September 16, 2021

Oracle Java 17 Kurulumu Nas─▒l Yap─▒l─▒r?

Oracle Java 17 LTS, binlerce performans, kararl─▒l─▒k ve g├╝venlik g├╝ncellemesinin yan─▒ s─▒ra 14 JEPs (JDK Geli┼čtirme ├ľnerileri) ile birlikte geliyor. Oracle, 2029 y─▒l─▒na kadar g├╝venlik, performans ve hata d├╝zeltme g├╝ncellemeleri ile s├╝r├╝m i├žin 8 y─▒ll─▒k destek sa─člayacak. S├╝r├╝m notuna g├Âre, bir sonraki LTS, Eyl├╝l 2023 i├žin planlanan ve LTS s├╝r├╝m d├Âng├╝s├╝n├╝ her ├╝├ž y─▒lda bir iki y─▒la de─či┼čtiren Java 21

September 08, 2021

Linux─░rdeleme: PDF Deste─čine Sahip El Yaz─▒s─▒ ve Not Alma Yaz─▒l─▒m─▒ ÔÇśXournalÔÇÖ

S─▒n─▒ftaki ak─▒ll─▒ tahtalarda Pardus kullan─▒yoruz. Ancak hem donan─▒m─▒ eskimeye ba┼člad─▒, hem de PardusÔÇÖun eski bir s├╝r├╝m├╝n├╝ kullan─▒yoruz. Dokunmatik s─▒k─▒nt─▒l─▒, ├ž├Âz├╝n├╝rl├╝k yetersiz. Ayr─▒ca orijinal kalemleri de yok, elimizi kullan─▒yoruz kalem yerine de, o da yetersiz ├ž├Âz├╝n├╝rl├╝kten nasibini al─▒yor ve ├žizgiler piksel piksel oluyor, yazarken ┼čekilsiz yazma, ta┼čma gibi s─▒k─▒nt─▒lar ya┼čat─▒yor.

Grafik tabletim var. Bunu ak─▒ll─▒ tahtayla kullanmak istedim. Bunun i├žin bir program ararken, XournalÔÇÖ─▒ buldum. K├╝├ž├╝c├╝k, harika bir yaz─▒l─▒m. Yani k├╝├ž├╝k ama i┼člevi b├╝y├╝k.

Xournal, PDF d├╝zenleme deste─čine sahip (ki en ├žok bu laz─▒m oluyor) bir el yaz─▒s─▒ not alma yaz─▒l─▒m─▒d─▒r. GTK3 ve C++ ile yaz─▒lm─▒┼čt─▒r, Linux , macOS ve Windows 10ÔÇÖu destekliyor. Grafik tabletlerden kalem giri┼čine de destek veriyor.

Xournal, Debian depolar─▒nda bulunuyor. (Di─čer da─č─▒t─▒mlar─▒n depolar─▒nda da bulunabilir.)

XournalÔÇÖ─▒ DebianÔÇÖa kurmak i├žin a┼ča─č─▒daki komutu terminalde ├žal─▒┼čt─▒rmak yeterli olacakt─▒r:

$ sudo apt install xournal

Baz─▒ ├Âzellikleri:

  • Kalem bas─▒nc─▒ deste─či.
  • PDFÔÇÖlere a├ž─▒klama ekleme, ├╝zerinde yazma.
  • PDF d─▒┼ča aktarma.
  • PNG d─▒┼ča aktarma (saydam arka planl─▒ ve ┼čeffaf olmayan).
  • Farkl─▒ ara├žlar/renkler, kalem d├╝─čmeleri/fare d├╝─čmelerini e┼čleme.
  • Farkl─▒ sayfa stilleri.
  • ├çoklu konfig├╝rasyonlu silgi.
  • ├çoklu konfig├╝rasyonlara sahip ├Âzelle┼čtirilebilir ara├ž ├žubu─ču.
  • ┼×ekil ├žizimi (├žizgi, ok, daire, dikd├Ârtgen, e─čri ├žizgiler).
  • ┼×ekil yeniden boyutland─▒rma ve d├Ând├╝rme.
  • El yaz─▒s─▒ notlarla birlikte ses kayd─▒ ve oynatma.

Ve elbette burada sayamad─▒─č─▒m, bunlardan daha fazlas─▒ÔÇŽ E─čer sizin de b├Âyle bir ihtiyac─▒n─▒z bulunuyorsa, Xournal bu ihtiyac─▒n─▒za en g├╝zel cevab─▒ verecektir.

September 06, 2021

Linux: Oracle VirtualBox ─░├žin .IMG Dosyalar─▒n─▒ .VDI Dosyalar─▒na D├Ân├╝┼čt├╝rme

Bu yaz─▒da, Oracle VirtualBox i├žin .IMG dosyalar─▒n─▒n nas─▒l .VDI format─▒na d├Ân├╝┼čt├╝r├╝lece─či konusunu ele al─▒yoruz.

.VDI ve .IMG dosyalar─▒ nelerdir, ├Ânce onlara bakal─▒m.

.VDI Dosyas─▒ Nedir?

.VDI, VirtualBoxÔÇÖta varsay─▒lan ve kullan─▒labilir bir formatt─▒r. Sanal Disk G├Âr├╝nt├╝s├╝ anlam─▒na gelen .VDI dosyas─▒, VirtualBox kullan─▒larak yeni bir sanal makine olu┼čturulurken ayr─▒ bir sabit disk olarak tak─▒labilen, standart bir sanal sabit s├╝r├╝c├╝d├╝r. Sabit veya de─či┼čken olarak olarak olu┼čturulabilir.

De─či┼čken olarak ayr─▒lm─▒┼č bir sabit s├╝r├╝c├╝ dosyas─▒, fiziksel sabit s├╝r├╝c├╝n├╝zdeki alan─▒ yaln─▒zca maksimum sabit boyuta kadar doldururken kullan─▒r, ancak ├╝zerindeki alan bo┼čald─▒─č─▒nda otomatik olarak yeniden k├╝├ž├╝lmez. Bu, ba┼člang─▒├žta ├žok k├╝├ž├╝k olacak ve kullan─▒lmayan sanal disk sekt├Ârleri i├žin herhangi bir yer kaplamayacak, ancak s├╝r├╝c├╝ olu┼čturuldu─čunda, maksimum kapasiteye ula┼čana kadar, her sefer yeniden yaz─▒ld─▒─č─▒nda b├╝y├╝yecektir.

Sabit boyutlu bir sabit s├╝r├╝c├╝n├╝n baz─▒ sistemlerde olu┼čturulmas─▒ daha uzun s├╝rebilir, ancak kullan─▒m─▒ genellikle daha h─▒zl─▒d─▒r. Sanal diskin kapasitesiyle kabaca ayn─▒ boyutta olan ana bilgisayar sisteminizde olu┼čturulacakt─▒r. Yani, bir 10GB disk i├žin bir 10GB dosyan─▒z olacak. Sabit boyutlu bir g├Âr├╝nt├╝n├╝n olu┼čturulmas─▒n─▒n, g├Âr├╝nt├╝n├╝n boyutuna ve sabit diskinizin yazma performans─▒na ba─čl─▒ olarak uzun zaman alabilece─čini unutmay─▒n.

.IMG Dosyas─▒ Nedir?

.IMG dosyalar─▒ normalde g├Âr├╝nt├╝ verilerini i├žeren bitmap dosyalar─▒d─▒r ve .IMG dosyas─▒nda bulunan g├Âr├╝nt├╝, bir grafik bitmap veya bir disk g├Âr├╝nt├╝s├╝ olabilir. Bir .IMG dosyas─▒ bir disk g├Âr├╝nt├╝s├╝ i├žeriyorsa, dosya fiziksel diske gerek kalmadan bilgisayar─▒n─▒zda disk ortam─▒n─▒ oynatmak i├žin kullan─▒labilir. Bir ISO dosyas─▒na benzer. Ger├žek bir oyun diskine sahip olmadan video oyunlar─▒ veya oyun uygulamalar─▒ oynamak i├žin .IMG dosyalar─▒ kullan─▒labilir.

Oracle VirtualBox ─░├žin .IMG Dosyalar─▒n─▒ .VDI Dosyalar─▒na D├Ân├╝┼čt├╝rme

┼×imdi, .IMG dosyalar─▒n─▒n nas─▒l .VDI format─▒na d├Ân├╝┼čt├╝r├╝lece─čini g├Ârelim.

├ľncelikle VirtualBoxÔÇÖ─▒n kurulu ve ba┼člat─▒lm─▒┼č oldu─čundan emin olun.

IMG dosyas─▒n─▒n bulundu─ču konumda bir terminal a├ž─▒n ve a┼ča─č─▒da ki komutu terminalde ├žal─▒┼čt─▒rarak .VDI format─▒na d├Ân├╝┼čt├╝r├╝n.

VBoxManage convertdd kaynak_dosya.img d├Ân├╝┼čt├╝r├╝lecek_dosya.vdi

├ľrne─čin:

VBoxManage convertdd easy-2.9-amd64.img easy-2.9-amd64.vdi

├ľrnek ├ž─▒kt─▒:

[email protected]:~/Belgeler$ VBoxManage convertdd easy-2.9-amd64.img easy-2.9-amd64.vdi
Converting from raw image file="easy-2.9-amd64.img" to file="easy-2.9-amd64.vdi"...
Creating dynamic image with size 1343225856 bytes (1281MB)...
[email protected]:~/Belgeler$

─░┼čte bu kadar. Art─▒k bu .VDI dosyas─▒n─▒ VirtualBox i├žin kullanabiliriz.

VirtualBoxÔÇÖta .VDI Dosyas─▒ Nas─▒l Kullan─▒l─▒r?

Peki, .IMG dosyas─▒n─▒ .VDI format─▒na ├ževirdik, ┼čimdi ne olacak? Sanal makineye ekleyece─čiz ve kullanaca─č─▒z.

Bunu yapmak i├žin Oracle VirtualBoxÔÇÖ─▒ a├ž─▒n ve yeni bir sanal makine olu┼čturun. Sizden sanal sabit disk dosyas─▒ olu┼čturman─▒z─▒ istedi─činde, ÔÇťVarolan sanal bir sabit disk dosyas─▒ kullan se├žene─činiÔÇŁ se├žin ve .IMG dosyas─▒ndan d├Ân├╝┼čt├╝rd├╝─č├╝m├╝z .VDI dosyas─▒na g├Âz at─▒n.

ÔÇťOlu┼čturÔÇŁ d├╝─čmesine t─▒klay─▒n ve yeni olu┼čturulan sanal makineyi ├žal─▒┼čt─▒r─▒n.

September 05, 2021

Debian 11 ÔÇťBullseyeÔÇŁÔÇÖye Go (Golang) derleyicisi nas─▒l kurulur?

Az dil ├Âzelli─či ve kural─▒yla esnek, h─▒zl─▒, performansl─▒ ve g├╝├žl├╝ bir dil olu┼čturmak amac─▒yla geli┼čtirilmeye ba┼članan Go (di─čer ad─▒yla Golang) programlama dili Debian 11 ÔÇťBullseyeÔÇŁÔÇÖye nas─▒l kurulur? Bug├╝nk├╝ konumuz bu. Bilindi─či gibi, ÔÇťBullseyeÔÇŁ kod ad─▒n─▒, PixarÔÇÖ─▒n ├╝nl├╝ Toy Story serisindeki at karakterinden alan Debian 11ÔÇÖin duyurulmas─▒ndan sonra, konular art─▒k Bullseye y├Ânl├╝ oldu. Biz de buradan devam ediyoruz. GoogleÔÇÖ─▒n olu┼čturdu─ču Go (di─čer ad─▒yla Golang) programlama dili bilindi─či ├╝zere pek ├žok geli┼čtirici taraf─▒ndan kullan─▒l─▒yor. Go dilini kullanan geli┼čtiriciler, s├Âz dizimi s├Âz konusu oldu─čunda, GoÔÇÖnun (Golang) 21. y├╝zy─▒l─▒n CÔÇÖsi oldu─čunu s├Âyl├╝yor. Sisteme Gnome kurmak i├žin ├Âncelikle terminalde su komutuyla root olman─▒z ya da komutlar─▒n ba┼č─▒na s├╝rekli sudo eklemeniz gerekecektir. Bu arada, DebianÔÇÖda sudo komutu ayr─▒cal─▒klar─▒ kazanmak i├žin neler yap─▒lmas─▒ gerekti─čine ili┼čkin olarak bu forum bildirisi incelenebilir.

Go (di─čer ad─▒yla Golang) programlama dili Debian 11 ÔÇťBullseyeÔÇŁÔÇÖye kurma konusuna d├Ânelim. ├ľncelikle sistemin g├╝ncel oldu─čundan emin olmak gerekiyor. Bu nedenle, a┼ča─č─▒daki komutu veriyoruz:
sudo apt update && sudo apt upgrade

GolangÔÇÖ─▒ kurmak i├žin baz─▒ paketlerin kurulu oldu─čundan emin olman─▒z gerekir. Paketleri do─črulamak veya kurmak i├žin a┼ča─č─▒daki komutu ├žal─▒┼čt─▒rmak uygundur:
sudo apt install wget software-properties-common apt-transport-https -y

Art─▒k GolangÔÇśi kurabiliriz. ┼×u ana de─čin GolangÔÇÖin en son s├╝r├╝m├╝ 1.7 s├╝r├╝m├╝ idi. Bu nedenle 1.7 s├╝r├╝m├╝n├╝ baz al─▒yoruz, ancak g├╝ncellenmi┼č bir URL varsa, de─či┼čtirmek i├žin indirme sayfas─▒n─▒ ziyaret edebilece─činizi unutmay─▒n. ┼×imdi GoÔÇÖnun en son s├╝r├╝m├╝n├╝ resmi web sitelerinden indirelim:
wget https://golang.org/dl/go1.17.linux-amd64.tar.gz

Golang indirildikten sonra, indirilen dosyay─▒ /usr/local/ dizinine ├ž─▒kar─▒n:
sudo tar -zxvf go1.17.linux-amd64.tar.gz -C /usr/local/

Ard─▒ndan, GoÔÇÖnun bin dizinini /usr/local/go/binÔÇÖe dahil etmek i├žin ${PATH} ortam de─či┼čkenini yap─▒land─▒rmak gerekiyor:
echo "export PATH=/usr/local/go/bin:${PATH}" | sudo tee /etc/profile.d/go.sh
source /etc/profile.d/go.sh

┼×imdi a┼ča─č─▒daki komutu kullanarak go kurulumunu ve mevcut yap─▒y─▒ do─črulayal─▒m:
go version
Olas─▒l─▒kla a┼ča─č─▒dakine benzer bir ├ž─▒kt─▒ alacaks─▒n─▒z:
go version go1.17 linux/amd64

G├╝le g├╝le kullan─▒n.

August 31, 2021

OnlyOffice Desktop Editors Kurulumu Nas─▒l Yap─▒l─▒r?

ONLYOFFICE Desktop Editors, internet ba─člant─▒s─▒ olmadan Windows/Linux PC veya Mac'inizde saklanan belgeleri olu┼čturman─▒za, g├Âr├╝nt├╝lemenize ve d├╝zenlemenize izin veren metin, elektronik tablo ve sunum d├╝zenleyicilerini birle┼čtiren ├╝cretsiz bir ofis paketidir. Office A├ž─▒k XML formatlar─▒yla tamamen uyumludur: .docx, .xlsx, .pptx. LinuxÔÇÖte OnlyOffice Nas─▒l Kurulur?[1. Y├Ântem]

Linux Kernel 5.14 S├╝r├╝m├╝ Yay─▒nland─▒

Linux Kernel 5.14 s├╝r├╝m├╝ ├ž─▒kt─▒. Bu yeni s├╝r├╝mde, Intel Alder Lake, Yellow Carp ve Beige Goby AMD grafik deste─či, AMD SmartShift laptop deste─či, Raspberry Pi 400 deste─či gibi yenilikler bulunuyor. Linux Kernel 5.14 S├╝r├╝m├╝ndeki Yenilikler:Dell Donan─▒m Gizlili─či diz├╝st├╝ bilgisayar ├Âzellikleri art─▒k Linux alt─▒nda desteklenmektedir.Raspberry Pi 400 klavyeli bilgisayar art─▒k mainline kernel

August 30, 2021

Debian 11 ÔÇťBullseyeÔÇŁÔÇÖye Apache web server nas─▒l kurulur?

ÔÇťBullseyeÔÇŁ kod ad─▒n─▒, PixarÔÇÖ─▒n ├╝nl├╝ Toy Story serisindeki at karakterinden alan Debian 11ÔÇÖin duyurulmas─▒ndan sonra, konular art─▒k Bullseye y├Ânl├╝ oldu. Biz de bu yaz─▒m─▒zda, Debian 11 ÔÇťBullseyeÔÇŁye┬áApache web serverin nas─▒l kurulaca─č─▒n─▒ ele alaca─č─▒z. Bilindi─či gibi, a├ž─▒k kaynak kodlu ve ├Âzg├╝r bir web sunucu yaz─▒l─▒m─▒ olan Apache; Apache Yaz─▒l─▒m Vakf─▒ taraf─▒ndan geli┼čtirilmektedir. UNIX ve Windows dahil olmak ├╝zere modern i┼čletim sistemleri i├žin a├ž─▒k kaynak kodlu, ├Âzg├╝r bir HTTP sunucusu geli┼čtirme ve s├╝rd├╝rme ├žabas─▒ olan Apache web server, World Wide WebÔÇÖin geni┼člemesinde ve yay─▒lmas─▒nda anahtar rol oynam─▒┼čt─▒r. Apache HTTP sunucusu (ÔÇťhttpdÔÇŁ) ilk olarak 1995 y─▒l─▒nda kullan─▒ma sunuldu ve Nisan 1996ÔÇÖdan bu yana ─░nternetÔÇÖteki en pop├╝ler web sunucusu oldu. ┼×ubat 2021ÔÇÖde bir proje olarak 25. ya┼č─▒n─▒ kutlayan proje, bir Apache Software Foundation projesidir. Sisteme Apache web server kurmak i├žin ├Âncelikle terminalde su komutuyla root olman─▒z ya da komutlar─▒n ba┼č─▒na s├╝rekli sudo eklemeniz gerekecektir.

├ľncelikle sistemin g├╝ncel oldu─čundan emin olmak gerekiyor. Bu nedenle, a┼ča─č─▒daki komutlar─▒ veriyoruz:
sudo apt update
sudo apt upgrade

┼×imdi a┼ča─č─▒daki komutu ├žal─▒┼čt─▒rarak Debian sistemine Apache web serveri kuruyoruz:
sudo apt install apache2 apache2-utils

Apache derlemesini ve s├╝r├╝m├╝n├╝ onaylayal─▒m:
apache2 -v

┼×imdi Apache servislerinin ├žal─▒┼čt─▒─č─▒ndan emin olmak gerekiyor. Bunun i├žin s─▒ras─▒yla ┼ču lomutlar─▒ ├žal─▒┼čt─▒r─▒n:
sudo systemctl status apache2
sudo systemctl start apache2
sudo systemctl enable apache2

Apache HTTP sunucusunun ek yap─▒land─▒rma dosyalar─▒ /etc/apache2 dizininde bulunur. Ana yap─▒land─▒rma dosyas─▒ /etc/apache2/apache2.confÔÇÖdur. A┼ča─č─▒da verilen komutlar─▒ ├žal─▒┼čt─▒rarak g├╝venlik duvar─▒ndaki 80 numaral─▒ ba─člant─▒ noktas─▒na eri┼čime izin verilmesi gerekir:
sudo ufw allow 80
sudo ufw allow 443
sudo ufw enable

┼×imdi;
http://sunucu-ip-adresiniz

taray─▒c─▒ya yaz─▒p enterleyerek Apache web sayfas─▒n─▒ g├Âr├╝nt├╝leyebilmelisiniz.

August 25, 2021

Mutlu Y─▒llar Linux, Nice 30 Y─▒llara!

Daha ├Ânce burada, LinuxÔÇÖun 30. y─▒l─▒na bir yaz─▒ payla┼čm─▒┼čt─▒m. 30. y─▒l yaz─▒s─▒yd─▒, ancak tam olarak LinuxÔÇÖun do─čum g├╝n├╝nde yaz─▒lm─▒┼č de─čildi. ─░┼čte bu g├╝n, LinuxÔÇÖun tam 30. y─▒l─▒.

21 ya┼č─▒ndaki Finli ├Â─črenci Linus Benedict TorvaldsÔÇÖ─▒n 25 A─čustos 1991ÔÇÖde comp.os.minix haber grubunda ├╝nl├╝ duyurusunu yapmas─▒ndan, ÔÇťhobiÔÇŁ olarak ├╝cretsiz bir i┼čletim sistemi ├╝zerinde ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒ s├Âylemesinden bu yana 30 y─▒l ge├žti.

Bu ÔÇťhobiÔÇŁ sadece 30 y─▒lda (zaman nas─▒l ge├žiyor) devasa bir ┼čeye d├Ân├╝┼čt├╝ ve Linux art─▒k etraf─▒m─▒zdaki hemen hemen her ak─▒ll─▒ cihaza g├╝├ž veriyor.

Linux, onu kullanmasak bile etraf─▒m─▒zda her yerde. Linux, d├╝nyan─▒n en b├╝y├╝k s├╝per bilgisayarlar─▒na, uydulara ve ISSÔÇÖye (Uluslararas─▒ Uzay ─░stasyonu), u├žaklara ve hatta t├╝m ─░nternetÔÇÖeÔÇŽ g├╝├ž veriyor. (evet, her g├╝n ziyaret etti─činiz web sitelerinin ├žok b├╝y├╝k bir b├Âl├╝m├╝, Web G├╝ncesi de dahil olmak ├╝zere Linux destekli bir sunucuda bar─▒n─▒yor).

Linux kullanan bizler, rakamlar ne derse desin, her y─▒l─▒ Linux masa├╝st├╝n├╝n y─▒l─▒ oldu─čunu biliyoruz. Ve bu g├╝n, 30. harika Linux y─▒l─▒n─▒ i┼čaret ediyor ve ki┼čisel olarak, hayat─▒m─▒n yakla┼č─▒k 18 y─▒l─▒nda bu Linux y─▒llar─▒na dahil oldu─čum i├žin ├žok mutluyum.

Takvimler 25 A─čustosÔÇÖu g├Âsterirken, hadi LinuxÔÇÖun 30. ya┼č g├╝n├╝n├╝ kutlayal─▒m!

August 22, 2021

Debian 11 ÔÇťBullseyeÔÇŁÔÇÖye MariaDB 10.6 nas─▒l kurulur?

ÔÇťBullseyeÔÇŁ kod ad─▒n─▒, PixarÔÇÖ─▒n ├╝nl├╝ Toy Story serisindeki at karakterinden alan Debian 11ÔÇÖin duyurulmas─▒ndan sonra, konular art─▒k Bullseye y├Ânl├╝ oldu. Biz de bu yaz─▒m─▒zda, Debian 11 ÔÇťBullseyeÔÇŁye MariaDB 10.6ÔÇÖn─▒n nas─▒l kurulaca─č─▒n─▒ ele alaca─č─▒z. ─░li┼čkisel veritaban─▒ sistemi olan MySQLÔÇÖin kaynak kodundan t├╝reyen ve GNU Genel Kamu Lisans─▒ alt─▒nda kullan─▒ma sunulan MariaDB; bilindi─či gibi MariaDB ve MariaDB Galera Cluster olmak ├╝zere iki versiyon halinde kullan─▒ma sunuluyor. MySQLÔÇÖin yarat─▒c─▒s─▒ olan Monty Widenius; k─▒z─▒n─▒n ad─▒ MyÔÇÖ─▒ yaz─▒l─▒ma isim olarak vermi┼čti. Oracle MySQLÔÇÖin topluluk geli┼čtirme modelinden uzakla┼č─▒nca, Monty Widenius MySQLÔÇÖin kodunu ├žatallay─▒p yeni bir yaz─▒l─▒ma y├Ânelince, bu kez ikinci k─▒z─▒n─▒n ad─▒ olan MariaÔÇÖy─▒ isim olarak se├žti ve MariaDB ortaya ├ž─▒kt─▒. MySQL ile bire bir yer de─či┼čtirebilen MariaDB, pek ├žok k├╝t├╝phane kodlar─▒n─▒n ortak olmas─▒ nedeniyle t├╝m MySQL komutlar─▒n─▒ tan─▒r ve MySQL aray├╝z metotlar─▒n─▒ destekler. Sisteme MariaDB 10.6 kurmak i├žin ├Âncelikle terminalde sukomutuyla root olman─▒z ya da komutlar─▒n ba┼č─▒na s├╝rekli sudo eklemeniz gerekecektir.

├ľncelikle sistemin g├╝ncel oldu─čundan emin olmak gerekiyor. Bu nedenle, a┼ča─č─▒daki komutu veriyoruz:
sudo apt update && sudo apt upgrade

Bu arada, yapaca─č─▒m─▒z i┼člem i├žin gereken ba─č─▒ml─▒l─▒klar─▒ kurmak durumunday─▒z. Ba─č─▒ml─▒l─▒klar─▒ kurmak i├žin ┼ču komutu veriyoruz:
sudo apt-get install curl software-properties-common dirmngr -y

MariaDBÔÇÖyi ba┼čar─▒l─▒ bir ┼čekilde kurmak i├žin, paketlerin orjinal kaynaktan geldi─čini ve de─či┼čtirilmedi─čini do─črulamak ├╝zere GPG anahtar─▒n─▒ i├že aktarman─▒z gerekir. Bunu yapmak i├žin a┼ča─č─▒daki komutlar─▒ s─▒ras─▒yla kullanabilirsiniz:
sudo curl -LsSO https://mariadb.org/mariadb_release_signing_key.asc
sudo chmod -c 644 mariadb_release_signing_key.asc
sudo mv -vi mariadb_release_signing_key.asc /etc/apt/trusted.gpg.d/
sudo add-apt-repository 'deb [arch=amd64,arm64,ppc64el] https://mirror.realcompute.io/mariadb/repo/10.6/debian bullseye main'

┼×imdi apt paket y├Âneticisi listesini yeni eklemeyi yans─▒tacak ┼čekilde g├╝ncellemek gerekiyor. a┼ča─č─▒daki komutu ├žal─▒┼čt─▒r─▒n:
sudo apt update

Art─▒k s─▒ra MariaDBÔÇÖyi kurmaya geldi. MariaDBÔÇÖyi kurmak i├žin istemci ve sunucu paketlerini kurmak gerekecektir. ┼ču kodla devam edebiliriz:
sudo apt install mariadb-server mariadb-client

Bu komutu verdikten k─▒sa bir s├╝re sonra size ├Ârne─čin ÔÇťbu i┼člemin sonucunda 215 mb disk alan─▒ kullan─▒lacak. devam etmek istiyor musunuz? (Do tou want to continue? [y/n]) gibi bir soru gelecek. Elbette ki ÔÇťyÔÇŁ yaz─▒yoruz ve kuruluma devam etmek i├žin enter tu┼čuna bas─▒yoruz. Sonra sistemi yeniden ba┼člat─▒yoruz.
sudo reboot

┼×imdi MariaDB s├╝r├╝m├╝n├╝ kontrol ederek kurulumu onaylayal─▒m:
mariadb --version

─░htimal, ┼čuna benzer bir ├ž─▒kt─▒ alacaks─▒n─▒z:
mariadb Ver 15.1 Distrib 10.6.4-MariaDB, for debian-linux-gnu (x86_64) using readline EditLine wrapper

MariaDBÔÇÖyi kendiniz ba┼člatmak durumunda kalabilirsiniz. Bu durumda:
sudo systemctl start mariadb

MariaDBÔÇÖyi durdurmak isterseniz:
sudo systemctl stop mariadb

MariaDBÔÇÖyi sistem ba┼člang─▒c─▒nda etkinle┼čtirmek isterseniz:
sudo systemctl enable mariadb

MariaDBÔÇÖyi sistem ba┼člang─▒c─▒nda devre d─▒┼č─▒ b─▒rakmak i├žin:
sudo systemctl disable mariadb

MariaDBÔÇÖyi yeniden ba┼člatmak i├žin:
sudo systemctl restart mariadb

komutlar─▒n─▒ verebilirsiniz. G├╝le g├╝le kullan─▒n.

VMWARE ESXI ONLINE YEDEKLEME VE FREENAS KURULUMU

VMWARE ESXI ONLINE YEDEKLEME VE FREENAS KURULUMU┬áKaynak site: http://ahmetorhan.com/vmware-esxi-online-yedekleme-freenas-kurulumu/┬áBilgi i┼člem y├Âneticilerinin en korkulu r├╝yas─▒ g├╝n├╝n birinde sunucular─▒n─▒n ├ž├Âkmesi yada herhangi bir sebep sonucu eri┼čilemez olmas─▒d─▒r. Onlarca telefon kuyrukta bekler, ├ž├Âkmenin travmas─▒yla ├Âmr├╝n├╝zden birka├ž y─▒l yemi┼č olmas─▒na ra─čmen telefonda sakin sakin durumu

August 21, 2021

Debian 11 ÔÇťBullseyeÔÇŁÔÇÖye Gnome masa├╝st├╝ ortam─▒ nas─▒l kurulur?

ÔÇťBullseyeÔÇŁ kod ad─▒n─▒, PixarÔÇÖ─▒n ├╝nl├╝ Toy Story serisindeki at karakterinden alan Debian 11ÔÇÖin duyurulmas─▒ndan sonra, konular art─▒k Bullseye y├Ânl├╝ oldu. Biz de bu yaz─▒m─▒zda, Debian 11 ÔÇťBullseyeÔÇŁye Gnome masa├╝st├╝ ortam─▒n─▒n nas─▒l kurulaca─č─▒n─▒ ele alaca─č─▒z. Gnome masa├╝st├╝ ortam─▒ ya da orjinal ad─▒yla GNU Network Object Model Environment; ├Âzg├╝r bir masa├╝st├╝ ortam─▒d─▒r. GNU tasar─▒s─▒na ba─čl─▒ GNOME Projesi toplulu─čunca geli┼čtirilmekte olan Gnome; Unix ve BSD tabanl─▒ bir├žok i┼čletim sistemine kolayl─▒kla kurulabilmektedir. GPL ve LGPL lisanslar─▒ alt─▒nda kullan─▒ma sunulan Gnome; ├Âzg├╝r bir yaz─▒l─▒md─▒r ve pek ├žok ki┼či taraf─▒ndan kullan─▒lan pop├╝ler bir masa├╝st├╝ ortam─▒d─▒r. Gnome; Richard StallmanÔÇÖ─▒n ├Âzg├╝r yaz─▒l─▒m ilkelerini tam olarak ta┼č─▒yan bir masa├╝st├╝ ortam─▒ aray─▒┼člar─▒ do─črultusunda Miguel de Icaza ve Federico Mena taraf─▒ndan, o s─▒ralar ├Âzg├╝r yaz─▒l─▒m olmayan QT k├╝t├╝phanesini kullanan KDEÔÇÖye bir ba┼čka se├ženek olmas─▒ i├žin geli┼čtirilmeye ba┼članm─▒┼č ve g├╝n├╝m├╝zde de KDE ile birlikte en pop├╝ler Unix masa├╝st├╝ ortam─▒ olmu┼čtur. Sisteme Gnome kurmak i├žin ├Âncelikle terminalde su komutuyla root olman─▒z ya da komutlar─▒n ba┼č─▒na s├╝rekli sudo eklemeniz gerekecektir.

├ľncelikle sistemin g├╝ncel oldu─čundan emin olmak gerekiyor. Bu nedenle, a┼ča─č─▒daki komutlar─▒ veriyoruz:
sudo apt update
sudo apt upgrade

┼×imdi Gnome i├žin experimental (deneysel) depoyu depolara eklememiz gerekiyor. Bunun i├žin sources.list dosyas─▒n─▒ a├ž─▒yoruz:
sudo nano /etc/apt/sources.list

nano ile a├žt─▒─č─▒m─▒z sources.list dosyas─▒na a┼ča─č─▒daki sat─▒r─▒ ekleyerek, experimental depoyu depolara eklemi┼č olaca─č─▒z:
deb http://deb.debian.org/debian experimental main

Debian 11 i├žin mevcut t├╝m yeni yaz─▒l─▒m y├╝kseltmelerini y├╝klemeniz gerekecek:
sudo apt update
sudo apt -t experimental install gnome-session gnome-shell gnome-backgrounds gnome-applets gnome-control-center mutter gjs

Y├╝kleme i┼člemi bitti─činde bilgisayar─▒ yeniden ba┼člatmak gerekecek:
sudo reboot

Gnome ile oturumu yeniden ba┼člatt─▒─č─▒n─▒zda a┼ča─č─▒daki komut ile y├╝kseltmenin ba┼čar─▒l─▒ oldu─čunu do─črulayabilirsiniz:
gnome-shell --version

G├╝le g├╝le kullan─▒n.

Debian 11 ÔÇťBullseyeÔÇŁÔÇÖye Budgie masa├╝st├╝ ortam─▒ nas─▒l kurulur?

ÔÇťBullseyeÔÇŁ kod ad─▒n─▒, PixarÔÇÖ─▒n ├╝nl├╝ Toy Story serisindeki at karakterinden alan Debian 11ÔÇÖin duyurulmas─▒ndan sonra, konular art─▒k Bullseye y├Ânl├╝ oldu. Biz de bu yaz─▒m─▒zda, Debian 11 ÔÇťBullseyeÔÇŁye Budgie masa├╝st├╝ ortam─▒n─▒n nas─▒l kurulaca─č─▒n─▒ ele alaca─č─▒z. ─░lkin Solus (o zamanki ad─▒yla Evolve OS) geli┼čtirme ekibince geli┼čtirilen, GNOME 2 ile entegre edilmi┼č ├Âzel bir masa├╝st├╝ ortam─▒ olan Budgie; basit, kullan─▒c─▒ dostu ve kullan─▒m─▒ kolay oldu─ču i├žin pop├╝ler bir masa├╝st├╝ ortam─▒ haline gelmi┼čtir. Bunun i├žin ├Âncelikle terminalde sukomutuyla root olman─▒z ya da komutlar─▒n ba┼č─▒na s├╝rekli sudo eklemeniz gerekecektir.

├ľncelikle sistemin g├╝ncel oldu─čundan emin olmak gerekiyor. Bu nedenle, a┼ča─č─▒daki komutu veriyoruz:
sudo apt update

Budgie masa├╝st├╝ ortam─▒, DebianÔÇÖ─▒n varsay─▒lan depolar─▒nda bulunmaktad─▒r. Bu nedenle, kurulumu olduk├ža kolayd─▒r. Bunun i├žin malum y├╝kleme komutunu verebiliriz:
sudo apt install budgie-desktop

Kurulum tamamland─▒ktan sonra, a┼ča─č─▒daki komutla sistemi yeniden ba┼člatmak gerekir:
sudo reboot

G├╝le g├╝le kullan─▒n.

August 20, 2021

Kategorisiz: (Windows 10 ├ľzelinde) WindowsÔÇÖtan LinuxÔÇÖa Ge├žmek i├žin 8 Neden

Her ne kadar Windows 11 Beta olarak hayat─▒m─▒zda yerini alm─▒┼č olsa da, Windows 10 uzunca say─▒labilecek bir s├╝redir varl─▒─č─▒n─▒ s├╝rd├╝r├╝yor. ├ço─čunlukla insanlar ger├žekten kendisinden memnun ve muhtemelen MicrosoftÔÇÖun i┼čletim sistemlerinin en ak─▒c─▒ s├╝r├╝m├╝d├╝r. Yine de baz─▒ insanlar memnun olmayabiliyorlar ve alternatiflere y├Âneliyorlar.

E─čer siz de WindowsÔÇÖtan ayr─▒lmak i├žin bir alternatif ar─▒yorsan─▒z ve daha ├Âzg├╝r ve a├ž─▒k kaynakl─▒ bir i┼čletim sistemi bak─▒yorsan─▒z, LinuxÔÇÖa ge├ži┼č i├žin sekiz neden!

1. ├ľm├╝r Boyu ├ťcretsiz ─░┼čletim Sistemleri

T├╝m Linux tabanl─▒ i┼čletim sistemleri (├žo─čunlukla) tamamen ├╝cretsizdir. Kendinizi bir Linux kopyas─▒ sat─▒n al─▒rken bulamazs─▒n─▒z. Gerekli olan tek ┼čey bir USB s├╝r├╝c├╝, bir internet ba─člant─▒s─▒ ve onu nas─▒l kuraca─č─▒n─▒z─▒ bilmektir.

Linux ├žekirde─či temelli neredeyse hi├ž i┼čletim sistemi yok. Elbette, baz─▒lar─▒ destek i├žin bir ├╝cret talep edebilirler, ancak bunlar kurumsal Linux da─č─▒t─▒mlar─▒d─▒r.(RedHat, Suse Linux gibi.) Masa├╝st├╝ sistemler s├Âz konusu oldu─čunda, LinuxÔÇÖun fiyat─▒ tamamen 0 lirad─▒r.├ťstelik te ├Âm├╝r boyu! Bu, tam ├Âzellikli bir Windows kopyas─▒ sat─▒n almak i├žin gerekli olan y├╝zlerce liral─▒k maliyete katlanamayanlar ya da katlanmak istemeyenler i├žin m├╝kemmeldir.

2. ├ťcretsiz Programlar

Daha da fazla ├╝cretsiz ┼čey. Kula─ča ho┼č gelmiyor mu? Diz├╝st├╝ veya masa├╝st├╝ bilgisayar─▒n─▒za Linux kuracak olursan─▒z, tonlarca yaz─▒l─▒ma tamamen ├╝cretsiz olarak eri┼čebilirsiniz. Linux genel olarak, yaz─▒l─▒m─▒n ├╝cretsiz olmas─▒ mant─▒─č─▒yla hareket ediyor. Elbette, muhtemelen paraya mal olan baz─▒ programlar da bulabilirsiniz, ancak ├╝cretli yaz─▒l─▒mlar Linux platformunda b├╝y├╝k ├Âl├ž├╝de bir az─▒nl─▒ktad─▒rlar.

Evet, kabul edelim ki WindowsÔÇÖta da ├╝cretsiz programlar var, gel g├Âr ki ├žo─ču birinci s─▒n─▒f programlar de─čil.

Yeri gelmi┼čken vurgulamakta fayda var: LinuxÔÇÖta neredeyse her Windows program─▒n─▒n uygun bir alternatifi mevcut.

3. Daha ─░yi G├╝venlik

LinuxÔÇÖun en g├╝├žl├╝ y├Ânlerinden biri, g├╝venli─čin ├žok ciddiye al─▒nmas─▒d─▒r. Yaz─▒l─▒m y├╝klerken, ┼čifrenizi kendi iradenizle girmeden bunu yapman─▒z m├╝mk├╝n de─čildir. Daha da iyisi, bir Linux da─č─▒t─▒m─▒ kurdu─čunuzda, ihtiya├ž duyaca─č─▒n─▒z t├╝m yaz─▒l─▒mlar─▒n i┼čletim sisteminin geli┼čtiricileri taraf─▒ndan sa─članan sunucularda bar─▒nd─▒r─▒lmas─▒d─▒r. Her paketi tek tek incelerler, k├Ât├╝ ama├žl─▒ olmad─▒─č─▒n─▒ do─črularlar ve hatta imzalarlar. Bu, k├Ât├╝ ama├žl─▒ bir yaz─▒l─▒m─▒n, WindowsÔÇÖta oldu─ču gibi kendi kendini y├╝kleme yetene─čini ortadan kald─▒r─▒r.

4. Eskiyen Donan─▒m Dahil Her ┼×eyde ├çal─▒┼č─▒r

128 megabayt RAM kadar k├╝├ž├╝k bir ┼čeyle ├žal─▒┼čabilecek, MicrosoftÔÇÖun en son s├╝r├╝m├╝n├╝n bir kopyas─▒n─▒ bulabilir misiniz ? LinuxÔÇÖa gelince, bu son derece m├╝mk├╝nd├╝r.

Windows ile uyumlu olmayan, eskimi┼č bir bilgisayar─▒n─▒z varsa endi┼čelenmeyin! ├ľzellikle eski donan─▒ma odaklanan Linux projeleri var. ├ľrne─čin, Lubuntu ├žok az RAM ile ├žal─▒┼čabilirken, kullan─▒c─▒lar─▒n─▒n modern ve temiz bir i┼čletim sisteminin keyfini ├ž─▒karmas─▒ndan ├Âd├╝n vermez.

5. Etraf─▒n─▒z Dikenli Tellerle ├çevrili De─čildir

Ana i┼čletim sisteminiz olarak bir Linux da─č─▒t─▒m─▒ kulland─▒─č─▒n─▒zda, bir Microsoft hesab─▒n─▒z, bir Office 365 kopyas─▒, Xbox Live, bir Skype hesab─▒ ve bir One Drive hesab─▒na sahip olman─▒z beklenmez. Ayn─▒ fikirde olmad─▒─č─▒n─▒z bir ekosisteme kat─▒lmak zorunda olmazs─▒n─▒z ve Linux ÔÇťbir ┼čirketin vizyonuÔÇŁ ile a─čz─▒na kadar dolu de─čildir. Bunun yerine, tek yapman─▒z gereken kendi i┼čletim sisteminizi se├žmek. Kim buna hay─▒r diyebilir ki ?

6. Gizlili─činiz Ciddiye Al─▒n─▒r

WindowsÔÇÖta gizlili─činiz ├žo─čunlukla g├Âz ard─▒ edilir ve bir├žok y├Ân├╝yle gizlilik dostu olmaktan uzakt─▒r. MicrosoftÔÇÖun i┼čletim sistemini kulland─▒─č─▒n─▒zda, onlara hakk─▒n─▒zda veri toplamalar─▒nda bir sak─▒nca olmad─▒─č─▒n─▒ s├Âyl├╝yorsunuz. Cihaz─▒n─▒z─▒n konumu, takvim verileriniz, e-postalar─▒n─▒z ve metinleriniz, ileti┼čim bilgileriniz hakk─▒ndaki bilgileri topluyorlar falan filan derken, liste uzay─▒p gider. (MicrosoftÔÇÖun gizlili─činizi nas─▒l ele ald─▒─č─▒na dairÔÇŽ)

Gizlili─činizi ├Ânemsiyorsan─▒z, WindowsÔÇÖtan ka├ž─▒nmak bir zorunluluktur. Hepsi olmasa da, ├žo─ču Linux da─č─▒t─▒m─▒ gizlili─činizi ├žok ciddiye al─▒r. Linux masa├╝st├╝n├╝zde, finansal kazan├ž i├žin sizinle ilgili veri ve bilgi toplayan bir asistan bulamazs─▒n─▒z. Daha da ├Ânemlisi, bir Linux da─č─▒t─▒m─▒n─▒n gizlili─činizi g├Âz ard─▒ etti─či tespit edilirse, b├╝y├╝k Linux geli┼čtiricileri toplulu─ču taraf─▒ndan h─▒zl─▒ bir ┼čekilde d├╝zeltilecektir.

7. A├ž─▒k Kaynak

Hepsi olmasa da ├žo─ču Linux da─č─▒t─▒mr─▒ k─▒smen a├ž─▒k kaynak teknolojileriyle yap─▒l─▒r. Be─čendi─činiz Linux tabanl─▒ i┼čletim sisteminizin bir geleneksel kurulumu muhtemelen herhangi bir kapal─▒ kod program─▒ i├žermeyecektir. Bu, i┼čletim sisteminin ├╝cretsiz olarak da─č─▒t─▒lmas─▒n─▒ kolayla┼čt─▒r─▒rken, ayn─▒ zamanda i┼čletim sisteminin de─či┼čtirilmesine yasal olarak izin verildi─či anlam─▒na gelir ki, isterseniz, i┼čletim sisteminizi ├Âzg├╝rce, diledi─činiz gibi, diledi─činiz kadar de─či┼čtirebilirsiniz.

Programlama bilginiz varsa, en sevdi─činiz Linux da─č─▒t─▒m─▒na kat─▒labilir ve ona katk─▒da da bulunabilirsiniz. Kullan─▒lan t├╝m kodlar herkesin g├Ârebilece─či ┼čekilde herkese a├ž─▒kt─▒r ve unutmayal─▒m, LinuxÔÇÖta her ┼čey m├╝mk├╝nd├╝r.

8. S─▒n─▒rs─▒z ├ľzelle┼čtirme

WindowsÔÇÖta simgeleri veya klas├Ârlerin g├Âr├╝n├╝┼č├╝n├╝ hi├ž de─či┼čtirmek istediniz mi? Peki, ya g├Ârev ├žubu─čunun genel g├Âr├╝n├╝m├╝? Belki de tamamen yeni bir masa├╝st├╝n├╝ denemek isterdiniz. MicrosoftÔÇÖun i┼čletim sisteminde bu s─▒nm─▒rl─▒d─▒r ve tamamen m├╝mk├╝n de─čildir. WindowsÔÇÖun genel g├Âr├╝n├╝m├╝ne tak─▒l─▒p kal─▒rs─▒n─▒z ve bundan ka├ž─▒┼č pek yoktur.

Linux da─č─▒t─▒mlar─▒ndaysa durum hi├ž de b├Âyle de─čil. Akl─▒n─▒za gelebilecek hemen her ┼čeyi de─či┼čtirebilir, ├Âzelle┼čtirebilirsiniz. Bunu yaparken ger├žekten, ama ger├žekten e┼čsiz ya da tamamen benzersiz k─▒lman─▒z m├╝mk├╝nd├╝r.

Ayn─▒ ┼čey Windows i├žin s├Âylenemez!

Sonu├ž...

G├╝n be g├╝n LinuxÔÇÖa ge├žme nedenleri ve ge├žmek isteyenlerin say─▒s─▒ art─▒yor. Linux platformunun, herkesin keyif alabilece─či bir ┼čeye d├Ân├╝┼čt├╝─č├╝ne hi├ž ┼č├╝phe yok. Umar─▒m bu liste, se├žim ├Âzg├╝rl├╝─č├╝ne, mahremiyete ve yaz─▒l─▒m ├Âzg├╝rl├╝─č├╝ne sayg─▒ duyan daha iyi bir platform i├žin, WindowsÔÇÖtan vazge├žmekten emin olmayanlara yard─▒mc─▒ olur.

August 15, 2021

How to move domains from iwantmyname to porkbun

I had been hosting this domain on iwantmyname.com for over 9 years. It's a great registrar, but I've found a cheaper one with more features at porkbun.com. I had a bunch of records for CNAMEs and also verification subdomains for various external services. I've written a bit of shell script to use the porkbun API (documented at https://porkbun.com/api/json/v3/documentation) to create the new records.

First create an API key in porkbun's control panel. Then copy the api key and the secret to the command below.

DOMAIN="my-domain-name.example.com"
OLDIFS=${IFS}


while IFS= read -r line; do
 IFS=${OLDIFS}
 while read -r record type addr; do
   printf 'line: record: %s type: %s addr: %s \n' "${record}" "${type}" "${addr}"
   curl  -H "Content-Type: application/json" --request POST --data '
   {
      "secretapikey": "xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx",
      "apikey": "xxxxxxxxxxxxxxxxxx",
      "name": "'"${record}"'",
      "type": "'"${type}"'",
      "content": "'"${addr}"'",
      "ttl": "600"
    }
      '  \
   https://porkbun.com/api/json/v3/dns/create/${DOMAIN}
 done <<< "${line}"
done < records.txt

My previous registrar iwantmyname doesn't have a good API (only a basic DDNS functionality), so I've copied the existing records from the web UI and massaged them with some vim macros into something like this in records.txt:

subdomain A ip.add.re.ss
subdomain CNAME othersubdomain 

Then I ran the script above on the existing records, et voilà, the records are moved from old registrar to the new one.

Debian 10 Buster, Debian 11 BullseyeÔÇÖye nas─▒l y├╝kseltilir?

ÔÇťBullseyeÔÇŁ kod ad─▒n─▒, PixarÔÇÖ─▒n ├╝nl├╝ Toy Story serisindeki at karakterinden alan Debian 11ÔÇÖin duyurulmas─▒ heyecanla bekleniyordu. Beklendi─či gibi, Debian 11 Bullseye ├Âng├Âr├╝len zaman i├žinde duyuruldu. Ayr─▒ca okullar ve ├╝niversiteler i├žin ├╝retilen Debian Edu/Skolelinux 11 Bullseye de duyuruldu. En son Debian 10.10 versiyonuyla yoluna devam eden Debian kullan─▒c─▒lar─▒, yeni s├╝r├╝m Debian 11 BullseyeÔÇÖye nas─▒l ge├žecekler? S─▒f─▒rdan bir kurulum mu yapacaklar, yoksa daha zahmetsiz bir ge├ži┼č m├╝mk├╝n m├╝? Bu yaz─▒da, bu konuyu ele alaca─č─▒z. Bilindi─či gibi, 5.10 LTS Linux ├žekirde─či ├╝zerine yap─▒land─▒r─▒lm─▒┼č olarak gelen Debian 11 Bullseye; GNOME 3.38, KDE Plasma 5.20, LXDE 11, LXQt 0.16, MATE 1.24 ve Xfce 4.16 masa├╝st├╝ ortamlar─▒yla kullan─▒ma sunuluyor. Debian 11 Bullseye; exFAT dosya sistemini destekleyen ve varsay─▒lan olarak exFAT dosya sistemlerini monte etmek i├žin kullanan bir Linux ├žekirde─či sa─člayan ilk s├╝r├╝m olarak kullan─▒ma sunulmu┼č bulunuyor. Frans─▒zca, ─░spanyolca ve Makedonca dahil olmak ├╝zere bir├žok dilde systemd, util-linux, OpenSSH ve Mutt gibi ├že┼čitli projelerin k─▒lavuz sayfalar─▒ ├Ânemli ├Âl├ž├╝de iyile┼čtirilmi┼č bulunuyor. Debian 11 Bullseye hakk─▒nda ayr─▒nt─▒l─▒ bilgi edinmek i├žin s├╝r├╝m duyurusunu ya da s├╝r├╝m notlar─▒n─▒ inceleyebilirsiniz.

├ľncelikle daha ├Ânceki yaz─▒lar─▒m─▒zda ele ald─▒─č─▒m─▒z ├╝zere y├╝kl├╝ olan Debian s├╝r├╝m├╝n├╝ kontrol edelim:

cat /etc/debian_version

┼×una benzer bir ├ž─▒kt─▒ alm─▒┼č olman─▒z gerekir:

Daha ├Ânceki yaz─▒lar─▒m─▒zdan hat─▒rlayca─č─▒n─▒z gibi, Debian s├╝r├╝m├╝n├╝ g├Âr├╝nt├╝lemek i├žin lsb_release komutunu da kullanabilirsiniz:

Evet, bu defa da b├Âyle bir ├ž─▒kt─▒ ald─▒n─▒z. ┼×imdi, Debian 10 BusterÔÇÖ─▒ Debian 11 BullseyeÔÇÖye y├╝kseltme i┼člemine gelelim. ─░lkin ┼ču anda kurulu olan t├╝m paketleri g├╝ncelleyip ve y├╝kseltmek gerekiyor. Ba┼čka deyi┼čle, Debian 11 BullseyeÔÇÖye ge├žmeden ├Âncewki s├╝r├╝m├╝ en son haline getirmek gerekiyor. Bunun i├žin a┼ča─č─▒daki kodlar─▒ s─▒ras─▒yla verin ve sisteminizi y├╝kseltti─činizden emin olun.

sudo apt update

sudo apt upgrade

sudo apt dist-upgrade

Ard─▒ndan, a┼ča─č─▒daki komutlar─▒ kullanarak kalan paketleri ve yap─▒land─▒rma dosyalar─▒n─▒ temizlemek gerekiyor.

sudo apt autoremove

sudo apt autoclean

sudo find /etc -name '.dpkg-' -o -name '.ucf-' -o -name '*.merge-error'

┼×imdi t├╝m g├╝ncellemeleri uygulamak i├žin sistemi yeniden ba┼člat─▒n.

sudo reboot

Bu a┼čamada ├Ânemli ad─▒m yedeklemedir. T├╝m ├Ânemli ki┼čisel dosyalar─▒, dizinleri ve yap─▒land─▒rma dosyalar─▒n─▒ yedeklemeniz ├Ânemlidir.

Bu a┼čamada, yaz─▒l─▒m depolar─▒n─▒n g├╝ncellenmesi gerekiyor. Debian busterÔÇÖdaki yaz─▒l─▒m depolar─▒n─▒ g├╝ncellemeden ├Ânce, mevcut yaz─▒l─▒m kaynak listesini yedeklemeniz iyi olacakt─▒r.

mkdir ~/apt

sudo cp /etc/apt/sources.list ~/apt

sudo cp -rv /etc/apt/sources.list.d/ ~/apt

Yaz─▒l─▒m havuzu listelerinin kopyaland─▒─č─▒ndan emin olmak i├žin ~/apt dizininin i├žeri─čini do─črulayal─▒m:

$ ls apt/
sources.list sources.list.d

Art─▒k Debian 10 depolar─▒n─▒ Debian 11 depolar─▒yla de─či┼čtirmek ve g├╝ncellemek gerekiyor. BUnun i├žin a┼ča─č─▒daki komutlar─▒ verebilirsiniz:

sudo sed -i 's/buster/bullseye/g' /etc/apt/sources.list

sudo sed -i 's/buster/bullseye/g' /etc/apt/sources.list.d/*

┼×imdi kaynak listesi dosyas─▒n─▒n yeni depo ba─člant─▒lar─▒yla g├╝ncellenip g├╝ncellenmedi─čini do─črulayal─▒m:

cat /etc/apt/sources.list

─░htimal ┼čuna benzer bir ├ž─▒kt─▒ alacaks─▒n─▒z:

├ç─▒kt─▒da da g├Ârd├╝─č├╝n├╝z gibi, sources.list dosyas─▒, Debian 11 depo ba─člant─▒lar─▒ ile g├╝ncellenmi┼čtir. ┼×imdi depolar─▒ yenileyelim:

sudo apt update

Debian geli┼čtiricileri, minimum y├╝kseltme ve tam y├╝kseltme olmak ├╝zere iki ├že┼čit y├╝kseltme i┼člemini ├Âneriyor. Minimum y├╝kseltme, di─čer paketleri kurmadan veya kald─▒rmadan mevcut t├╝m paketleri y├╝kseltir. Minimum y├╝kseltme yapmak i├žin a┼ča─č─▒daki komutu kullanabilirsiniz:

sudo apt upgrade --without-new-pkgs

Tam y├╝kseltme i├žin a┼ča─č─▒daki komutu kullanabilirsiniz:

sudo apt full-upgrade

Debian 11 y├╝kseltme i┼člemi tamamland─▒ktan sonra sisteminizi yeniden ba┼člat─▒n.

sudo reboot

┼×imdi i┼čin ba┼č─▒nda yapt─▒─č─▒m─▒z gibi Debian s├╝r├╝m├╝n├╝ tekrar kontrol edelim:

cat /etc/debian_version

Bu kez ┼čuna benzer bir ├ž─▒kt─▒ alm─▒┼č olmal─▒s─▒n─▒z:

lsb_release -a

Bu kez ┼čuna benzer bir ├ž─▒kt─▒ alm─▒┼č olmal─▒s─▒n─▒z:

Tebrikler, Debian 10 BusterÔÇÖ─▒ Debian 11 BullseyeÔÇÖye ba┼čar─▒yla y├╝kselttiniz. Art─▒k gerekli olmayan t├╝m paketleri kald─▒rabilirsiniz:

sudo apt --purge autoremove

sudo apt autoclean

LinuxHaber: Debian GNU/Linux 11 ÔÇťBullseyeÔÇŁ Resmi Olarak Duyuruldu

En k├Âkl├╝ Linux da─č─▒t─▒mlar─▒n─▒n ba┼č─▒nda gelen Debian Projesi, uzun zamand─▒r beklenen Debian GNU/Linux 11 ÔÇťBullseyeÔÇŁnin yay─▒nland─▒─č─▒n─▒ ve genel kullan─▒ma sunuldu─čunu duyurdu.

Debian GNU/Linux 11 ÔÇťBullseyeÔÇŁ, bir├žok g├╝ncellenmi┼č bile┼čeni ve yeni GNU/Linux teknolojileri ile iki y─▒ldan fazla bir s├╝redir yap─▒lan ├žal─▒┼čmalar sonucunda kullan─▒c─▒lar─▒n─▒n kar┼č─▒s─▒na ├ž─▒kt─▒.

Debian GNU/Linux 11 ÔÇťBullseyeÔÇŁ, ├Ân├╝m├╝zdeki be┼č y─▒l boyunca, yani Aral─▒k 2026ÔÇÖya kadar┬á desteklenecek olan ÔÇťLinux 5.10 LTSÔÇŁ ├žekirdek serisinden g├╝├ž al─▒yor ve geli┼čmi┼č donan─▒m deste─či sunuyor.

Daha geni┼č bilgi i├žin da─č─▒t─▒m─▒n s├╝r├╝m duyurusuna ve s├╝r├╝m notlar─▒na bakabilirsiniz.

─░ndirmek i├žin da─č─▒t─▒m─▒n resmi sitesinden faydalanabilirsiniz.

August 13, 2021

Linux: Arch Linux ├ľny├╝klemesinde ÔÇťERROR: device ÔÇśUUID=xxxÔÇÖ not found, Skipping fsck.ÔÇŁ Hatas─▒n─▒n ├ç├Âz├╝m├╝

Dualbooot(Windows ile) Arch Linux kurulumundan sonra ├Âny├╝klemede tam olarak ┼ču hatay─▒ ald─▒m:

Starting version 249.2-1-arch
ERROR: device 'UUID=.........' not found. Skipping fsck.
mount: /new_root: can't find UUID=........... .
You are now being dropped into an emergency shell.
sh: can't access tty: job control turned off
[rootfs ]#

├ç├Âz├╝mÔÇŽ

Sistemi kurulum USBÔÇÖsi ile ba┼člat─▒yoruz ve b├Âl├╝mleri ba─čl─▒yoruz:

mount /dev/nvme0n1px /mnt

mount /dev/nvme0n1px /mnt/efi

swapon /dev/nvme0n1px

(Sizde disk ad─▒ ve b├Âl├╝mleri farkl─▒ olabilir, ona g├Âre d├╝zenleme yapman─▒z gerekir.)

fstab dosyas─▒n─▒ olu┼čturuyoruz:

genfstab -p /mnt >> /mnt/etc/fstab

Sisteme giriyoruz:

arch-chroot /mnt

/etc/modules-load.d/customload.conf dizinini olu┼čturarak i├žine a┼ča─č─▒dakini kaydediyoruz.

vmd

/etc/mkinitcpio.conf┬á dosyas─▒ndaki MODULES=( ) sat─▒r─▒n─▒ d├╝zenliyoruz.┼×├Âyle g├Âr├╝nmeli:

MODULES=(vmd)

Ve ard─▒ndan:

mkinitcpio -p linux

GRUBÔÇÖu yeniden kuruyoruz:

grub-install --target=x86_64-efi --bootloader-id=archlinux --efi-directory=/efi

Ve son ad─▒m:

grub-mkconfig -o /boot/grub/grub.cfg

Sistemi yeniden ba┼člatt─▒─č─▒m─▒zda sorunumuzun ├ž├Âz├╝lm├╝┼č oldu─čunu ve ├Âny├╝klemenin sorunsuz ger├žekle┼čti─čini g├Ârece─čiz.

August 11, 2021

Linux: Arch Linux GnomeÔÇÖda, ArcMenuÔÇÖde Uygulamalar─▒n Listelenmemesi Sorunu ve ├ç├Âz├╝m├╝

ArcMenu, Gnome ile kullanmay─▒ ├žok sevdi─čim bir men├╝, olmazsa olmaz─▒m.

Gel g├Âr ki, ArcMenu kurulumundan sonra, ArcMenuÔÇÖn├╝n uygulamalar─▒ listelememesi gibi bir hata al─▒yorum.Yani ┼ču ┼čekilde, men├╝de hi├žbir uygulama yok ve uygulamalar─▒n g├Âr├╝nmesi gereken alan bombo┼č:

Arch LinuxÔÇÖu da mutlaka en yal─▒n haliyle kurmay─▒, sonradan laz─▒m olanlar─▒ eklemeyi seviyorum.Bu durumda eksik olan bir paket olmal─▒. Ama ne?

K─▒sa bir ara┼čt─▒rmadan sonra eksik olan paketi buldum; xdg-utils.

O halde eksik olan paketin kurulumunu yapal─▒m:

$ sudo pacman -S xdg-utils

Kurulumdan sonra bilgisayar─▒m─▒z─▒ yeniden ba┼člatal─▒m ve i┼člem tamam:

August 10, 2021

LinuxHaber: Elementary OS 6 ÔÇťOdinÔÇŁ Resmi Olarak Yay─▒nland─▒

Elementary projesi, ki┼čisel bilgisayarlar i├žin Ubuntu-tabanl─▒ g├╝zel ve modern i┼čletim sisteminin en son s├╝r├╝m├╝ olan Elementary OS 6 ÔÇťOdinÔÇŁi piyasaya s├╝rd├╝.

Elementary OS 6 ÔÇťOdinÔÇŁ, Elementary OS 5.1 s├╝r├╝m├╝nden bu yana ge├žen 1.5 y─▒ldan sonra bir├žok yeni g├╝zellikler, g├╝ncellenmi┼č bile┼čenler, yeni ├Âzellikler, performans iyile┼čtirmeleri, daha iyi donan─▒m deste─či, yeni uygulamalar ve daha fazlas─▒n─▒ i├žererek geliyor.

Elementary OS OS 6 ÔÇťOdinÔÇŁ, i┼čletim sistemini ki┼čisel bilgisayar─▒n─▒za kurmak i├žin kullanabilece─činiz bir ISO g├Âr├╝nt├╝s├╝ olarak resmi web sitesinden indirilebilir.

Ayr─▒ca da─č─▒t─▒m─▒n s├╝r├╝m duyurusuna buradan eri┼čilebilir.

August 08, 2021

Linux─░rdeleme: Git Nedir? LinuxÔÇÖta Git Nas─▒l Kurulur?

Bu yaz─▒m─▒zda GitÔÇÖin ne oldu─čunu, Git kullanman─▒n yararlar─▒n─▒, nas─▒l ├žal─▒┼čt─▒─č─▒n─▒, GitHubÔÇÖ─▒n ne oldu─čunu ve GitÔÇÖin Linux i┼čletim sistemlerine nas─▒l kurulaca─č─▒n─▒ irdeleyece─čiz.

Git nedir?

Git, dosyalardaki veya bir projenin kaynak kodundaki de─či┼čiklikleri izlemek i├žin kullan─▒lan pop├╝ler bir ÔÇśda─č─▒t─▒lm─▒┼čÔÇÖ kaynak kontrol sistemi veya s├╝r├╝m kontrol sistemidir.

Git, Linux ├žekirde─či kaynak kodunun geli┼čtirilebilmesi i├žin 2005 y─▒l─▒nda Linus Torvalds taraf─▒ndan geli┼čtirilen a├ž─▒k kaynakl─▒ bir ara├žt─▒r. Kullan─▒m─▒ tamamen ├╝cretsizdir ve GNU Genel Kamu Lisans─▒ S├╝r├╝m 2 kapsam─▒nda yay─▒nlanm─▒┼čt─▒r.

GitÔÇÖi kullanarak, kodu kimin de─či┼čtirdi─či, kodda neyin de─či┼čtirildi─či ve ne zaman de─či┼čtirildi─či gibi herhangi bir dosya grubundaki de─či┼čiklikleri kolayca takip edebiliriz. De─či┼čiklikler uzak bir depo ile payla┼č─▒labilir.

Git genellikle, yaz─▒l─▒m geli┼čtirme s─▒ras─▒nda ortakla┼ča kaynak kodu geli┼čtiren programc─▒lar aras─▒ndaki ├žal─▒┼čmalar─▒ koordine etmek i├žin kullan─▒l─▒r. Herhangi bir merkezi sistem gerektirmez ve i┼člemlerin ├žo─ču yereldir.

Geli┼čtiriciler birbirlerinin de─či┼čikliklerini g├Ârebilir, yeni ├Âzellikler ekleyebilir, sorunlar─▒ birlikte ├ž├Âzebilir ve ayr─▒ca uygulamay─▒ olu┼čtururken t├╝m projenin ge├žmi┼čini g├Ârebilir.

T├╝m proje dosyalar─▒ ve bu dosyalarda yap─▒lan de─či┼čikliklerin ge├žmi┼či, ÔÇśDepÔÇÖo adl─▒ bir klas├Ârde saklan─▒r. Genellikle Git deposu, git taraf─▒ndan y├Ânetilen dosyalardan, ge├žmi┼čten ve yap─▒land─▒rmalardan olu┼čur.

Da─č─▒t─▒lm─▒┼č s├╝r├╝m kontrol sistemi Git kapsam─▒ndaki her proje d├Ârt a┼čamadan ge├žer. Bu a┼čamalar:

Working directory (├çal─▒┼čma dizini)

Staging area (A┼čama alan─▒)

Local repository (Yerel depo)

Remote repository (Uzak depo; GitHub, GitLab vb.)

GitHub nedir?

Git depolar─▒n─▒z─▒ bar─▒nd─▒rman─▒za izin veren bir├žok bar─▒nd─▒rma platformu vard─▒r. GitHub da bunlardan biridir ve GitÔÇÖi kullanarak yaz─▒l─▒m geli┼čtirme ve s├╝r├╝m kontrol├╝ konusunda en pop├╝ler bar─▒nd─▒rma platformudur.

GitHubÔÇÖ─▒n yard─▒m─▒yla, bir veya daha fazla geli┼čtirici ayn─▒ proje ├╝zerinde ├žal─▒┼čabilir ve ayr─▒ca d├╝nyan─▒n herhangi bir yerinden farkl─▒ projeler i├žin di─čer geli┼čtiricilerle i┼čbirli─či yapabilir.

GitHubÔÇÖda on binlerce proje bar─▒nd─▒r─▒l─▒r. GitHub hem ├╝cretsiz hem de ├╝cretli plan sunar.

GitHub, Microsoft ┼čirketine aittir.

Di─čer dikkate de─čer benzer bar─▒nd─▒rma platformlar─▒ GitLab, BitBucket ve AWS CodeCommitÔÇÖtir. Tabii ki bir├žok bar─▒nd─▒rma platformu vard─▒r ancak bunlar, Git depolar─▒n─▒ uzaktan bar─▒nd─▒rmak i├žin iyi bilinen platformlard─▒r.

LinuxÔÇÖta Git nas─▒l y├╝klenir?

Git, ├žo─ču Linux da─č─▒t─▒m─▒n─▒n varsay─▒lan depolar─▒nda bulunur.

Arch Linux ve Arch Linux tabanl─▒ da─č─▒t─▒mlarda:

$ sudo pacman -S git

Debian, Ubuntu, Linux Mint ve varyantlar─▒nda:

$ sudo apt install git

Kurulumdan sonra, Git s├╝r├╝m├╝n├╝ ┼ču komutla kontrol edebilirsiniz:

$ git --version

├ľrne─čin ayn─▒ komutla ben kontrol etti─čimde kurulu Git s├╝r├╝m├╝m├╝n 2.32.0 oldu─čunu g├Âr├╝yorum:

[email protected]:~$ git --version
git version 2.32.0
[email protected]:~$

August 06, 2021

Linux: ├çoklu ├ľny├╝klemeli Sistemde UEFI GRUBÔÇÖa WindowsÔÇÖu Ekleme

UEFI Dual Boot Windows + Linux kurulumunda WindowsÔÇÖun GRUBÔÇÖa eklenmedi─či durumda neler yapmal─▒y─▒z?

Debian ├╝zerinden bu sorunu nas─▒l ├ž├Âzebilece─čimize bakal─▒m. (Ufak tefek farklarla di─čer da─č─▒t─▒mlara uyarlanabilir.)

├ľncelikle bize EFI sistem b├Âl├╝m├╝n├╝n UUIDÔÇÖi laz─▒m. Terminalde a┼ča─č─▒daki komutu girelim:

$ sudo blkid

├ç─▒kt─▒da g├Âr├╝lebilece─či gibi bende EFI sistem b├Âl├╝m├╝ /dev/nvme0n1p1 ve UUIDÔÇÖi 7895-9F6C olarak g├Âr├╝n├╝yor:

[email protected]:~$ sudo blkid
/dev/nvme0n1p1: UUID="7895-9F6C" BLOCK_SIZE="512" TYPE="vfat" PARTLABEL="EFI system partition" PARTUUID="e4f9c4af-5237-4906-a578-e1b92dfcf360"
/dev/nvme0n1p2: PARTLABEL="Microsoft reserved partition" PARTUUID="0597f3b2-3759-4bdf-83bd-30d5890dac45"
/dev/nvme0n1p3: BLOCK_SIZE="512" UUID="16A4A473A4A45751" TYPE="ntfs" PARTLABEL="Basic data partition" PARTUUID="4d45c11a-d460-49bb-9c21-f3e9329d07e7"
/dev/nvme0n1p4: BLOCK_SIZE="512" UUID="240A14D00A14A13A" TYPE="ntfs" PARTUUID="e1fda6b4-ecbe-4616-a3c5-c782805fd11e"
/dev/nvme0n1p5: LABEL="Depo" BLOCK_SIZE="512" UUID="EAFAD9DAFAD9A35D" TYPE="ntfs" PARTLABEL="Basic data partition" PARTUUID="a83c1eb2-7211-45b7-9bd5-423347129b9a"
/dev/nvme0n1p6: UUID="a02a8a41-795a-436a-9fec-faa187e0aba6" TYPE="swap" PARTUUID="9e191289-da68-4dc5-9537-d59663e481bf"
/dev/nvme0n1p7: UUID="a5081445-53ef-4c6f-a7ba-a5579161a5f4" BLOCK_SIZE="4096" TYPE="ext4" PARTUUID="8955b1f6-160a-42b6-8970-6d3885628cd2"
[email protected]:~$

┼×imdi a┼ča─č─▒daki girdiyi /etc/grub.d/40_custom dosyam─▒za ekleyece─čiz. Bunun i├žin dosyam─▒z─▒ a├žal─▒m:

sudo nano /etc/grub.d/40_custom

Elbette dosyam─▒z─▒ kulland─▒─č─▒m─▒z metin edit├Âr├╝ yard─▒m─▒yla GUI ortamda da a├žabiliriz.

A├žt─▒─č─▒m─▒z dosyam─▒za girdimizi ekleyelim:

menuentry 'Windows 10' {
    insmod part_gpt
    insmod ntfs
    search --no-floppy --fs-uuid --set=root xxxx-xxxx
    chainloader /EFI/Microsoft/Boot/bootmgfw.efi
}

search ÔÇôno-floppy ÔÇôfs-uuid ÔÇôset=root xxxx-xxxx sat─▒r─▒ndaki xxxx-xxxx yerine yukar─▒da elde etti─čimiz EFI sistem b├Âl├╝m├╝ UUIDÔÇÖini giriyoruz. ├ľrne─čin benimki ┼č├Âyle g├Âr├╝n├╝yor:

menuentry 'Windows 10' {
    insmod part_gpt
    insmod ntfs
    search --no-floppy --fs-uuid --set=root 7895-9F6C
    chainloader /EFI/Microsoft/Boot/bootmgfw.efi
}

─░┼čimiz bitti─činde dosyam─▒z─▒ kaydedip ├ž─▒k─▒yoruz.

Son ad─▒mda GRUBÔÇÖu g├╝ncelleyip bilgisayar─▒m─▒z─▒ yeniden ba┼člat─▒yoruz:

$ sudo update-grub

August 03, 2021

Linux: DebianÔÇÖda ÔÇťRealtek RTL8821CEÔÇŁ Kablosuz A─č Kart─▒ S├╝r├╝c├╝s├╝n├╝ Kurma

Bir diz├╝st├╝ bilgisayara bir Linux da─č─▒t─▒m─▒ kurdu─čumuzda, ├žo─ču model i├žin genellikle Wi-Fi deste─či tamamen veya k─▒smen mevcuttur. S├╝r├╝c├╝ler Linux ├žekirde─čine entegre edilmi┼čtir ve sonu├ž olarak her ┼čey kuruldu─ču andan itibaren ├žal─▒┼č─▒r. Ancak Wi-FiÔÇÖniz i├žin s├╝r├╝c├╝ yoksa, i┼čte burada sorunlar ba┼člar. Onu bulman─▒z ve y├╝klemeniz gerekecektir.

Bende oldu─ču gibi, ├Ârne─čin HP 15S-FQ0028NT ve benzer model notebook sahipleri b├Âyle bir sorunla kar┼č─▒la┼čabilirler.

Realtek RTL8821CE yonga setine sahip bir Wi-Fi ba─čda┼čt─▒r─▒c─▒n─▒z varsa, LinuxÔÇÖun varsay─▒lan olarak bir s├╝r├╝c├╝s├╝ yoktur. Sonu├ž olarak, i┼čletim sistemi cihaz─▒ g├Ârmez ve panelde, saatin yan─▒nda hi├žbir Wi-Fi a─č─▒ g├Âr├╝nmez.

Bu sorunu ├ž├Âzmek i├žin, gerekli s├╝r├╝c├╝y├╝ y├╝klemeniz yeterlidir.

Bu s├╝r├╝c├╝, Linux ├žekirde─či 4.14 ve ├╝zerinde ├žal─▒┼č─▒r (Elbette t├╝m modern da─č─▒t─▒mlar bu gereksinimi kar┼č─▒lar). Ben Debian ├╝zerinde kurdum ve test ettim, kullan─▒yorum.Mant─▒ken Debian t├╝revlerinde de ├žal─▒┼č─▒yor olmas─▒ gerekir.

Bu s├╝r├╝c├╝, dkms kullan─▒larak kurulabilir. dkms, y├╝kseltme sonucunda yeni bir ├žekirdek kuruldu─čunda ├žekirdek mod├╝llerini otomatik olarak yeniden derler ve y├╝kler. dkmsÔÇśyi kullanmak i├žin dkms paketi kurulmal─▒d─▒r.

Sahip oldu─čunuz Wi-Fi ba─čda┼čt─▒r─▒c─▒s─▒n─▒ kontrol etmek i├žin ┼ču komutu ├žal─▒┼čt─▒r─▒n:

lspci | grep Network

├ç─▒kt─▒n─▒za bak─▒n. Bende oldu─ču gibi RTL8821CE sat─▒r─▒n─▒ i├žeriyorsa, talimatlar─▒ takip edin.

[email protected]:~$ lspci | grep Network
0000:01:00.0 Network controller: Realtek Semiconductor Co., Ltd. RTL8821CE 802.11ac PCIe Wireless Network Adapter
[email protected]:~$

 

ÔÇťRealtek RTL8821CEÔÇŁ S├╝r├╝c├╝s├╝ Kurulumu

A┼ča─č─▒daki komutlar─▒ s─▒ras─▒yla ├žal─▒┼čt─▒r─▒n.

sudo apt install bc module-assistant build-essential dkms

git clone https://github.com/tomaspinho/rtl8821ce

cd rtl8821ce

sudo m-a prepare

sudo ./dkms-install.sh

Ard─▒ndan bilgisayar─▒n─▒z─▒ yeniden ba┼člat─▒n. A─č kart─▒n─▒z ├žal─▒┼č─▒yor olmal─▒d─▒r.

 

ÔÇťRealtek RTL8821CEÔÇŁ S├╝r├╝c├╝s├╝n├╝ Kald─▒rma

Bir terminal a├ž─▒n ve depoyu yerel s├╝r├╝c├╝n├╝ze klonlay─▒n.

git clone https://github.com/tomaspinho/rtl8821ce.git

cd rtl8821ce

Ard─▒ndan kald─▒rma komut dosyas─▒n─▒ ├žal─▒┼čt─▒r─▒n.

sudo ./dkms-remove.sh

 

ÔÇťRealtek RTL8821CEÔÇŁ S├╝r├╝c├╝s├╝n├╝ G├╝ncelleme

S├╝r├╝c├╝y├╝ kald─▒r─▒n.

sudo ./dkms-remove.sh

Klonlad─▒─č─▒n─▒z┬á deponun en son s├╝r├╝m├╝ne sahip oldu─čunuzdan emin olun.

git pull

Eski dosyalar─▒ kald─▒r─▒n.

make clean

Ve yeniden y├╝kleyin.

sudo ./dkms-install.sh

July 30, 2021

GNU/Linux ─░├žin G├╝ncel DOSBox Rehberi

Blogumda daha ├Ânce DOSBox konusunda bir yaz─▒ yazm─▒┼čt─▒m. sonradan yaz─▒y─▒ g├Âzden ge├žirince bir s├╝r├╝ can al─▒c─▒ noktay─▒ atlad─▒─č─▒m─▒ d├╝┼č├╝nd├╝m. Yaz─▒y─▒ g├╝ncellemeye elim varmad─▒─č─▒ i├žin eski yaz─▒ ├Âyle kald─▒. A├ž─▒k G├╝nl├╝kÔÇÖ├╝ yeniden hayata d├Ând├╝r├╝nce dedim ki DOSBox hakk─▒nda daha kapsaml─▒ yeni bir yaz─▒ yazay─▒m. GNU/Linux ile ilgili ilk blog yaz─▒m DOSBox oldu. DOSBoxÔÇÖ─▒n k─▒lavuzunda oldu─ču gibi soru cevap tarz─▒nda haz─▒rlad─▒─č─▒m yaz─▒ma ba┼čl─▒yorum.

DOSBox Nedir?

DOSBox, ├že┼čitli i┼čletim sistemlerinde ├žal─▒┼čabilen bir DOS em├╝lat├Âr├╝. SDL k├╝t├╝phanelerini kullan─▒yor. DOSBox ayr─▒ca 286 ve 386 i┼člemcilerini, eski monit├Âr tiplerini ve ses kartlar─▒n─▒n em├╝lasyonunu yapabiliyor. GNU/Linux, Windows, MacOSX ve akl─▒n─▒za gelebilecek her t├╝rl├╝ BSD t├╝revi ve di─čer bir s├╝r├╝ alternatif i┼čletim sistemi i├žin s├╝r├╝m├╝ var. GNU GPL 2.0 lisans─▒na sahip. Yani bir ├Âzg├╝r yaz─▒l─▒m. DOSBox ile DOS g├╝nlerinde ├žal─▒┼čt─▒rd─▒─č─▒n─▒z yaz─▒l─▒mlar─▒ ve oyunlar─▒ modern sistemlerde ├žal─▒┼čt─▒rman─▒z m├╝mk├╝n. Hatta Windows 3.1 kurulumu bile yap─▒labiliyor.

DOSBoxÔÇÖ─▒ Nas─▒l Edinebilirim?

├ľncelikle MacOS X ve windows kullan─▒c─▒lar─▒ DOSBoxÔÇÖ─▒n resmi sitesinde kurulum dosyalar─▒n─▒ indirerek sistemine rahat├ža kurabilir. GNU/Linux kullan─▒c─▒s─▒ iseniz buna da l├╝zum yok. Kulland─▒─č─▒n─▒z da─č─▒t─▒m─▒n(Ubuntu, Debian, ArchÔÇŽ) yaz─▒l─▒m deposundan kurabilirsiniz.

DOSBoxÔÇÖ─▒n Nas─▒l Kurar─▒m?

GNU/Linux kullan─▒c─▒lar─▒ DOSBoxÔÇÖ─▒ kullanmakta olduklar─▒ da─č─▒t─▒m─▒n(Ubuntu, Debian, ArchÔÇŽ.) yaz─▒l─▒m merkezinden bir ka├ž t─▒klama ile kurabilir. ├ç├╝nk├╝ a┼ča─č─▒ yukar─▒ t├╝m GNU/Linux da─č─▒t─▒mlar─▒n─▒n yaz─▒l─▒m depolar─▒nda mevcut. Dilerseniz konsoldan, da─č─▒t─▒m─▒n─▒za ├Âzel paket sistemi komutlar─▒n─▒ kullanarak da kurman─▒z m├╝mk├╝n. S─▒ras─▒yla Ubuntu t├╝revleri (Linux Mint vs.) ve Debian i├žin kurulum komutlar─▒ ┼čunlar:

Ubuntu T├╝revleri i├žin: (soruldu─čunda kullan─▒c─▒ ┼čifrenizi girmeniz gerekiyor)

sudo apt install dosbox

Debian i├žin (kurarken root olmay─▒ unutmay─▒n)

apt install dosbox

DOSBoxÔÇÖ─▒ Nas─▒l ├çal─▒┼čt─▒r─▒rm?

DOSBoxÔÇÖ─▒ sistemize kurmu┼čsan─▒z konsoldan dosbox komutunu yazarak veya men├╝den dosbox simgesine t─▒klayarak ├žal─▒┼čt─▒rabilirsiniz. ├çal─▒┼čt─▒rd─▒─č─▒n─▒z zaman kar┼č─▒n─▒za pencere i├žinde ├žal─▒┼čan eski DOS komut sat─▒r─▒ ekran─▒ ├ž─▒kacak. Bundan sonras─▒ ise DOS komut bilginize kalm─▒┼č. DOSBoxÔÇÖtan ├ž─▒kmak i├žin DOS komut ekran─▒na exit yazman─▒z yeterli.

Hay─▒r! Eskiden biraz DOS ile a┼činal─▒─č─▒n─▒z varsa, dizin i┼člemleri (cd, cd.., dir) gibi komutlar─▒ biliyorsan─▒z, ├žal─▒┼čt─▒r─▒labilir dosya t├╝rlerini(*.exe, *.bat, *.com) de tan─▒yorsan─▒z hi├ž zorluk ├žekmeden kullanabilirsiniz. Hatta DOS ile hi├ž u─čra┼čmad─▒ysan─▒z bile bu yaz─▒y─▒ sonuna kadar okuduktan sonra gerekli komutlar─▒ ├Â─črenmi┼č olacaks─▒n─▒z!

Dosbox penceresi

DOSBoxÔÇÖ─▒ A├žt─▒m. C: Disk S├╝r├╝c├╝m Nerde?

DOSBoxÔÇÖa ho┼čgeldiniz! Her yeni DOSBox kullan─▒c─▒sn─▒n ilk kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒ problem bu olsa gerek. ├ç├╝nk├╝ DOSBox al─▒┼čt─▒─č─▒n─▒z gibi C: disk s├╝r├╝c├╝n├╝zden a├ž─▒lm─▒yor. Z: adl─▒ bir sanal s├╝r├╝c├╝den a├žl─▒yor. Belki C: komutunu girseniz C: s├╝r├╝c├╝s├╝ne ge├žebilirsiniz. Denediniz ama bu da m├╝mk├╝n de─čil. ÔÇťC:ÔÇŁ komutunu girdi─činizde C: diye bir s├╝r├╝c├╝n├╝n olmad─▒─č─▒na dair bir hata mesaj─▒ alacaks─▒n─▒z. Peki neden? Burada basit bir mant─▒k s├Âz konusu. DOSBox tan─▒mlamad─▒─č─▒n─▒z hi├žbir s├╝r├╝c├╝y├╝ tan─▒maz. Tan─▒tman─▒z ve DOSBoxÔÇÖa ba─člaman─▒z gerek.

C: S├╝r├╝c├╝m├╝ Nas─▒l DOSBoxÔÇÖa Tan─▒t─▒p Ba─člar─▒m?

├ľrne─čin Engin adl─▒ kullan─▒c─▒ yeni DOSBox kullanmaya ba┼člam─▒┼č olsun. ├ľzg├╝rÔÇÖ├╝n ├Âncelikle C: s├╝r├╝c├╝s├╝ olarak kullanaca─č─▒ bir dizin belirlemesi veya olu┼čturmas─▒ laz─▒m. Bu da ├ľzg├╝rÔÇÖ├╝n bilgisayar─▒ndaki ev dizini ( yani /home/ozgur) dizini alt─▒ndaki dos dizini olsun. Dizin ad─▒ ├Ânemli de─čil, DOS kurallar─▒na uygun herhangi bir dizin (ahmet, mehmet, oyun, cdos vsÔÇŽ) ismi olabilir. C: olarak kullanaca─č─▒m─▒z dizinin yol adresi /home/ozgur/dos olacakt─▒r. Bunu bir yere not edelim. S─▒ra geldi bu dizini C: s├╝r├╝c├╝s├╝ olarak DOSBoxÔÇÖa tan─▒t─▒p ba─člamaya. DOSBoxÔÇÖ─▒n komut sat─▒r─▒na girece─činiz ┼ču komut C: s├╝r├╝c├╝n├╝z├╝ sisteme tan─▒t─▒r:

mount C /home/ozgur/dos

├ľrne─čin Mahmut isimli bir ba┼čka kullan─▒c─▒ ev dizini alt─▒ndaki oyun adl─▒ dizini C: s├╝r├╝c├╝s├╝ olarak atay─▒p ba─člamak istese bu sefer mount C /home/mahmut/oyun yazacakt─▒. Bu kadar basit. ┼×u bildik komutla da art─▒k C: s├╝r├╝c├╝m├╝ze ge├žebiliriz:

C:

Tebrikler, C: s├╝r├╝c├╝m├╝z├╝ tan─▒t─▒p DOSBoxÔÇÖa ba─člad─▒n─▒z! Art─▒k /home/ozgur/dos dizini i├žinde bulunan b├╝t├╝n dosyalar klas├Ârler ve alt dizinler DOSBoxÔÇÖta C: s├╝r├╝c├╝s├╝ alt─▒ndaym─▒┼č gibi g├Âz├╝kecek. Bu dizin alt─▒ndaki her┼čeye DOSBoxÔÇÖtan eri┼čebileceksiniz! cd komutu ile C: s├╝r├╝c├╝s├╝ alt─▒ndaki herhangi bir dizine girebilirsiniz. cd.. komutu ile de bulundu─čunuz dizinin bir ├╝st dizinine geri d├Ânebilirsiniz. dir komutu ile bulundu─čunuz dizinin i├žinde mevcut olan alt dizin ve dosyalar─▒ listeleyebilirsiniz. E─čer dizinin i├že─či ├žok kalabal─▒ksa bu listelemeyi dir/p komutu ile sayfa sayfa yapabilirsiniz. Bulundu─čunuz dizindeki *.exe, *.bat, *.com uzant─▒l─▒ dosyalar─▒ dosyan─▒n ismini uzant─▒l─▒ (├Ârne─čin dosya.exe) veya uzant─▒s─▒z olarak (├Ârne─čin dosya) yazarak ├žal─▒┼čt─▒rabilirsiniz. Buarada hemen ┼ču soru akla gelebilir: ÔÇťAcaba ev dizinimizin t├╝m├╝n├╝ C: s├╝r├╝c├╝s├╝ olarak kullansak olur mu?ÔÇŁ Olur, DOSBox bunu yapabilir ama t├╝m ev dizinizi veya t├╝m bir harddisk s├╝r├╝c├╝s├╝n├╝ DOSBoxÔÇÖ─▒n kullan─▒m─▒na ay─▒rmak olduk├ža riskli. O y├╝zden bizim ├Ârne─čimizde oldu─ču gibi bir dizin belirleyip bununla s─▒n─▒rl─▒ kalmak olduk├ža makul ve risksiz bir se├ženek.

DOSBox A├ž─▒kken C: S├╝r├╝c├╝s├╝ Olarak Kulland─▒─č─▒m Dizine Dosya veya Dizin Kopyalad─▒m Ama DOSBoxÔÇÖta g├Âr├╝nm├╝yor?

Gayet normal. ├ç├╝nk├╝ DOSBox, C: s├╝r├╝c├╝s├╝ olarak kulland─▒─č─▒n─▒z dizinin ilk i├žeri─čini yani siz DOSBoxÔÇÖ─▒ a├žt─▒─č─▒n─▒z andaki halini hat─▒rlar. Dolay─▒s─▒yla DOSBox ├žal─▒┼č─▒rken sonradan ekleyece─činiz dizin veya dosyalar─▒ g├Ârmeyecektir. Ama endi┼če etmeyin. DOSBoxÔÇÖ─▒ tekrar ├žal─▒┼čt─▒rd─▒─č─▒n─▒zda yeni ekledi─činiz dizin veya dosyalar kullan─▒ma haz─▒r bir ┼čekilde orada sizi bekliyor olacak.

DOSBoxÔÇÖta Klavyem Neden T├╝rk├že De─čil?

Halen GNU/Linux da─č─▒t─▒mlar─▒n─▒n yaz─▒l─▒m depolar─▒ndan kurdu─čumuz DOSBox s├╝r├╝mlerinde ├Ân tan─▒ml─▒ klavye ─░ngilizce olarak ayarl─▒. Yeni s├╝r├╝mlerde ise (ki bunlar hala debian ve linux mint gibi yaz─▒l─▒mlar─▒n depolar─▒nda yok) sistemin klavye d├╝zenini otomatik olarak alarak DOSBoxÔÇÖ─▒n klavye d├╝zenini sisteminizinkine adapte ediyor. T├╝rk├že karakterlerde ve noktalama i┼čaretlerinde sorun ya┼č─▒yorsan─▒z muhtemelen eski s├╝r├╝mlerden birini kullan─▒yorsunuz. Ama hi├ž dert de─čil! ┼ču komutla klavyemizi hemen T├╝rk├žeÔÇÖye ├ževirebiliriz:

keyb tr

Hepsi bu!

DOSBox Disket S├╝r├╝c├╝s├╝n├╝ G├Ârm├╝yor?

C: s├╝r├╝c├╝s├╝ bahsinde ┼č├Âyle demi┼čtik: ÔÇťDOSBox tan─▒mlamad─▒─č─▒n─▒z hi├žbir s├╝r├╝c├╝y├╝ tan─▒maz. Tan─▒tman─▒z ve DOSBoxÔÇÖa ba─člaman─▒z gerekÔÇŁ Disket s├╝r├╝c├╝ i├žin de ayn─▒ ┼čey ge├žerli. ├ľnce tan─▒mlaman─▒z gerekli. E─čer hala disket s├╝r├╝c├╝n├╝z varsa sisteminize tan─▒tman─▒z laz─▒m. Nas─▒l m─▒? ┼×u komutla:

mount A: /dev/fd0

B├Âylece disket s├╝r├╝c├╝n├╝z DOSBoxÔÇÖa A: s├╝r├╝c├╝s├╝ olarak ba─članm─▒┼č oluyor. Araya girerek ┼čunu s├Âylemek istiyorum; Disket s├╝r├╝c├╝ler g├╝n├╝m├╝z bilgisayarlar─▒nda tamamenortadan kalkmak ├╝zere. Ayr─▒ca ├žo─ču GNU/Linux da─č─▒t─▒m─▒nda disket s├╝r├╝c├╝ler ├Ân tan─▒ml─▒ olarak kapal─▒ geliyor. Sisteme ba─člamak i├žin bir ka├ž komut yazman─▒z gerekli. Size tavsiyemiz disket s├╝r├╝c├╝ yerine, kullanmak istedi─činiz disketin disk g├Âr├╝nt├╝ dosyas─▒n─▒(imaj) sisteme ba─člamak. B├Âylesi daha pratik. Disk g├Âr├╝nt├╝lerini DOSBoxÔÇÖa nas─▒l ba─člayaca─č─▒n─▒z─▒ da bir ka├ž bal─▒k sonra size anlataca─č─▒m.

Disket S├╝r├╝c├╝s├╝ Tamam Ama DOSBox CD/DVD S├╝r├╝c├╝m├╝ de G├Ârm├╝yor?

Eh, burada da harfi harfine ayn─▒ ┼čeyleri s├Âyleyece─čiz. ÔÇťDOSBox tan─▒mlamad─▒─č─▒n─▒z hi├žbir s├╝r├╝c├╝y├╝ tan─▒maz. Tan─▒tman─▒z ve DOSBoxÔÇÖa ba─člaman─▒z gerekÔÇŁ Disk s├╝r├╝c├╝n├╝z├╝ ba─člamak i├žin verece─činiz komut ┼ču:

mount D: /media/cdrom -t cdrom

Burada da kara ├žal─▒ gibi araya girmesem olmaz: Modern Ubuntu t├╝revi da─č─▒t─▒mlarda CD/DVD s├╝r├╝c├╝leri, i├žindeki birimin etiketi ile adland─▒r─▒ld─▒─č─▒ i├žin s├╝r├╝c├╝n├╝n ba─članmas─▒ndan ├žok CD/DVDÔÇÖnin ba─članmas─▒ gibi bir yakla┼č─▒m s├Âz konusu. Bu y├╝zden i├žinde ne olursa olsun her seferinde ayn─▒ s├╝r├╝c├╝y├╝ ba─člamak gibi bir ┼čans─▒m─▒z yok. ├ľyleyse s├╝r├╝c├╝y├╝ ba─člamak yerine iso, cue/bin vs. gibi disk g├Âr├╝nt├╝ dosyalar─▒n─▒(imaj) ba─člamak daha pratik olabilir.

Peki ─░maj Dosyas─▒n─▒, Yani Disk G├Âr├╝nt├╝s├╝n├╝ DOSBoxÔÇśa Nas─▒l Ba─člar─▒m?

Disket s├╝r├╝c├╝leri veya CD/DVD s├╝r├╝c├╝lerini ba─člamak yerine disket veya CD/DVD disk g├Âr├╝nt├╝lerini DOSBoxÔÇÖa ba─člaman─▒n pratik oldu─čunu s├Âylemi┼čtik. ┼×imdi bunu nas─▒l yapaca─č─▒m─▒z─▒ g├Ârelim. Disket disk g├Âr├╝nt├╝s├╝ olarak adland─▒rd─▒─č─▒m─▒z dosyalar *.img, *.ima, *.fdd, *.fdi, *.nfi ve *.d88 uzant─▒l─▒ dosyalard─▒r. ├Ârne─čin C: s├╝r├╝c├╝s├╝ alt─▒ndaki disk.img DOSBoxÔÇÖa A: disket s├╝r├╝c├╝s├╝ olarak ba─člamak i├žin:

imgmount A: disk.img -t floppy veya

imgmount A: disk.img

yazmam─▒z yeterli.

CD/DVD disk g├Âr├╝nt├╝s├╝ olarak kullan─▒lan dosyalar─▒n uzant─▒s─▒na ise hi├ž yabanc─▒ de─čiliz. Bunlar *.iso ve *.cue/bin uzant─▒l─▒ dosyalar. Cue/bin uzant─▒l─▒ dosyalarda dikkat etmemiz gereken ┼čey bunlar─▒n biri *.cue di─čeri *.bin uzant─▒l─▒ iki par├ža halinde gelmesi ve bunlardan sadece *.cue uzant─▒l─▒ olanlar─▒n ba─članmas─▒. Di─čeri ba─članmasa da bilgi i├žeriyor ve bu iki dosyan─▒n bir arada tutulmas─▒ gerekiyor. disk.iso adl─▒ bir dosyay─▒ D: cdrom s├╝r├╝c├╝s├╝ olarak ba─člamak i├žin yapmam─▒z gereken ┼čey ┼ču komutu yazmak:

imgmount D: disk.iso ÔÇôt iso veya

imgmount D: disk.iso

disk.cue ve disk.bin isimli iki dosyadan olu┼čan bir cue/bin disk g├Âr├╝nt├╝s├╝n├╝ D: s├╝r├╝c├╝s├╝ne cdrom olarak ba─člamak i├žin gereken ┼čey de ┼ču komutu yazmak:

imgmount D: disk.cue ÔÇôt iso veya

imgmount D: disk.cue

Dikkat etmemiz gereken tek ┼čey, ister disket disk g├Âr├╝nt├╝s├╝, ister iso veya cue/bin disk g├Âr├╝nt├╝ dosyalar─▒n─▒ ba─člarken dosyan─▒n tam yolunu vermek ├Ânemli. disk.iso adl─▒ dosyam C: s├╝r├╝c├╝s├╝ alt─▒ndaki iso dizininin i├žinde olsa idi yazaca─č─▒m komut imgmount D: c:\iso\disk.iso ┼čeklinde olacakt─▒.

DOSBox Pencerede A├ž─▒l─▒yor. Nas─▒l Tam Ekran Yapar─▒m?

Evet DOSBox ├Ân tan─▒ml─▒ olarak pencerede a├ž─▒l─▒r. Ama Alt+Enter tu┼člar─▒na basarak tam ekran yapabilirsiniz. Ayn─▒ tu┼č kombinasyonu ile tam ekrandan ├ž─▒kabilirsiniz.

Her┼čey G├╝zel Ama DOSBoxÔÇÖ─▒ Her ├çal─▒┼čt─▒rd─▒─č─▒mda Bu Komutlar─▒ Yazmak Zorunda m─▒y─▒m?

Hakl─▒s─▒n─▒z. ├ľnce klavyenizi T├╝rk├že yapmak i├žin, sonra dos dizininizi C: s├╝r├╝c├╝s├╝ olarak ba─člamak i├žin, sonra C: s├╝r├╝c├╝s├╝ne ge├žmek i├žin, sonra varsa disket ve CD/DVD s├╝r├╝c├╝lerinizi ba─člamak i├žin bir s├╝r├╝ komut yazmak zorundas─▒n─▒z. Ama DOSBoxÔÇÖ─▒n yap─▒land─▒rma (konfig├╝rasyon) dosyas─▒ ve bu dosyadaki [autoexec] k─▒sm─▒ndan haberdarsan─▒z DOSBoxÔÇÖ─▒n t├╝m bu sayd─▒─č─▒m─▒z i┼člemleri a├ž─▒l─▒┼čta otomatik olarak yapmas─▒n─▒ sa─člay─▒p b├╝y├╝k bir k├╝lfetten kurtulabilirsiniz.

Yap─▒land─▒rma Dosyas─▒ Nedir? Nerede Bulunur? Nas─▒l D├╝zenlenir

Yap─▒land─▒rma dosyan─▒z /home/kullan─▒c─▒ad─▒/.dosbox dizini alt─▒nda bulunan *.conf uzant─▒l─▒ bir dosyad─▒r ve DOSBoxÔÇÖ─▒n ├žal─▒┼č─▒rken kulland─▒─č─▒ t├╝m ayarlar─▒n yan─▒s─▒ra ba┼člang─▒├žta otomatik olarak yapt─▒─č─▒ t├╝m i┼člemler ( autoexec) bu dosyada yaz─▒l─▒d─▒r. Yap─▒land─▒rma dosyas─▒ dosbox-x.xx.conf ┼čeklinde bir dosyad─▒r. Buradaki X.XX bir say─▒ olup dosboxÔÇÖ─▒n s├╝r├╝m numaras─▒d─▒r. .dosbox dizinin ad─▒n─▒n ba┼č─▒ndaki noktadan da anlayabilece─činiz gibi bu dizin gizli bir dizindir ve dosya y├Âneticisinde g├Ârmeniz i├žin (thunar, nautilus, dolphin, pcmanfmÔÇŽ) Ctrl +H tu┼člar─▒na basarak gizli dosyalar─▒ g├Âsterme ├Âzelli─čini etkin hale getirmelisiniz. Yap─▒land─▒rma dosyas─▒n─▒ herhangi bir metin d├╝zenleme program─▒ (mousepad, leafpad, geany, kate, gedit, nano, vim, emacs) ile d├╝zenleyebilirsiniz.

DOSBoxÔÇÖ─▒n A├ž─▒l─▒┼čta Otomatik Olarak Yapmas─▒n─▒ ─░stedi─čim ┼×eyleri Konfig├╝rasyon Dosyas─▒na Nas─▒l eklerim?

Her d├╝zenleme i┼čleminde oldu─ču gibi burada da ilk yapman─▒z gereken ┼čey dosbox-x.xx.conf dosyan─▒n herhangi bir hatal─▒ d├╝zenleme durumunda bozulup kullan─▒lmaz hale gelmesini engellemek i├žin dosyay─▒ emin bir yere yedeklemek. Ama b├╝y├╝k bir hata yap─▒p dosyay─▒ kaybederseniz, yede─činiz de yoksa tek yapman─▒z gereken ┼čey /home/kullan─▒c─▒ad─▒/.dosbox alt─▒ndaki hatal─▒ dosyay─▒ silmek. DOSBoxÔÇÖ─▒ yeniden a├žt─▒─č─▒n─▒zda ├Ân tan─▒ml─▒ konfig├╝rasyon dosyas─▒ yeniden olu┼čturulur. Dosyay─▒ herhangi bir metin d├╝zenlem program─▒ ile a├žt─▒─č─▒n─▒zda en altlarda [autoexec] ile ba┼člayan bir k─▒s─▒m g├Âreceksiniz. ─░┼čte DOSBoxÔÇÖ─▒n ilk a├ž─▒l─▒┼čta otomatik olarak ├žal─▒┼čmas─▒n─▒ istedi─činiz komutlar buraya yaz─▒l─▒yor. Komutlar─▒m─▒z─▒ mant─▒k s─▒ras─▒na koyarak buraya ekleyip dosyam─▒z─▒ kaydetti─čimiz zaman DOSBox bundan sonraki a├ž─▒l─▒┼čta bu komutlar─▒ otomatik olarak yapm─▒┼č bir ┼čekilde kar┼č─▒n─▒za gelecektir. ├ľrne─čin klavyemizi T├╝rk├že yap─▒p, C: s├╝r├╝c├╝s├╝ olarak kulland─▒─č─▒m─▒z dizini ( /home/kullan─▒c─▒ad─▒/dos) DOSBox ÔÇśa ekleyip sonra da C: s├╝r├╝c├╝s├╝ne ge├žmek i├žin [autoexec] b├Âl├╝m├╝ne ekleyece─čimiz kod sat─▒rlar─▒ ┼č├Âyle olacakt─▒r:

keyb tr

mount C: /home/kullan─▒c─▒ad─▒/dos (burada kullan─▒c─▒ ad─▒ yerine GNU/LinuxÔÇÖtaki kullan─▒c─▒ ad─▒n─▒z─▒ yazman─▒z gerek)

C:

Yap─▒land─▒rma dosyalar─▒na ekleyece─činiz komutlar konusunda bir mant─▒k s─▒ras─▒ndan bahsetmi┼čtik. ├ľrne─čin bu ├Ârnekteki i┼člemleri yapmak i├žin C: komutunu mount C: /home/kullan─▒c─▒ad─▒/dos komutundan ├Ânce girseydik C: s├╝r├╝c├╝s├╝ hen├╝z tan─▒ml─▒ olmad─▒─č─▒ i├žin DOSBox a├ž─▒l─▒┼č─▒nda hata mesaj─▒ alacakt─▒k. ─░┼čte birbirinin girdileri ├╝zerinde ├žal─▒┼čan bu t├╝r komutlarda mant─▒ksal s─▒ralamaya dikkat etmek gerekiyor.

DosboxÔÇÖ─▒ Herhangi Bir Program─▒ Otomatik A├žmak ├ťzere Yap─▒land─▒rabilir miyim?

Elinizi korkak al─▒┼čt─▒rmay─▒n. Elbette bunu yapabilirsiniz. Bunun i├žin dosbox-x.xx.conf dosyas─▒n─▒n [autoexec] k─▒sm─▒ en b├╝y├╝k yard─▒mc─▒n─▒z olacakt─▒r. ├ľrne─čin /home/kullan─▒c─▒ad─▒/dos/sea (yani DOSBOXÔÇÖta C:\SEA) klas├Âr├╝ alt─▒ndaki sea.exe (ki kendileri eskiden kullan─▒lan bir resim g├Âsterci program─▒d─▒r) dosyas─▒n─▒ DOSBoxÔÇÖ─▒n a├ž─▒l─▒┼č─▒nda otomatik olarak ├žal─▒┼čt─▒rmak i├žin yapmam─▒z gereken ┼čeyler ┼čudur: ├ľnce DOSBoxÔÇÖ─▒n C: s├╝r├╝c├╝s├╝n├╝n alt─▒ndaki sea dizinine ge├žmesini sa─člayaca─č─▒z. Sonra da bu dizindeki SEA.EXEÔÇÖyi ├žal─▒┼čt─▒rarak program─▒ a├žmas─▒n─▒ sa─člayaca─č─▒z. Bu sefer [autoexec] b├Âl├╝m├╝ne 3 sat─▒r daha fazla kod ekleyece─čiz:

keyb tr

mount C: /home/kullan─▒c─▒ad─▒/dos

C:

cd SEA

SEA.EXE

EXIT

SEA Resim G├Âsterici Program─▒

B├Âylece DOSBox her a├ž─▒ld─▒─č─▒nda SEA Foto─čraf g├Âsterici program─▒ otomatik olarak ├žal─▒┼čt─▒r─▒lacakt─▒r. Eskiden (Windows 95 ├Âncesi zamanlarda) DOS y├╝kl├╝ bilgisayar─▒ do─črudan Norton CommanderÔÇÖ─▒ a├žacak ┼čekilde yap─▒land─▒rmak olduk├ža iyi bir fikirdi mesela. Peki hepsini anlad─▒k ama sondaki EXIT ne i┼če ayar─▒yor? O da SEA program─▒n─▒ kapatt─▒─č─▒m─▒zda DOSBoxÔÇÖtan otomatik olarak ├ž─▒kmam─▒z─▒ sa─čl─▒yor. ┼×imdi bir i┼člem daha yap─▒p GNU/Linux masa├╝st├╝m├╝zde bir k─▒sayol olu┼čturup simge olarak da SEA program─▒n─▒n *.ico uzant─▒l─▒ simgesini g├Âsterelim. B├Âylece DOSBox komut sat─▒r─▒ ile u─čra┼čmadan SEA program─▒n─▒ ├žift t─▒klama ile do─črudan masa├╝st├╝nden ├žal─▒┼čt─▒rm─▒┼č oluyoruz.

Peki Birden Fazla Program─▒ Ayr─▒ Masa├╝st├╝ K─▒sayolu Olu┼čturarak DOSBox Komut Sat─▒r─▒ ─░le ├çal─▒┼čt─▒rmak M├╝mk├╝n m├╝?

Evet bu da m├╝mk├╝n. DOSBoxÔÇÖ─▒ ayr─▒ ayr─▒ yap─▒land─▒rma dosyalar─▒ ile ├žal─▒┼čt─▒rabiliyor olmam─▒z bu kolayl─▒─č─▒ bize sa─čl─▒yor. ├ľnemli olan her program i├žin ayr─▒ ayr─▒ konfig├╝rasyon dosyas─▒ yazmak ve her program i├žin DOSBoxÔÇÖ─▒ o programa ├Âzel konfig├╝rasyon dosyas─▒n─▒ okuyarak a├ža├žak ┼čekilde a├ž─▒l─▒┼č komutu verebilmek. Hemen bir ├Ârnek ile konuyu a├ž─▒klayal─▒m. /home/kullan─▒c─▒ad─▒/dos/AAA (yani DOSBOXÔÇÖta C:\AAA) dizini alt─▒ndaki AAA.EXE dosyas─▒ taraf─▒ndan ├žal─▒┼čt─▒r─▒lan AAA adl─▒ program ve /home/kullan─▒c─▒ad─▒/dos/BBB (yani DOSBOXÔÇÖta C:\BBB) dizini alt─▒ndaki BBB.EXE dosyas─▒ taraf─▒ndan ├žal─▒┼čt─▒r─▒lan BBB adl─▒ oyun i├žin ayr─▒ ayr─▒ ├žal─▒┼čt─▒rma k─▒sayollar─▒ yapmak isityoruz. ─░lk yapmam─▒z gereken ┼čey AAA adl─▒ DOS program─▒ ve BBB adl─▒ DOS oyunu i├žin konfig├╝rasyon dosyas─▒ yazmak. Hemen /home/kullan─▒c─▒ad─▒/.dosbox dizini alt─▒nda bulunan dosbox-x.xx.conf adl─▒ dosyam─▒z─▒ iki adet ayr─▒ kopya olu┼čturup birini AAA-dosbox-x.xx.conf di─čerini de BBB-dosbox-x.xx.conf olarak adland─▒ral─▒m. AAA-dosbox-x.xx.conf AAA adl─▒ DOS program─▒n─▒n, BBB-dosbox-x.xx.conf ise BBB adl─▒ dos oyunun konfig├╝rasyon dosyas─▒ olacak. AAA program─▒n─▒ ├žal─▒┼čt─▒rmak i├žin konfig├╝rasyon dosyam─▒z─▒n [autoexec] k─▒sm─▒nda vermemiz gereken komutlar ┼č├Âyle olmal─▒: ├ľnce klavyemizi T├╝rk├že olarak ayarlayal─▒m. Sonra dos dizinimizi C: disk s├╝r├╝c├╝s├╝ olarak baplayal─▒m. Sonra C: s├╝r├╝c├╝s├╝ne ge├želim. Sonra bu s├╝r├╝c├╝ ├╝st├╝ndeki AAA dizinine girelim. Sonra da AAA.EXEÔÇÖyi ├žal─▒┼čt─▒ral─▒m. Yani konfig├╝rasyon dosyam─▒n [autoexec] k─▒sm─▒ ┼č├Âyle olmal─▒d─▒r:

keyb tr

mount C: /home/kullan─▒c─▒ad─▒/dos

C:

cd AAA

AAA.EXE

EXIT

Kaydedip dosyam─▒z─▒ kapatal─▒m. Ayn─▒ i┼člemi BBB-dosbox-x.xx.conf dosyas─▒ i├žin yapal─▒m. Bu sefer dosyam─▒z─▒n [autoexec] k─▒sm─▒ ┼č├Âyle olacakt─▒r:

keyb tr

mount C: /home/kullan─▒c─▒ad─▒/dos

C:

cd BBB

BBB.EXE

EXIT

─░┼čimiz neredeyse bitmek ├╝zere. Peki DOSBoxÔÇÖ─▒ kendi ├Ân tan─▒ml─▒ konfig├╝rasyon dosyas─▒ ( /home/kullan─▒c─▒ad─▒/.dosbox klas├Âr├╝ alt─▒ndaki dosbox-x.xx.conf dosyas─▒) d─▒┼č─▒nda ba┼čka konfig├╝rasyon dosyalar─▒ ile nas─▒l ├žal─▒┼čt─▒rabiliyoruz? DOSBoxÔÇÖ─▒ herhangi bir yap─▒land─▒rma dosyas─▒ ile ├žal─▒┼čt─▒rmak i├žin gerekli olan komut:

dosbox -conf /yap─▒land─▒rma/dosyas─▒n─▒n/yol/adresi

┼čeklindedir. Yani DOSBoxÔÇÖ─▒ ├žal─▒┼čt─▒raca─č─▒m─▒z konfig├╝rasyon dosyas─▒ sistemimizin neresinde olursa olsun yolunu belirtti─čimiz s├╝rece hi├ž bir s─▒k─▒nt─▒ yok. Bizim ├Ârne─čimizde AAA be BBB i├žin yazd─▒─č─▒m─▒z yap─▒land─▒rma dosyalar─▒ kendi klas├Ârlerinde bulunsun. (yani /home/kullan─▒c─▒ad─▒/dos/AAA ve /home/kullan─▒c─▒ad─▒/dos/BBB dizinlerinin alt─▒nda) Buna g├Âre AAA program─▒n─▒ ve BBB oyununu ├žal─▒┼čt─▒rmak i├žin verece─čimiz komutlar s─▒ras─▒yla

K─▒sayol olu┼čturma

dosbox -conf /home/kullan─▒c─▒ ad─▒/dos/AAA/AAA-dosbox-x.xx.conf

dosbox -conf /home/kullan─▒c─▒ ad─▒/dos/BBB/BBB-dosbox-x.xx.conf

┼čeklinde olacakt─▒r. Masa├╝st├╝m├╝zde ili ayr─▒ k─▒sayol (uygulama ba┼člat─▒c─▒) olu┼čturup komut k─▒sm─▒na bu komutlar─▒ yazd─▒─č─▒m─▒zda art─▒k do─črudan AAA ve BBBÔÇÖyi ├žal─▒┼čt─▒ran iki ayr─▒ uygulama k─▒sayolu elde etmi┼č olaca─č─▒z. Hepsi bu!

Konfig├╝rasyon Dosyas─▒n─▒n [autoexec] D─▒┼č─▒nda Ne T├╝r ─░┼člevleri Var?

DOSBoxÔÇÖ─▒n her t├╝rl├╝ ├Âzelli─čini konfig├╝rasyon dosyas─▒ndan ayarlayabilirsiniz. DOSBoxÔÇÖ─▒n tam ekranda / pencerede ├žal─▒┼čma durumu, tam ekran / pencere ├žal─▒┼čma ├ž├Âz├╝n├╝rl├╝─č├╝, cpu ayarlar─▒, ses ├Âzellikleri, mouseÔÇÖu DOSBox ekran─▒ i├žine kilitleme, EMS, XMS, UMB gibi dosya sistemi se├ženeklerini hep bu yap─▒land─▒rma dosyas─▒ndan ayarlayabilirsiniz. bu konuda internette olduk├ža fazla kaynak var. Ayr─▒ca yap─▒land─▒rma dosyas─▒n─▒n i├žindeki a├ž─▒klamalar da olduk├ža anla┼č─▒l─▒r ve yeterli.

Eski DOS Oyunlar─▒m─▒ DOSBoxÔÇÖta Oynayabilir miyim?

Elbette oynayabilirsiniz. PC oyun tarihinin alt─▒n sayfas─▒ olan 1990-1997 aras─▒ndaki DOS oyunlar─▒ devrinin neredeyse b├╝t├╝n oyunlar─▒ sorunsuz bir ┼čekilde ├žal─▒┼č─▒yor. Hatta http://www.gog.com gibi oyun ma─čazalar─▒ DOSBox ile paketledikleri eski DOS oyunlar─▒n─▒n yasal sat─▒┼č─▒ konusunda olduk├ža b├╝y├╝k ba┼čar─▒ elde etti.

July 29, 2021

Openbox: Bluetooth Kurulumu ve Tint2 Sistem Tepsisine Ekleme

Tint2 inan─▒lmaz esnek, basit ve hafif, yap─▒land─▒r─▒labilir bir paneldir. Ek olarak, Tint2 bildirimler ve sistem tepsisi deste─či ile birlikte gelir.

Bu yaz─▒m─▒zda Tint2 panele bluetooth-applet eklemeyi ele al─▒yoruz.(Anlat─▒m─▒ aktif olarak kulland─▒─č─▒m Debian Openbox ├╝zerinden yap─▒yorum.)

├ľncelikle Bluetooth i├žin gerekli paketlerimizi kural─▒m:

sudo apt install bluetooth

sudo apt install blueman

Paket kurulumlar─▒nda ba─č─▒ml─▒l─▒klar da birlikte kurulacakt─▒r.

Kurulumdan sonra ~/.config/openbox dizin yolunu takip ederek buradaki autostart dosyam─▒za Bluetooth simgemizin Tint2 sistem tepsisinde g├Âr├╝nmesi i├žin gerekli girdiyi ekliyoruz:

blueman-applet &

B├╝t├╝n bunlar─▒n ard─▒ndan oturumumuzu kapat─▒p yeniden a├žarak yapt─▒─č─▒m─▒z i┼člemlerin etkinle┼čmesini sa─čl─▒yoruz.

Bir Bluetooth ayg─▒t─▒ eklemek i├žin sistem tepsisindeki Bluetooth simgesine t─▒klamam─▒z ve Yeni Cihaz KurÔÇŽ se├žmemiz yeterli olacakt─▒r.

July 26, 2021

Geri D├Ând├╝m!

Gerek i┼člerimin yo─čunlu─ču gerekse ├ľteki Sinema sitesinde hala yazmaya devam etti─čim sinema yaz─▒lar─▒ dolay─▒s─▒yla uzunca bir s├╝re ara vermek zorunda kald─▒─č─▒m blog yaz─▒lar─▒ma devam etmeye karar verdim.

4-5 y─▒ll─▒k duraklama s├╝resince GNU/Linux kullanmay─▒ hi├ž b─▒rakmasam da art─▒k bu alanda bir ┼čeyler ├╝retmeye ├žal─▒┼čmaktan b─▒km─▒┼čt─▒m. Bu noktaya gelmemde etkili olan bir ka├ž ┼čey vard─▒: ├ľnce Hosting sat─▒n alarak yeni bir a┼čamaya ta┼č─▒mak istedi─čim site maceram maalesef ├╝├žka─č─▒t├ž─▒ firman─▒n 5. ayda ortadan kaybolmas─▒ ile berhava oldu. Sonra youtube videolar─▒ndan bekledi─čim geri beslemeyi (ki kast─▒m─▒z maddi kazan├ž de─čil. Kanal─▒ asla monetize etmedim) alamamak da tuz biber oldu ve sonu├žta A├ž─▒k G├╝nl├╝k uzun bir sessizli─če g├Âm├╝ld├╝.

Ge├žen g├╝nlerde DosBox ├╝zerinde ├žal─▒┼č─▒rken i├žimde yeniden bir heves uyand─▒. Eskisi kadar s─▒k olmasa da yazmak yeniden iyi bir fikirmi┼č gibi gelmeye ba┼člad─▒. Bundan sonra a─č─▒rl─▒kl─▒ olarak GNU/Linux ile ilgili konularda yazmaya, akmasam da damlamaya devam edece─čim. Bundan sonraki ─░lk yaz─▒m─▒n ne olaca─č─▒ konusunda sat─▒r aras─▒nda ipucu verdi─čimi kimse anlamadan bu yaz─▒y─▒ bitirmek istiyorum. Esen kal─▒n!

Linux: ÔÇŁ apt ÔÇŁ ve ÔÇŁ apt-get ÔÇŁ Komutlar─▒ Aras─▒ndaki Farklar Nelerdir?

├ço─čumuz ÔÇŁ apt ÔÇť ve ÔÇŁ apt-get ÔÇť komutlar─▒ aras─▒ndaki farklar─▒ s─▒k s─▒k kar─▒┼čt─▒rabiliyoruz.

Bu kar─▒┼č─▒kl─▒k, yeni ba┼člayanlar ve deneyimliler de dahil olmak ├╝zere t├╝m kullan─▒c─▒lar i├žin ge├žerli olabiliyor.

Bu komut sat─▒r─▒ ara├žlar─▒, kurulum, y├╝kseltme ve kald─▒rmay─▒ i├žeren paket i┼člemlerini y├Ânetmek i├žin, kullan─▒m a├ž─▒s─▒ndan ├žok benzerdirler.

Bu yaz─▒da, ÔÇŁ apt ÔÇť ve ÔÇŁ apt-get ÔÇť komutlar─▒ aras─▒ndaki farklara bakaca─č─▒z.

Tam burada bir not d├╝┼čelim: ÔÇŁ apt ÔÇť komutu, APT (Geli┼čmi┼č Paket Arac─▒) ile kar─▒┼čt─▒r─▒labiliyor, ancak ikisi ayn─▒ de─čildir. O halde APT nedir?

APT (Geli┼čmi┼č Paket Arac─▒), DebianÔÇÖ─▒n paketleme sistemini y├Âneten ara├žlar toplulu─čudur. Debian, Ubuntu ve t├╝revlerindeki paket y├Ânetim s├╝recini basitle┼čtirmek i├žin ÔÇŁ libapt-pkg ÔÇť ve ÔÇŁ libapt-inst ÔÇť gibi temel k├╝t├╝phanelerle ├žal─▒┼č─▒r.

ÔÇŁ apt ÔÇť, ÔÇŁ apt-get ÔÇť, ÔÇŁ apt-cache ÔÇť, ÔÇŁ apt-config ÔÇť ve ÔÇŁ aptitude ÔÇť gibi komut sat─▒r─▒ ara├žlar─▒, y├╝kleme, g├╝ncelleme ve silme gibi farkl─▒ paket i┼člevlerini ger├žekle┼čtirmek i├žin APT ile etkile┼čime girerler.

ÔÇŁ apt ÔÇŁ Komutu

ÔÇŁ apt ÔÇť, Ubuntu, Debian ve t├╝revlerinde ÔÇŁ .deb ÔÇť paketlerini kurmak, g├╝ncellemek ve kald─▒rmak i├žin bir komut sat─▒r─▒ yard─▒mc─▒ program─▒d─▒r.

ÔÇŁ apt ÔÇť komutu son kullan─▒c─▒lar i├žin uygundur ve ÔÇŁ apt-get ÔÇť komutunun baz─▒ ek ├Âzelliklerini i├žermez. ÔÇŁ apt ÔÇť komutu, ÔÇŁ apt-get ÔÇť teki baz─▒ temel ba─č─▒ml─▒l─▒k kusurlar─▒n─▒ d├╝zeltmek i├žin tasarlanm─▒┼čt─▒r.

ÔÇŁ apt-get ÔÇŁ Komutu

ÔÇŁ apt-get ÔÇť, Debian tabanl─▒ sistemlerde yayg─▒n olarak kullan─▒lan bir paket y├Ânetim arac─▒d─▒r. ÔÇŁ apt-get ÔÇť komutu paketleri kurmam─▒za, g├╝ncellememize ve kald─▒rmam─▒za izin verir.

ÔÇťapt-get ÔÇť, geriye d├Ân├╝k uyumluluk ile APT paket sistemi i├žin d├╝┼č├╝k seviyeli bir ara├ž olarak d├╝┼č├╝n├╝lebilir.

Bir paket y├Âneticisinde olmas─▒ gereken birden fazla i┼člemi ger├žekle┼čtirmek i├žin farkl─▒ ÔÇŁ apt-get ÔÇť komutlar─▒ kullan─▒l─▒r.

apt-get ÔÇô Paketi kurmak, g├╝ncellemek ve kald─▒rmakla s─▒n─▒rl─▒d─▒r.
apt-cache ÔÇô Bir paketi aramak i├žin kullan─▒l─▒r.
dpkg ÔÇô Sistemde kurulu t├╝m paketleri listelemek i├žin kullan─▒l─▒r.

ÔÇŁ apt ÔÇť komutu, APT paket y├Âneticisi ile etkile┼čimi kolayla┼čt─▒rmak i├žin t├╝m bu i┼člevleri tek bir komutta birle┼čtirir.

ÔÇŁ apt ÔÇŁ ve ÔÇŁ apt-get ÔÇŁ Aras─▒ndaki Temel Farklar Nelerdir?

1) ÔÇŁ apt ÔÇŁ komutu, bir ilerleme ├žubu─čuyla birlikte gelir.

ÔÇŁ apt ÔÇť komutuyla, bir paketi kurarken veya kald─▒r─▒rken bir ilerleme ├žubu─ču g├Âr├╝n├╝r. Bu basit ilerleme ├žubu─ču, mevcut i┼člemin ilerleme y├╝zdelik dilimini g├Âsterir.

2) ÔÇŁ apt ÔÇŁ komutu, y├╝kseltilmesi gereken paketlerin bir listesini g├Âsterir.

Depo veritaban─▒n─▒ g├╝ncellerken y├╝kseltilebilecek paketlerin say─▒s─▒n─▒ g├Âsterir.

Paketlerin listesi ve di─čer bilgiler;

apt list --upgradable

komutu ├žal─▒┼čt─▒r─▒larak g├Âr├╝nt├╝lenebilir.

3) ÔÇŁ apt ÔÇŁ komutu, ÔÇŁ apt-get ÔÇť, ÔÇŁ apt-cache ÔÇŁ ve ÔÇŁ dpkg -l ÔÇŁ i┼člevlerini birle┼čtirir.

Kullan─▒c─▒lar paket i┼člemleri komutlar arac─▒l─▒─č─▒yla APT paket y├Âneticisi ile etkile┼čime girerler. Dolay─▒s─▒yla kullan─▒c─▒lar bu komutlar─▒nhepsini hat─▒rlamak zorunda kal─▒r ve bu da son kullan─▒c─▒lar─▒ biraz zora sokabilir.

─░┼čte bu noktada ÔÇŁ apt ÔÇť komutunun, bu gerekli komutlar─▒ iyi organize edilmi┼č bir ┼čekilde entegre eder. Bu da, ÔÇŁ aptÔÇŁ komutunun paketleri verimli bir ┼čekilde i┼člemesini sa─člar.

4) ÔÇŁ apt ÔÇŁ ve ÔÇŁ apt-get ÔÇŁ komutlar─▒n─▒n s├Âzdizimi kar┼č─▒la┼čt─▒rmas─▒

" apt " Komutu"apt-get " Komutu─░┼člevleri
apt install [paket ad─▒]apt-get install [paket ad─▒]Bir paketi kurar.
apt upgradeapt-get upgradeMevcut paket g├╝ncellemelerini uygular.
apt remove[paket ad─▒]apt-get remove[paket ad─▒]Bir paketi kald─▒r─▒r.
apt purge [paket ad─▒]apt-get purge [paket ad─▒]Bir paketi yap─▒land─▒rmas─▒yla birlikte kald─▒r─▒r.
apt autoremoveapt-get autoremoveGereksiz ba─č─▒ml─▒l─▒klar─▒ kald─▒r─▒r.
apt full-upgradeapt-get dist-upgrade T├╝m paketleri g├╝nceller ve gereksiz ba─č─▒ml─▒l─▒klar─▒ kald─▒r─▒r.
apt search [paket ad─▒]apt-cache search [paket ad─▒]Paket arar.
apt show [paket ad─▒]apt-cache show [paket ad─▒]Paket ayr─▒nt─▒lar─▒n─▒ g├Âsterir.
apt policyapt-cache policyAktif depo bilgilerini g├Âsterir.
apt policy [paket ad─▒]apt-cache policy [paket ad─▒]Y├╝kl├╝ ve kullan─▒labilir paket s├╝r├╝mlerini g├Âsterir.
apt updateapt-get updateDepo indekslerini yeniler.

5) Yeni ÔÇŁ apt ÔÇŁ komutlar─▒

ÔÇŁ apt ÔÇť, baz─▒ ekstra i┼člevler sa─člayan komutlara sahiptir. Bunlar a┼ča─č─▒da g├Âr├╝lebilir.

Yeni " apt " komutlar─▒─░┼člevleri
apt listKurulu ve y├╝kseltilebilir paketleri listeler
apt edit-sourcesKaynak listesini d├╝zenler.

July 24, 2021

Ngrok nedir? Nas─▒l kullan─▒l─▒r?

Herkese merhabalar. Bir ├žok kere yerel geli┼čtirme ortam─▒m─▒zdaki geli┼čtirmeleri sunum halinde tak─▒m arkada┼člar─▒n─▒z veya m├╝┼čterilerle payla┼čma gere─či duymu┼čuzdur. Bug├╝n bunu yapman─▒n en pratik yollar─▒ndan birinden bahsedece─čim. ├ľrne─čin yerel de localhost:8000 de┬á yay─▒n yapan Django┬á projenizi direkt internet ├╝zerinden eri┼čilir hale getirmek ve bir yerlere deploy etmekle u─čra┼čmak

July 22, 2021

Linux: Bellek Kullan─▒m─▒n─▒ Kontrol Etmek ─░├žin 7 Komut

Linux, Windows gibi de─čildir ve ├Âzellikle bir sunucu ortam─▒ndaysan─▒z, her zaman bir aray├╝ze sahip olamayabilirsiniz.

Bir Linux kullan─▒c─▒s─▒ olarak, bellek, i┼člemci, disk alan─▒ vb. kullan─▒labilir/kullan─▒lan kaynaklar─▒n─▒z─▒ nas─▒l kontrol edece─činizi bilmek ├Ânemlidir.

Sisteminizi en ├╝st d├╝zeyde ├žal─▒┼čt─▒rmak i├žin sistemde ├žok fazla kaynak kullanan uygulamalar varsa bulup d├╝zeltmeniz gerekir.

Bu nedenle, LinuxÔÇÖta bellek (RAM) t├╝ketim s├╝recini ├Â─črenmek istiyorsan─▒z, yaz─▒y─▒ okumaya devam edin!

LinuxÔÇÖta hemen her ┼čey i├žin komutlar vard─▒r ve ilgili komutlar─▒ kullanarak i┼činizi halledebilirsiniz.(Her ne kadar baz─▒ kullan─▒c─▒lar bundan ├žok ho┼članmasa da, baz─▒ dusumlarda komutlar kullan─▒c─▒ aray├╝z├╝nden daha kolay, daha ayr─▒nt─▒l─▒, daha seri, daha kurtar─▒c─▒d─▒r ve daha kolay sonuca ula┼čman─▒zolanak tan─▒r.)

Bu yaz─▒da, bir Linux sisteminde bellek kullan─▒m─▒n─▒ kontrol etmek i├žin sekiz g├╝├žl├╝ komutu g├Ârece─čiz. A┼ča─č─▒daki komutlar, LinuxÔÇÖta bellek kullan─▒m─▒n─▒ farkl─▒ ┼čekillerde kontrol etmenize yard─▒mc─▒ olabilir:

free komutu
/proc/meminfo dosyas─▒
vmstat komutu
smem komutu
top komutu
htop komutu
glances komutu

(Not: Sisteminizde ├Ântan─▒ml─▒ olarak kurulu gelmediyse, baz─▒ komutlar i├žin kurulum gerekebilir!)

 

1) ÔÇŁ free ÔÇŁ komutunu kullanarak LinuxÔÇÖta bellek kullan─▒m─▒ kontrol etme

free komutu, yayg─▒n olarak kullan─▒lan en g├╝├žl├╝ komuttur. Ancak ÔÇť /proc/meminfo ÔÇť dosyas─▒na k─▒yasla daha az bilgi sa─člar.

free komutu, sistemdeki toplam bo┼č ve kullan─▒lan fiziksel belle─činve takas belle─činin yan─▒ s─▒ra, ├žekirdek taraf─▒ndan kullan─▒lan arabellekleri ve ├Ânbellekleri de g├Âr├╝nt├╝ler.

Bu bilgiler ÔÇŁ /proc/meminfo ÔÇť dosyas─▒ndan sa─član─▒r.

$ free -m

total: Toplam bellek

used: ┼×u anda ├žal─▒┼čan, i┼člemler taraf─▒ndan kullan─▒lan/kullan─▒lm─▒┼č bellek

free: Kullan─▒lmayan/bo┼č bellek

shared: Birden ├žok i┼člem i┼člem aras─▒nda payla┼č─▒lan bellek

buffers: ├çekirdek taraf─▒ndan ayr─▒lm─▒┼č bellek

cache: Son kullan─▒lan dosyalar─▒ RAMÔÇÖde tutan ├Ânbelle─čin boyutu

buff/cache: Tampon bellek┬á + ├Ânbellek

available: Yeni uygulamalar─▒ ba┼člatmak i├žin haz─▒r bulunan tahmini bellek

 

2) ÔÇŁ /proc/meminfo ÔÇŁ dosyas─▒n─▒ kullanarak LinuxÔÇÖta bellek kullan─▒m─▒ Kontrol etme

ÔÇŁ /proc/meminfo ÔÇť dosyas─▒, bellek kullan─▒m─▒ hakk─▒nda ├že┼čitli ger├žek zamanl─▒ bilgileri i├žeren sanal bir dosyad─▒r.

├ço─ču anla┼č─▒lmas─▒ biraz zor olan bellek istatistiklerini kilobayt cinsinden g├Âsterir. Ancak bellek kullan─▒m─▒ hakk─▒nda faydal─▒ bilgiler i├žerir.

$ cat /proc/meminfo

 

3) ÔÇŁ vmstat ÔÇŁ komutunu kullanarak LinuxÔÇÖta bellek kullan─▒m─▒n─▒ kontrol etme

ÔÇŁ vmstat ÔÇť komutu, sanal bellek istatistiklerini raporlamak i├žin yararl─▒ bir ara├žt─▒r.

ÔÇŁ vmstat ÔÇť, i┼člemler, bellek, sayfalama, blok G├ç, diskler, i┼člemci i┼člevselli─či vb. hakk─▒nda bilgiler verir.

ÔÇŁ vmstat ÔÇť ├Âzel izinler gerektirmez ve sistem darbo─čazlar─▒n─▒n belirlenmesine yard─▒mc─▒ olabilir.

$ vmstat

 

4) ÔÇŁ smem ÔÇŁ komutunu kullanarak LinuxÔÇÖta bellek kullan─▒m─▒n─▒ kontrol etme

ÔÇŁ smem ÔÇť, Linux sistemlerinde ├žok say─▒da bellek kullan─▒m─▒ raporu sa─člayabilen bir ara├žt─▒r. Mevcut ara├žlardan farkl─▒ olarak ÔÇŁ smem ÔÇť, a┼ča─č─▒dakileri raporlayabilir.

Proportional Set Size (PSS): Sanal bellek sistemindeki kitapl─▒klar ve uygulamalar taraf─▒ndan kullan─▒lan bellek miktar─▒n─▒ ifade eder.

Unique Set Size (USS) : Payla┼č─▒lmayan haf─▒za, USS (Unique Set Size) olarak rapor edilir.

Resident Set Size (RSS) : Yerle┼čik k├╝me boyutu (RSS) olarak bilinen standart fiziksel bellek (genellikle birden ├žok uygulama aras─▒nda payla┼č─▒l─▒r) kullan─▒m─▒.

$ smem

 

5) ÔÇŁ top ÔÇŁ komutunu kullanarak LinuxÔÇÖta bellek kullan─▒m─▒n─▒ kontrol etme

ÔÇŁ top ÔÇť komutu, Linux sistemindeki bir i┼člemin kaynak kullan─▒m─▒n─▒ anlamak ve g├Âr├╝nt├╝lemek i├žin en s─▒k kullan─▒lan komutlardan birisidir.

Sistemin toplam haf─▒zas─▒n─▒, mevcut haf─▒za kullan─▒m─▒n─▒, bo┼č haf─▒zay─▒ ve tamponlar taraf─▒ndan kullan─▒lan toplam haf─▒zay─▒ g├Âsterir.

Ayr─▒ca, toplam takas belle─čini, mevcut takas kullan─▒m─▒n─▒, bo┼č takas belle─čini ve sistem taraf─▒ndan ├Ânbelleklenmi┼č belle─či g├Âr├╝nt├╝ler.

$ top

 

6) ÔÇŁ htop ÔÇŁ komutunu kullanarak LinuxÔÇÖta bellek kullan─▒m─▒ kontrol etme

ÔÇŁ htop ÔÇť komutu, Linux/Unix sistemleri i├žin, etkile┼čimli bir s├╝re├ž g├Âr├╝nt├╝leyicidir.

ÔÇŁ top ÔÇť komutuna alternatif olarak geli┼čtirilmi┼čtir. Dolay─▒s─▒yla ÔÇŁ top ÔÇť komutuna benzer, ancak sistemi ├žal─▒┼čt─▒ran t├╝m i┼člemleri g├Ârmek i├žin dikey ve yatay olarak kayd─▒rman─▒za izin verir.

ÔÇŁ htop ÔÇť, sistem performans─▒n─▒ izleme s├Âz konusu oldu─čunda ├žok belirgin ek faydalar─▒ olan renkler ile birlikte gelir.

$ htop

 

7) ÔÇŁ glances ÔÇŁ komutunu kullanarak LinuxÔÇÖta bellek kullan─▒m─▒n─▒ kontrol etme

ÔÇŁ glances ÔÇť, Python ile yaz─▒lm─▒┼č bir ├žapraz platform sistem izleme arac─▒d─▒r.

CPU kullan─▒m─▒, bellek kullan─▒m─▒, ├žal─▒┼čan i┼člemler, a─č aray├╝z├╝, disk G/├ç, raid, sens├Ârler, dosya sistemi bilgisi, docker, sistem bilgisi, ├žal─▒┼čma s├╝resi vb. t├╝m bilgileri tek bir yerde g├Ârebilmenizi sa─člar.

$ glances

July 15, 2021

Valve, Steam DeckÔÇÖi Duyurdu

Valve, SteamOS 3.0 (Arch tabanl─▒) ve KDE Plasma masa├╝st├╝ne sahip, ├╝st d├╝zey AAA oyunlar─▒ i├žin ├Âzel olu┼čturulmu┼č bir ta┼č─▒nabilir Linux oyun bilgisayar─▒ olan Steam DeckÔÇÖi duyurdu. Steam Deck ile SteamÔÇÖin b├╝t├╝n ├Âzelliklerini kullanabilirsiniz. Steam sohbet, bildirimler, buluta kay─▒t ve kald─▒─č─▒n yerden devam edebilme, uzaktan oynatma, ma─čazaya DeckÔÇÖten eri┼čebilirsiniz. Steam

July 13, 2021

Linux: Warpinator ile A─č ├ťzerinden Dosya G├Ânderme ve Alma

Buradaki yaz─▒m─▒zda, Linux Mint ÔÇťUmaÔÇŁ 20.2ÔÇÖnin getirdi─či yeniliklere bakarken, WarpinatorÔÇÖdan ve art─▒k AndroidÔÇÖi destekledi─činden bahsetmi┼čtik.

┼×├Âyle basit bir senaryomuz olsun:

Telefonunuzdaki dosyalar─▒n─▒z─▒ bir USB bellekle veya kablo kullanarak bilgisayar─▒n─▒zla payla┼čmak istiyorsunuz, ancak zaman al─▒c─▒ olabilir. Hele bir de mesela yan─▒n─▒zda USB bellek veya USB kablosu yoksa? Bluetooth kullanmak ta elbette bir yol, ancak zaman zaman ├žok ta verimli olmayabiliyor. Bulut hizmetleri bir miktar kolayl─▒k sa─člasa da, ├Âzellikle payla┼č─▒lan dosya b├╝y├╝kse o da zaman al─▒c─▒ olabilir.

─░┼čte tam bu noktada imdada bir kurtar─▒c─▒ yeti┼čiyor: Warpinator!

Warpinator, ayn─▒ a─čdaki bilgisayarlar aras─▒nda dosya g├Ândermek ve almak i├žin ├╝cretsiz, a├ž─▒k kaynakl─▒ bir ara├žt─▒r. Tek yapman─▒z gereken bilgisayarlara (Android telefonunuzla payla┼čacaksan─▒z telefonunuza da) Warpinator y├╝klemek, bir grup kodu se├žmek, gerekirse g├╝venlik duvarlar─▒n─▒z─▒ d├╝zenlemek, hepsi bu.

Konfig├╝re edilmesi kolay bir men├╝ ile basit bir kullan─▒c─▒ aray├╝z├╝ne sahiptir ve herhangi bir sunucuya veya ├Âzel konfig├╝rasyona ihtiya├ž duymadan ├žal─▒┼č─▒r. Warpinator, Linux Mint taraf─▒ndan geli┼čtirilen resmi bir dosya payla┼č─▒m uygulamas─▒d─▒r.

WarpinatorÔÇÖun ├ľzellikleri:

  • ├ťcretsiz ve a├ž─▒k kaynak.
  • GNU/Linux destekler. (Art─▒k Android de.)
  • Basit, kullan─▒m─▒ kolay kullan─▒c─▒ aray├╝z├╝.
  • Warpinator ├žal─▒┼čt─▒ran di─čer bilgisayarlar─▒/Android telefonlar─▒ otomatik alg─▒lama.
  • Birka├ž bilgisayara ba─članma.
  • Ba─člant─▒ noktas─▒ se├žimi.
  • Dosya aktar─▒mlar─▒n─▒ kabul et/reddet se├žene─či.
  • Grup kodu i├žin yap─▒land─▒rma se├ženekleri.

Yukar─▒da da s├Âyledi─čimiz gibi, Warpinator Linux Mint taraf─▒ndan geli┼čtirilmi┼čtir ve ba─č─▒ml─▒l─▒klar─▒ da─č─▒t─▒mda zaten mevcuttur. Y├╝klemek i├žin a┼ča─č─▒daki komutu ├žal─▒┼čt─▒rman─▒z yeterlidir:

$ sudo apt-get install warpinator

Linux Mint 20 kullan─▒yorsan─▒z, ├Ânceden y├╝klenmi┼č olarak geldi─či i├žin muhtemelen zaten WarpinatorÔÇÖa sahipsiniz demektir. Linux Mint 19.x ve Ubuntu Bionic (18.04) kullan─▒yorsan─▒z a┼ča─č─▒daki komutlar─▒ kullanarak y├╝kleyebilirsiniz:

$ sudo add-apt-repository ppa:clementlefebvre/grpc
$ sudo apt-get update
$ sudo apt-get install warpinator

Ubuntu 20.04 ve sonraki s├╝r├╝mlerini kullan─▒yorsan─▒z, a┼ča─č─▒daki kurulum talimatlar─▒n─▒ kullanarak onu kayna─č─▒ndan derlemeniz gerekir:

$ sudo apt-get install python3-grpc-tools python3-grpcio
$ git clone https://github.com/linuxmint/warpinator.git
$ cd warpinator
$ git checkout 1.0.6
$ dpkg-buildpackage --no-sign
$ cd ..
$ sudo dpkg -i *warp*.deb

WarpinatorÔÇÖu DebianÔÇÖa y├╝klemek i├žin Flatpak kullanabilirsiniz. Yine Ubuntu i├žin de Flatpak kullan─▒larak Warpinator kurulumu yap─▒labilir. (Linux: DebianÔÇÖda Flatpak Kurulumu Ve Ayarlanmas─▒,┬áLinux: UbuntuÔÇÖda Flatpak Y├╝kleme ve Ayarlama)

Warpinator, ilgili taraflar ayn─▒ a─č ├╝zerindeyken dosya payla┼č─▒m─▒ i├žin flash s├╝r├╝c├╝ler ve bulut hizmetleri kullanma ihtiyac─▒n─▒ ortadan kald─▒r─▒r. Bu fikri nas─▒l buldunuz? Yorumlar─▒n─▒z─▒ a┼ča─č─▒daki tart─▒┼čma b├Âl├╝m├╝ne b─▒rak─▒n.

Feeds