December 04, 2022

Debian Bookworm(Testing) Tabanlı Openbox Masaüstü Ortamı(Ekran Görüntüleri)

Bilindiği gibi Openbox, esasen bir pencere yöneticisidir ve birçok masaüstü ortamıyla entegre bir biçimde çalışabilir.

Openbox o kadar esnektir ki, doğru araçlarla yapılandırıldığında, kendi başına, tam teşekküllü bir masaüstü ortamı olarak kullanılır.

Aşağıdaki ekran görüntüleri, kendi başına, tam teşekküllü bir Openbox masaüstü ortamını göstermektedir.

Bu Openbox masaüstü, Debian Bookworm(Testing) branşı üzerine inşa edilmiştir. Gnome, Xfce, Lxde masaüstü ortamlarından ödünç aldığı araçların/programların yanında, bağımsız araçlar/programlar kullanılarak da oluşturulmuştur.

Openbox masaüstü ortamı…

Openbox ve Jgmenu…

Openbox ve Pcmanfm dosya yöneticisi…

Openbox ve Sakura terminal(uçbirim)…

Openbox ve Arandr görüntü ayarları…

Openbox ve Featherpad metin editörü…

Openbox ve Network-Manager-Gnome ağ ayarları yöneticisi…

Openbox ve Lxappearance görünümü özelleştirme ayarları…

Openbox ve Lxrandr görüntü ayarları…

Openbox ve masaüstü sağ tık menüsü…

Openbox ve Nitrogen masaüstü resmi değiştirici…

Openbox ve Obconf Openbox ayarları…

Openbox ve Pcmanfm masaüstü ayarları…

Openbox ve Pnmixer ses ayarları yöneticisi…

Openbox ve Tint2 panel ayarları…

Openbox ve Kapat scripti…

December 03, 2022

Her Kullanıcının Bilmesi Gereken En Temel Terminal Komutları

Linux, içerdiği GUI yazılımlar sayesinde artık çok daha rahat. Ancak yine de Terminal, özellikle deneyimli kullanıcılar tarafından daha işlevsel ve daha hızlı bulunur ve tercih edilir.

Linux Terminal komutları, özellikle de yeni başlayanlar için, kullanımının karmaşık olduğu izlenimini verebilir, ancak öğrendikçe ne kadar kolay, güçlü ve etkili olduklarını anlarsınız. İşlemlerin, Terminale komutlar yazarak nasıl hızlı bir şekilde yürütülebileceğini görürsünüz.

1. “ls” komutu

ls (dosya listeleme) komutu, dizin yolunda bulunan dosya ve klasörleri listeler. Herhangi bir yol belirtilmeden tek başına çalıştırıldığında, mevcut çalışma dizininin içeriğini gösterecektir. Bu komut, ayrıntılı bir çıktı sağlamak için çeşitli argümanlarla kullanılabilir. ls –help komutunu çalıştırarak bu argümanları görebilirsiniz.

[email protected]:~$ ls
Belgeler Genel Müzik Resimler Şablonlar
Downloads Masaüstü Openbox.zip Scripts Videolar
[email protected]:~$

2. “pwd” komutu

pwd (çalışma dizini yazdırma) komutu, geçerli çalışma dizini yolunu gösterir.

[email protected]:~$ pwd
/home/kesim
[email protected]:~$

pwd yalnızca iki bağımsız değişkeni destekler: -L ve -P
pwd -L: Sembolik yolu gösterir.
pwd -P: Gerçek yolu gösterir
(Bu iki bağımsız değişken L ve P büyük harf olarak kullanılır.)
Bu bağımsız değişkenlerden herhangi biri olmadan yürütüldüğünde, pwd gerçek yolu yazdıracaktır.

3. “cd” komutu

cd (dizin değiştirme) komutu, dizinler arasında gezinmek için kullanılır. Herhangi bir dizine gitmek için tek yapmanız gereken, cd komutuyla birlikte o dizini çalıştırmaktır.

[email protected]:~$ cd /etc
[email protected]:/etc$

Tek başına çalıştırıldığında, cd komutu ana dizine düşecektir.

[email protected]:~$ cd
[email protected]:~$

Aşağıda, cd komutuyla kullanabileceğiniz bazı seçenekleri bulabilirsiniz::
cd / : Bu komut sizi kök dizine götürür.
cd .. : Bu komut sizi mevcut dizinin üst dizinine götürür.
cd ~ : Bu komut, benzer şekilde çalışır ve sizi ana dizine götürür.

4. “man” komutu

man komutu, komutun kullanıcı kılavuzunu doğrudan terminalde gösterir ve komut hakkında ayrıntılı bilgi yazdırır. Örneğin man komutu kullanıcı kılavuzunu görmek için man man komutu verilebilir.

[email protected]:~$ man man

5. “mkdir” komutu

mkdir komutu, yeni bir dizin oluşturmak için kullanılır.

[email protected]:~$ mkdir ~/Belgeler/text
[email protected]:~$

Herhangi bir hedef belirtilmediyse, yeni dizin mevcut çalışma dizininde oluşturulacaktır.

[email protected]:~$ mkdir text
[email protected]:~$

mkdir komutu, oluşturulan dizinlerde kullanıcı izinlerini ayarlamak için de kullanılır.

6. “locate” komutu

locate komutu, Linux sistemindeki dosyaları ada göre bulmak için kullanılır. find komutuna benzeyebilir ancak daha iyi ve daha hızlı çalışır. Bir arama başlatıldığında, dosya sisteminde o ismi arayacak olan find komutunun aksine, locate komutu veritabanına bakacaktır. Bu veritabanı, dosyanın bitlerini ve bölümlerini ve bunların yollarını içerir.

locate komutunu tek başına verirseniz aşağıdaki uyarıyı alabilirsiniz. Bir argümanla birlikte verdiğinizde arama gerçekleşecektir.

[email protected]:~$ locate
plocate: no pattern to search for specified
[email protected]:~$

[email protected]:~$ locate tint2
/etc/xdg/tint2
/etc/xdg/tint2/tint2rc
/home/kesim/.cache/tint2
/home/kesim/.cache/jgmenu/icons/tint2
/home/kesim/.cache/jgmenu/icons/tint2conf
/home/kesim/.cache/tint2/0cd2d3af868ed845dc16f78e7ffe2d11.png
/home/kesim/.cache/tint2/148284dfdf88e9f70d3397fcd2bb7ec5.png

[...]

7. “echo” komutu

echo komutu, argüman olarak iletilen metni yazdırmak için kullanılır.

[email protected]:~$ echo "Merhaba Linux!"
Merhaba Linux!
[email protected]:~$

Esas olarak kabuk komut dosyası oluşturma ve toplu dosya işlemede kullanılır. Çıktıyı uçbirime yazdırır, ancak ” >> ” bağımsız değişkeniyle birlikte kullanıldığında çıktıyı bir dosyaya yazdırabilir.

8. “history” komutu

history komutu, daha önce kullanıcı tarafından yürütülen tüm komutları görüntüler.

[email protected]:~$ history
1 su
2 pcmanfm
3 sudo pcmanfm
4 sudo apt install dbus-x11
5 pavucontrol
6 sudo apt install firmware-sof-signed
7 sudo apt install synaptic
8 sudo apt install jgmenu
9 sudo dpkg -i *.deb
10 sudo synaptic

[...]

9. “ping” komutu

ping komutu, ana bilgisayar ile bir sunucu arasındaki bağlantı durumunu kontrol eder. Bir IP adresi veya URL girişi alır.

[email protected]:~$ ping google.com
PING google.com (142.250.187.142) 56(84) bytes of data.
64 bytes from sof02s45-in-f14.1e100.net (142.250.187.142): icmp_seq=1 ttl=59 time=51.4 ms

[...]

10. “sudo” komutu

sudo komutu, yönetici ayrıcalıkları gerektiren bir görevin gerçekleştirilmesini sağlar.

[email protected]:~$ sudo su
[email protected]:/home/kesim#

November 29, 2022

Linux LVM Disk Bölümü Genişletme işlemi - Extend Linux Partition (Extend LVM)

Turnkey Linux dağıtımını kullanırken LVM ile diski yapılandırılabiliyor.Atlantis LVM kullanan bir ubuntu serverin disk kök bölümünün yetersiz geldiğini ve genişletilmesi gerektiğini söyledi.Örnek olarak turnkeylinux Lamp iso ile kurulum yaptım. LVM ile yapılandırıp diskin sadece %50 sini kullanmasını istedim.  Lvm Yapılandırması ile diskin doluluk durumu.Kök bölümü 39GB olarak ayarlanmış.  fdisk

Linux’un Doğuşu ve Temel Özellikleri

UNIX ve Linux Arasındaki Fark Nedir? başlıklı yazımızda UNIX ve Linux arasındaki farklara değinmiştik. Bugünkü yazımızda ise UNIX ve Linux’un doğuşuna kısaca göz atıyoruz.

UNIX, ilk olarak 1970’lerin ortalarında Ken Thompson ve Dennis Ritchie tarafından geliştirilen açık kaynaklı bir işletim sistemidir. UNIX’in bilgi işlem tarihi üzerinde büyük bir etkisi olmuştur. UNIX, bilgisayarlar ve mini bilgisayarlar için “çoklu görev sistemi” olarak geliştirilmiştir.

Linux, 1990’ların başında Fin yazılım mühendisi Linus Torvalds ve Özgür Yazılım Vakfı (FSF) tarafından geliştirilen, Unix’in ücretsiz olarak dağıtılabilir bir sürümüdür.

Torvalds öğrencilik yıllarında, bir UNIX işletim sistemi olan MINIX’e benzer bir sistem oluşturmak için Linux üzerinde çalışmaya başladı ve 1991’de piyasaya sürülen 0.02 numaralı Linux’un ilk sürümünü geliştirmeyi başardı. Üç yıl sonra, Linux çekirdeğinin (işletim sisteminin en alt düzey bileşeni) 1.0 adı verilen başka bir sürümü yayınlandı.

Özgür Yazılım Vakfı tarafından oluşturulan GNU araçları, Linux’un hayata geçmesine yardımcı oldu ve oynadıkları kritik roller nedeniyle, yardımcı programlarla birlikte Linux dağıtımlarına GNU/Linux adı verildi. Berkeley Unix (BSD), özellikle Linux dağıtımlarıyla birlikte gelen yardımcı programlarla ilgili olarak, Linux’un geliştirilmesinde yer almıştır.

Linux başlangıçta bir Unix klonuydu ama artık yeterince büyüdü. 1990’dan bu yana Linux, geliştiricilerin çalışmaları sayesinde oldukça genişledi.

Linux’un Temel Özellikleri

Linux çekirdeği, Unix’in birçok özelliğini almış olsa da, aşağıdaki yönlerden farklıdır…

  • En hayati kısım, işletim sisteminin diğer parçalarından ayrı olan çekirdektir. Basitçe söylemek gerekirse, Linux eksiksiz bir işletim sistemi yapmak için GNU gibi farklı yerlerden parçalar alır, onları çekirdeğin etrafında birleştirir.
  • Açık kaynaklı ve ücretsizdir. Çekirdek, geliştiricilerden oluşan bir topluluk tarafından korunur. İndirme ve değiştirme için erişilebilirdir. GPL(Genel Kamu Lisansı) ile lisanslanmıştır. (GPL, türev çalışmanın, kaynak yazılımla aynı lisans koşullarını sağlaması gerektiğini söyler.)
  • Unix ile kıyaslanabilir yekpare bir çekirdeğe sahip olsa da, gerektiğinde çekirdek kodunu yükleyebilir ve kaldırabilir.
  • Simetrik çoklu işlemeyi (SMP) desteklediği için geleneksel Unix uygulamalarından farklıdır. Tek bir işletim sistemi, bir ana belleği ve tüm cihazlara erişimi paylaşan birden çok işlemciyi kontrol edebilir.
  • Linux’un çekirdeği önleyicidir.
  • Linux’un çekirdeği, süreçler ve iş parçacıkları arasındaki farkı bilmez.
  • Bir Komut Satırı Arayüzü’ne (CLI) sahiptir ancak bir Grafik Kullanıcı Arayüzü (GUI) içerebilir.

İnternetteki çoğu sunucu, açık kaynaklı bir Web sunucusu olan Apache ile birlikte Linux kullanır. Linux, açık kaynak olduğundan ve farklı amaçlara uyacak şekilde değiştirilebildiğinden, cep telefonları ve süper bilgisayarlar gibi çeşitli sistemlerde de yaygındır.

Google’ın mobil işletim sistemi Android, Linux çekirdeğinin değiştirilmiş bir sürümüyle çalışır. Google’ın Chrome tarayıcısını çalıştıran işletim sistemi olan Chrome OS da Linux tabanlıdır.

Linux, zaman içerisinde kullanıcı dostu masaüstü ortamları, oyunlar, ofis paketleri ve tarayıcılar eklendikçe daha popüler hale geldi. 1990’lardan beri yeni yeni dağıtımları oluşturulmuştur ve oluşturulmaya devam edilmektedir.

November 28, 2022

Postfix ile farklı iplerden eposta göndermek

Postfix ile farklı iplerden eposta göndermek Postfix 3.0 versiyonuyla gelen randmap özelliği sayesinde her table lookup sorgusundan rasgele bir dönüş gelir. Örneğin 3 adet değeriniz var diyelim ve her sorgulamada bir değer rasgele seçilir. Biz de bu yapıyı kullanarak tek bir sunucu üzerinden ama farklı ip adreslerinden eposta göndereceğiz ve bu

November 27, 2022

Sudo işlemleri

Sudo işlemleriBazı root erişimi gereken durumlar olabiliyor. bunun için sudo komutu imdada yetişiyor. Ubuntu ve türevleri için bu komutları işletmek gerekli. Önce kullanıcıyı sudo grubuna ekleyelim. ~# usermod -a -G sudo caylak ilgili kullanıcıya parolasız root yetkisi vermek. ~# echo 'caylak ALL=(ALL) NOPASSWD: ALL' > /etc/sudoers.d/caylak veya bu şekilde ~# echo "username ALL=(ALL)

Postfix's virtual alias maps

Postfix's virtual alias maps Postfix allows you to store virtual alias maps in a text file, which tells postfix how to route virtual email addresses to real users on the system. This setting and the file location is determined in the postfix configuration file /etc/postfix/main.cf like so: virtual_alias_maps = hash:/etc/postfix/virtual The format of the file is with the alias on one side,

Postfix sender based routing

Postfix sender based routing. November 20, 2022 - 18:28:03 — CaylakPenguen If you want to use a more fine-grained model you can choose to relay the outbound traffic for domains over separate users. This allows you to apply different settings per domain, but also provides the enduser access to their own logfiles. Create sasl_passwd file for the individual outgoing user(s): /etc/postfix/

November 26, 2022

Python Kullanarak Barkod Oluşturma

Python bol kütüphaneleri olan bir dil. Bir yazılım projesine başlamak istediğinizde siz, kodunuzda kullanacağınız kütüphaneleri hazır olarak bulabiliyorsunuz. İşte bu yazımda bir python kütüphanesi kullanarak basit bir şekilde barkod oluşturmayı öğreneceğiz. Barkod nedir? Barkodların icadının ince ve kalın çubuklara genişletilen Mors alfabesine dayandığını biliyor muydunuz? Barkod, verileri görsel olarak makine tarafından okunabilir bir biçimde temsil […]

FeedBro Reader

Firefox üzerinde plugin olarak kullanılan çok güzel bir rss feed reader eklentisi. Açıkcası bu kadar marifetli olacağını tahmin etmiyordum :) Tarayıcı üzerinden ister youtube kanallarını takip edin ister forumları yada blogları takip edin. Oldukça pratik. Tavsiye ederim.  Firefox için: https://addons.mozilla.org/tr/firefox/addon/feedbroreader/ Chrome için: https://chrome.google.com/

HP Dizüstü Bilgisayarlarda Önyüklemede Aktif Olmayan Klavye Sorunu ve Çözümü

Bu yazıda, HP dizüstü bilgisayarlarda Linux kullanırken yaşadığım, önyükleme sürecinden sonra masaüstüne gelindiğinde klavyenin çalışmaması sorununu ve çözümünü ele alıyoruz.

Bu sorunu HP dizüstü bilgisayarlar hariç diğer dizüstü bilgisayarlarda yaşamadım.

Sorun tam olarak şöyle…

Bilgisayarı başlattık, önyükleme gerçekleşti ve masaüstüne geldik. Ve sürpriiiz,  klavye çalışmıyor. Hangi masaüstü ortamında olursa olsun, farketmiyor. Klavyenin çalışmaması ebedi değil elbette. Birkaç tuşa bastıktan kısa bir süre sonra sonra, klavye çalışmaya başlıyor. “Peki bu süre ne kadar?” diye sorarsanız, söylemek zor, bazen çok kısa iken, bazen de daha uzun olabiliyor. Eğer masaüstüne girdikten sonra klavyeden birkaç tuşa basmazsanız, klavye hiç aktif olmayabiliyor. Çok dert edilecek bir durum olmayabilir belki, ama bazen ivedilikle halledilmesi gereken bir işiniz olduğunda can sıkıcı olabiliyor.

İnternetten yaptığım araştırmalarda bu sorunu çok fazla kişinin yaşadığını, ancak kalıcı çözümün neredeyse yok denecek kadar az olduğunu gördüm. En son, küçücük bir ipucundan yola çıkarak yakaladığım çözüm, iş gördü.

Belki lazım olur birilerine diye, buraya da not düşelim.

Bu sorunu iki yolla aşabiliriz…

1- Geçici Çözüm: GRUB ekranında çekirdeğe parametre ekleyerek.

GRUB ekranı geldiğinde giriş yapmak istediğimiz dağıtımın bulunduğu satırdayken kalvyeden E harfine basıyoruz.(Klavye GRUB ekranındayken çalışıyor.)

Bu ekranda linux satırını bularak satırın sonuna “i8042.dumbkbd=1” parametresini ekliyoruz.

Sonrasında F10‘a basarak sistemi başlatıyoruz. Artık masaüstüne girdiğimizde klavyemiz çalışıyor olacak. Yalnız unutmayalım, bu geçici bir çözüm. Bilgisayarı yeniden başlattığımızda veya kapattığımızda ayarlar sıfırlanmış olacak ve aynı işlemi her açılışta yeniden yapmamızı gerektirecek.

2- Kalıcı çözüm: Aynı parametreyi çekirdeğe kalıcı olarak ekleyerek.

“/etc/default/grub” dosyasını açıyoruz.

$ sudo nano /etc/default/grub

Açılan dosyada aşağıdaki satırı bularak “i8042.dumbkbd=1” eklemesini yapıp düzenliyoruz ve “ctrl+x” kombinasyonuyla kaydedip çıkıyoruz.

Sistemimizin metin editörünü kullanarak da aynı dosyaya ulaşıp düzenlememizi yapabiliriz.

Son işlem, düzenlememizi aktifleştirmek.

$ sudo update-grub

Sistemi yeniden başlattığımızda artık klavyemiz başlangıçta çalışıyor olacak.

November 22, 2022

CloneZilla ile Remote Disk Clone işlemi

Merhaba.Clonezilla Live kullanılarak gerçek donanım  üzerinde çalışan Pfsense sisteminin nasıl sanallaştırılacağını anlatmak istiyorum. Clonezilla ile Bsd, Freebsd,  Linux ve Windows işletim sistemlerinin kolaylıkla ister imajını isterseniz disk2disk seçeneği ile problemsizce Klonlama işlerini yapabilirsiniz.Ben örnek olarak çalışmakta olan Pfsense sistemini boş bir sanalpc ye remote olarak

November 20, 2022

Adım Adım Linux’ta UFW Güvenlik Duvarı Yapılandırma

UFW nedir? UFW (uncomplicated firewall), Arch Linux, Debian veya Ubuntu’da güvenlik duvarı kurallarını yönetmek için kullanılan bir araçtır. UFW, komut satırı aracılığıyla kullanılır (GUI’leri olmasına rağmen) ve güvenlik duvarı yapılandırmasını kolay (veya karmaşık olmayan) hale getirmeyi amaçlar. (Linux cihazınızda root yetkilerinize sahip olduğunuzu varsayıyorum) İşletim sistemini güncelleyiniz apt-get update && sudo apt-get upgrade UFW’yi yükleyin […]

November 14, 2022

Unix ve Linux Arasındaki Fark Nedir?

“Linux varlığını Unix’e borçludur.” ifadesi size ne hissettiriyor? Kafanızı karıştırıyor mu en azından? Cevabınız evetse, kafa karışıklığınızı bu yazıyla çözmeye ne dersiniz?

Unix nedir?

Unix, Bell Labs araştırma merkezi tarafından 1970’lerde Ken Thompson, Dennis Ritchie ve bir dizi başka geliştirici tarafından geliştirilen tescilli bir işletim sistemidir.

Ana etkileşim modu (CLI) Komut Satırı Arabirimi‘dir  ve halâ çoğu Unix kullanıcısı CLI’yi kullanmayı tercih ediyor.

Unix tescilli bir yazılım olduğundan, hem ücretsiz olarak kullanılamaz, hem de kaynak kodu açık kaynak değildir. Buna rağmen, popülaritesinin artmasıyla birlikte farklı teknoloji şirketlerine lisans verilmeye başlandı ve bu sayede bazı Unix dağıtımları ortaya çıktı.

Unix Uyumluluğu ve Dağıtımları

Unix kendine çoğunlukla hesaplama yapmakta kullanılan üst düzey bilgisayar sistemleri, ana bilgisayarlar, mega sunucular kullanan şirketlerde ve kurumlarda kullanım alanı bulur ve bu nedenle de belirli mimari özelliklere gereksinim duyar.

Gps, hfs, js, bfs, vets ve zfs dahil olmak üzere birkaç dosya sistemini destekler.

Unix’in bir avuç dağıtımı vardır:

  • AIX (IBM)
  • BSD
  • HP – UX
  • iris>
  • Solaris

Ayrıca bazı açık kaynaklı projelere sahiptir ve şunları içerir:

  • Free BSD
  • Darwin (Apple’ın Unix versiyonu)
  • OpenBSD

Linux nedir?

Linux’un kendisi, 1991 yılında Linus Torvalds tarafından Unix işletim sistemi temel alınarak, üzerinde çalıştığı ve kendisi gibi diğer bilgisayar programcılarına göstermesi gerektiğini düşündüğü kişisel bir proje olarak geliştirilen bir çekirdektir.

Çekirdeği şekillendirdikten sonra, sürücü desteği ve bir (GUI) Kullanıcı Arayüzü ekleyerek, onu Linux adlı tam gelişmiş bir işletim sistemi haline getirdi ve deyim yerindeyse dünya çapında bilgisayar teknolojisindeki gidişatı değiştirdi.

Linux işletim sistemi yalnızca açık kaynak olması için değil, aynı zamanda kullanımı kolay, ücretsiz, hafif ve çeşitli donanımlarla uyumlu olacak şekilde tasarlanmıştır. Başlangıçta kişisel bir işletim sistemi olarak geliştirilen Linux, ofislerde, sunucularda vb. kullanılmaya başlanmasıyla birlikte kalite ve kapasite olarak büyüdü.

Linux, Linus Torvalds ve dünyanın her yerinden açık kaynak projesinde ücretsiz olarak çalışmaya gönüllü olan geliştiricilerden oluşan bir topluluk tarafından yönetilmektedir. Buna karşın, çekirdeğin kaynak kodunda yapılan değişiklikleri sadece Linus Torvalds onaylayabilir.

Linux Uyumluluğu ve Dağıtımları

Linux işletim sistemi xfs, ramfs, vfat, cramfsm ext3, ext4, ext2, ext1, ufs, autofs, devpts ve NTFS dahil olmak üzere birçok dosya sistemiyle uyumludur.

Unix’ten çok daha fazla dağıtıma sahiptir. (Bakınız Distrowatch)

Bir zamanlar Unix, dünyanın dört bir yanındaki büyük işletmeler tarafından güvenilir hizmet için ilk tercihti, ancak şimdi Linux seçenek olarak öne geçti, çünkü artık Unix’in yapabileceği kadar çok ve belki de daha fazla görevi güvenilir, güvenli ve daha az maliyetle yerine getirebiliyor. Ayrıca verimli ve daha kullanıcı dostudur.

Bitirirken…

Dünyanın en iyi 500 sunucusunun %98’ine Linux güç veriyor. Açık kaynak denildiğinde önce Unix’ten önce Linux’un akla gelmesi hiç de şaşırtıcı değil. Ancak yine de, Bell Labs’taki bilim insanları ve Unix olmasaydı, muhtemelen bugün bu makaleyi okuyamayacağınızı unutmayın.

November 10, 2022

Google Pixel Telefonların Ekran Kilitlerini Atlamanın Yolunu Bulan Hacker 70.000 Dolar ile Ödüllendirildi

Google, ekran kilitli cihazların kilidini açmak için çok basit bir şekilde kullanılan ve tüm Pixel akıllı telefonları etkileyen yüksek öneme sahip bir güvenlik sorununu çözdü. CVE-2022-20465 olarak kaydedilen ve güvenlik araştırmacısı David Schütz tarafından Haziran 2022’de bildirilen güvenlik açığı, arama devinin Kasım 2022 aylık Android güncellemesiyle yamandı. Ekranı kilidi atlaması için 70.000 dolar ödül alan […]

November 09, 2022

Linux Dizin Yapısı

UNIX ve Linux gibi UNIX türevlerinde her şeyin bir dosya olarak kabul edildiğini muhtemelen duymuşsunuzdur. Eğer bir dosya değilse de, çalışan bir işlem olmalıdır.

Linux’ta dosyalar üç genel kategoriye ayrılır:

1- Genel Dosyalar: Bunlar, ikili veya ASCII verilerinden oluşan, belgeler, resimler, ses ve video dosyaları gibi normal sıradan dosyalardır.

2- Dizin Dosyaları: Linux’ta dizinler, diğer dosya ve klasörler için depolama alanı olarak da hizmet ettiklerinden, dosyalar olarak da sınıflandırılır.

3- Aygıt Dosyaları: Fareler, klavyeler, USB aygıtları, sabit sürücüler vb. gibi sistemdeki donanım aygıtlarının kullanılabilirliğinin gerçekleşebilmesi için aygıt sürücülerine bir arabirim sağlayan özel dosyalardır. Bunlar /dev dizininde bulunur.

Dizinlerin her biri (ilk etapta bir dosyadır), önyükleme için gerekli olan önemli bilgileri içerir.

Standart bir Linux dağıtımı, aşağıdaki gibi bir dizin yapısına sahiptir.

/ 

Tek bir eğik çizgi ( / ) ile gösterilen kök dizin, Linux dizin yapısındaki en üst dizindir. Linux sisteminizdeki tüm dizinleri, alt dizinleri ve dosyaları içerir. Linux dizin hiyerarşisi kök dizinden başlar.

Önemli not: ( / ), ( /root ) ile karıştırılmamalıdır. 

/boot

Bir Linux sistemindeki en hayati dizinlerden biridir. Adından da anlaşılacağı gibi, önyükleme dizini, önyükleyici, çekirdek ve bunlarla ilişkili dosyalardan oluşan Linux önyükleme dosyalarını içerir.

/etc 

Yüklenen tüm hizmetler, komut dosyaları ve üçüncü taraf uygulamalar için sistem yapılandırma dosyalarını içerir. Bu dizin, Linux sisteminin sinir merkezi olarak kabul edilir.

/home 

Kullanıcının kişisel klasörlerini ve dosyalarını içeren bir dizindir. Grafiksel bir Linux sisteminde, giriş dizini varsayılan olarak Masaüstü, Belgeler, İndirilenler, Resimler, Videolar ve Genel gibi klasörleri içerir.

Ek olarak, /home dizini, önüne nokta (.) ile belirtilen kişisel yapılandırma dosyalarını içerir. Bunlar, kullanıcıya ait özel ayarları içeren gizli dosyalardır.

/root

Kök kullanıcının ana dizinidir. (kök ( / ) dizini değil)

Süper kullanıcı, yönetici kullanıcı, sistem yöneticisi veya sadece kök kullanıcı olarak da adlandırılan /root dizini, Linux’ta komutlara ve sistem dosyalarına tüm erişime sahiptir.

/opt

Sistemin resmi depolarında varsayılan olarak bulunmayan paketler ve üçüncü taraf yazılımlar için ayrılmış bir dizindir.

Örneğin Skype, Discord, Spotify, Java gibi uygulamaları yüklediğinizde, dosyaları /opt dizininde yer alırlar.

/dev

Sabit sürücü, klavye ve fare gibi sisteme bağlı aygıtlar için aygıt dosyalarını veya özel dosyaları içerir. Bunlar bir kullanıcının okuyabileceği ve yazabileceği şekilde düzenlenmiş değildir.

/var

Log dosyaları, cache gibi sistem tarafından oluşturulan değişken dosyaları depolar.

/bin

Sistemdeki tüm kullanıcılar tarafından kullanılan ikili dosyaları, çalıştırılabilir programları ve ls, pwd, cat, mkdir, cd, mv, cp, du, df, tar, history gibi ortak sistem komutlarını içerir.

/sbin

Kök kullanıcı veya kök ayrıcalıklarına sahip bir kullanıcı için ayrılmış, çalıştırılabilir dosyalar, yardımcı programlar ve sistem komutlarını içerir. ( halt, reboot, mkfs, fsck, fdisk, halt, iptables, ifconfig, ip, swapon vb.)

/usr

İçerdiği muazzam miktarda veri nedeniyle en önemli dizinlerden biridir. Dizin, sistem genelinde salt okunur dosyalar içerir. Bunlara kitaplıklar, ikili kullanıcı dosyaları ve bunların belgeleri, programları ve sistem yardımcı programları dahildir.

/proc

Çalışan işlemler hakkında hayati bilgiler içeren sanal veya sözde bir dosya sistemidir. Linux çekirdeğinin kontrol ve bilgi merkezi olarak kabul edilir. Sistem başlatıldığında anında oluşturulur ve sistem kapatıldığında yok edilir.

/mnt

Alt dizinleriyle birlikte sabit sürücüler, USB sürücüleri ve CDROM’lar gibi depolama aygıtlarını takmak için geçici bir bağlama noktası olarak kullanılması amaçlanan dizindir.

/sys

Linux çekirdeğine bir arabirim sağlayan ve bir dizi sanal dosya içeren sanal bir dosya sistemidir.

/media

USB sürücüler gibi çıkarılabilir medyaların bağlandığı dizindir.

/run

Sistemin başlatılmasından itibaren çalışma zamanı verilerini içeren geçici bir dosya sistemidir.

/tmp

Geçici dosyaları depolayan bir dizindir. Birçok program bu dizini kilit dosyaları oluşturmak ve verilerini geçici olarak depolamak için kullanır.

Tam olarak ne yaptığınızı bilmiyorsanız /tmp dizini altındaki dosyaları silmeyin! Bu dosyaların çoğu, çalışan programlar için kritik öneme sahiptir ve bunların kaldırılması sistemin çökmesine sebebiyet verebilir.

/lib

İkili kullanıcı dosyalarının gerektirdiği tüm temel standart kitaplıkları /bin dizininde saklar.

/lost+found

Linux kurulumu sırasında yüklenir ve beklenmedik kapanma nedeniyle bozulabilecek dosyaları kurtarmak için kullanılır.

/srv

Hizmet dizinidir ve ‘srv’ olarak kısaltılır. Sunucuya özgü ve hizmetle ilgili dosyaları içerir.

Bitirirken…

Windows’un aksine Linux, sistemi başlatmak, durdurmak, sürdürmek ve yeniden başlatmak için daha karmaşık ve verimli bir yol gerektiren daha komplike ve karmaşık bir sistemdir. Linux’ta her işlem için iyi tanımlanmış bir yapılandırma dosyası, ikili dosyalar, man sayfaları, bilgi dosyaları vb. vardır.

 

November 05, 2022

Jgmenu’yü Openbox Root Menu’ye (Sağ Tık Menüsü) Entegre Etme

jgmenu basit, bağımsız ve çağdaş görünümlü X11 menüsüdür. Değiştirilebilir ve basit bir kod tabanına sahiptir. GTK ve Qt gibi herhangi bir araç takımına bağımlı değildir, ancak menüyü oluşturmak için cairo ve pango kullanır.

jgmenu‘yu Openbox’a entegre ederek root menü(sağtık menü) yerine kullanabiliriz. Bunun için rc.xml dosyasında küçük düzenlemeler yapmamız gerekiyor.
rc.xml dosyamızı bir metin editörü yardımıyla açıyoruz. Aşağıdaki satırı buluyoruz:

<!-- Keybindings for windows -->

Satırın altına aşağıdaki kod grubunu ekliyoruz:

<keybind key="C-Escape">
<action name="Execute">
<startupnotify>
<enabled>false</enabled>
<name>jgmenu</name>
</startupnotify>
<command>jgmenu_run</command>
</action>
</keybind>

Şimdi de aşağıdaki satırı buluyoruz:

<context name="Root">

Bunun da altına aşağıdaki kod satırını ekliyoruz:

<!-- Menus -->
<mousebind button="Right" action="Release">
<action name="Execute">
<command>jgmenu_run</command>
</action>
</mousebind>
</context>

Dosyamızı kaydedip kapatıyoruz.

Şimdi, /home/kullanıcı/.config dizininde jgmenu adında bir klasör oluşturup, içerisine aşağıda içeriklerini vereceğim dosyaları oluşturup, koyuyoruz.

jgmenurc

# verbosity = 0
# stay_alive = 1
# hide_on_startup = 0
# csv_cmd = apps
# tint2_look = 0
position_mode = pointer
# edge_snap_x = 30
# terminal_exec = x-terminal-emulator
# terminal_args = -e
# monitor = 0
# hover_delay = 100
# hide_back_items = 1
# columns = 1
# tabs = 120
# menu_margin_x = 0
# menu_margin_y = 0
# menu_width = 200
# menu_height_min = 0
# menu_height_max = 0
# menu_height_mode = static
# menu_padding_top = 5
menu_padding_top=25
# menu_padding_right = 5
# menu_padding_bottom = 5
# menu_padding_left = 5
# menu_radius = 5
# menu_border = 1
# menu_halign = left
# menu_valign = bottom
# sub_spacing = 1
# sub_padding_top = auto
# sub_padding_right = auto
# sub_padding_bottom = auto
# sub_padding_left = auto
# sub_hover_action = 1
# item_margin_x = 3
# item_margin_y = 3
# item_height = 25
# item_padding_x = 4
# item_radius = 1
# item_border = 0
# item_halign = left
# sep_height = 5
# sep_halign = left
# sep_markup =
# font =
# font_fallback = xtg
# icon_size = 22
# icon_text_spacing = 10
icon_theme = Ayru
# icon_theme_fallback = xtg
# arrow_string = ▸
# arrow_width = 15
# color_menu_bg = #000000 100
color_menu_bg = #333333 100
# color_menu_border = #eeeeee 8
# color_norm_bg = #000000 00
# color_norm_fg = #eeeeee 100
# color_sel_bg = #ffffff 20
# color_sel_fg = #eeeeee 100
# color_sel_border = #eeeeee 8
# color_sep_fg = #ffffff 20
# color_scroll_ind = #eeeeee 40
# color_title_fg = #eeeeee 50
# color_title_bg = #000000 0
# color_title_border = #000000 0
# csv_name_format = %n (%g)
# csv_single_window = 0
# csv_no_dirs = 0
# csv_i18n =
# csv_no_duplicates = 0

append.csv

^sep()
Yenile,openbox --restart,openbox
#Lock,xscreensaver-command -lock,system-lock-screen
Kapat,wm-logout,system-shutdown

prepend.csv

@search,,5,5,150,20,3,left,top,auto,#000000 0,Aramak için yaz...
^sep()
Dosyalar,pcmanfm,system-file-manager
Tarayıcı,x-www-browser,web-browser
Uçbirim,x-terminal-emulator,utilities-terminal
Çalıştır,gexec,system-run
^sep()

Not: jgmenurc, append.csv ve prepend.csv dosyalarında kendi zevk ve ihtiyaçlarınıza göre değişiklikler yapmanız gerekebilir.

Her şey yolunda gittiyse, yeniden başlattığımızda Openbox root menu(sağ tık menüsü)’nün yerini jgmenu almış olacaktır.

November 02, 2022

Obmenu-Generator Nasıl Kurulur?

Temel olarak, obmenu-generator, kullanıcı dostu bir dinamik Openbox menüsüdür.Uygulamaları otomatik olarak ekler/kaldırır. Ayrıca, menüde simge kullanılmasına veya kullanılmamasına imkan verir.

obmenu-generator, depolarında hazır paketi bulunan dağıtımlarda depolardan kurulabilse de, sorun çıkarma ihtimali çok yüksek. Bu yüzden elle kurulum için bu rehber hazırlandı.

obmenu-generator ile ilgili detaylı bilgi ve belge github.com/trizen/obmenu-generator adresinde bulunabilir.

obmenu-generator nasıl kurulur?

1- ~/.config içerisinde obmenu-generator isimli bir klasör oluşturuyoruz.

2- Gerekli bağımlılıkları kuruyoruz.Debian / Ubuntu tabanlı sistemler için …

sudo apt install build-essential git cpanminus

3- Terminalden aşağıdaki komutu giriyoruz (su veya sudo olmadan) …

git clone git://github.com/trizen/obmenu-generator

4- sudo kullanarak aşağıdaki komutu giriyoruz.

sudo cp -r obmenu-generator/obmenu-generator /usr/bin

5- sudo kullanarak aşağıdaki komutu giriyoruz.

sudo cp -r obmenu-generator/schema.pl ~/.config/obmenu-generator/

6- sudo kullanarak, aşağıdaki komutları sırasıyla giriyoruz.

sudo cpanm Linux::DesktopFiles

sudo cpanm Data::Dump

sudo cpanm File::DesktopEntry

sudo chmod +x /usr/bin/obmenu-generator

7- Su veya sudo kullanmadan aşağıdaki komutu giriyoruz.

obmenu-generator -p -i</code><code class="bbc_code">

Bu son komut ile, obmenu-generator ile, simgeleriyle birlikte bir sağ tık menü oluşturmuş oluyoruz.

Şimdi, yeni oluşturduğumuz menümüzde istediğimiz temel düzenlemeleri yapmak için ~/.config/obmenu-generator konumuna gidiyoruz. obmenu-generator klasörünün içinde, icons klasörü, cache.db, config.pl, schema.pl dosyaları bulunuyor. Menüyü düzenlemek için schema.pl dosyasını kullanıyoruz. Neyi nasıl yapacağımızla ilgili ipuçları dosyanın başında verilmiş.

November 01, 2022

Python 3.11’deki Yenilikler Neler?

Ve beklediğimiz Python 3.11 sürümü 24 Ekim 2022 tarihinde çıktı!!! Bu sürüm, önemli hız artışları ve daha iyi hata mesajları da dahil olmak üzere, son zamanlardaki en heyecan verici sürümlerden biri. İşte Python 3.11 ve yenilikleri: 1. Daha Hızlı CPython! Python 3.11, Python 3.10’dan %10-60 arasında daha hızlıdır, ortalama olarak %25 daha hızlıdır. Bu sürüm […]

October 30, 2022

Doğumundan Bugününe Kısa Bir KDE Turu

KDE Plasma’yı Favori Masaüstü Ortamınız Olarak Kullanmak İçin En İyi 10 Neden yazımızın ardından bu yazımızda da, 1996 yılındaki doğumundan günümüze, yıl yıl, kısa ve öz bir KDE turuna çıkıyoruz ve KDE’nin kat ettiği mesafeye bir göz atıyoruz.

Bize katılmaz mısınız?

>>1995

Qt oluşturuldu

Norveçli Troll Tech firması, çapraz platformlu Qt kod kitaplığını oluşturdu. Bir sonraki yılda da KDE ortaya çıktı. Qt, 20 yıldan bu yana, KDE teknolojilerinin ana temel yapı taşı olmuştur.

>>1996

KDE duyuruldu

Matthias Ettrich, Qt ve C++ ile yazılmış ve son kullanıcı için tasarlanmış, Unix sistemler için bir grafik kullanıcı arayüzü olan Kool Desktop Environment (KDE)‘ın ortaya çıktığını duyurdu.“KDE” adı, zamanının ünlü grafik kullanıcı arabirimlerinden olan kapalı kaynak kodlu Common Desktop Environment(CDE)‘ye bir gönderme idi.

>>1997

KDE One Konferansı

15 kadar KDE geliştiricisi, proje üzerinde çalışmak ve geleceğini tartışmak üzere Arnsberg, Almanya’da buluştu. Bu etkinlik, zamanla KDE One olarak adlandırıldı.

KDE Beta 1

KDE’nin birinci beta sürümü, projenin duyurulmasından tam on iki ay sonra yayımlandı. Yayım duyurusuna göre, KDE yalnızca bir pencere yöneticisi değil, pencere yöneticisinin yalnızca paketin bir parçasını oluşturan tümleşik bir ortam idi.

KDE e.V. kuruldu

KDE topluluğunu finansal ve yasal olarak temsil eden, bir kâr amacı gütmeyen yapı olan KDE e.V., Almanya’nın Tübingen kentinde kuruldu.

>>1998

KDE Özgür Qt Vakfı oluşturuldu

The foundation agreement for the KDE Özgür Qt Vakfı kuruluş antlaşması, KDE e.V. ve Qt’nin o zamanki sahibi olan Trolltech arasında imzalandı. Vakıf, Qt’nin Özgür Yazılım olarak her zaman kullanılabilir olduğunu garanti eder.

KDE 1 yayımlandı

KDE, grafik kullanıcı arabiriminin ilk kararlı sürümünü yayımladı. Bu sürümde uygulama geliştirme çatısı ve KOM/OPenPArts ve ofis takımının bir önizlemesi öne çıkan özellikler oldu.

>>1999

Konqi

KDE Yardım Merkezi’nin yeni asistanı olarak ejderha Konqi duyuruldu. O kadar popülerleşti ki 3.x sürümünden itibaren eski proje maskotu olan Kandalf’ın yerini aldı.

KDE Two Konferansı

KDE geliştiricilerinin ikinci toplantısı Almanya, Erlangen’de gerçekleşti.

>>2000

KDE Masaüstü

KDE 2’nin beta 1 sürümünden, projenin adının değiştiği anlaşılıyordu. Zira daha önceden “K Masaüstü Ortamı” olarak adlandırılan projenin adı, artık “KDE Masaüstü” olmuştu.

KDE Three Beta Konferansı

KDE geliştiricilerinin üçüncü (beta) toplantısı Norveç, Trysil’de gerçekleşti.

KDE 2 yayımlandı

KDE, web tarayıcısı ve dosya yöneticisi olan Konqueror‘u ve ofis paketi KOffice‘i içeren ikinci sürümünü yayımladı. KDE kodu, bu sürüm için tümüyle yeniden yazıldı.

>>2001

KDE Projesi

2.1.2 sürüm duyurusunda, projenin adında ufak bir değişiklik oldu. Duyurular, KDE’ye artık “KDE Projesi” olarak yer vermeye başladı.

KDE Kadınları

Topluluk kadınları grubunun oluşturulduğu duyuruldu. KDE Kadınları, KDE başta olmak üzere, özgür yazılım topluluklarındaki kadın sayısını artırmayı hedefler.

>>2002

KDE Three toplantısı

Üçüncü KDE toplantısı için yaklaşık 25 geliştirici, Almanya’nın Nürnberg kentinde toplandı. KDE 3 yayımlanmak üzereydi ve KDE 2 kodunun yeni Qt 3 kitaplığna göç ettirilmesi gerekiyordu.

KDE 3 yayımlandı

KDE, üçüncü sürümünü bir çok iyileştirmeyle birlikte duyuruldu: KDEPrint, yeni bir yazdırma kod kitaplığı, projenin 50’den çok dile çevrilmesi ve KDE Edutainment Projesi tarafından başı çeken bir eğitim uygulamaları paketi…

>>2003

KDE 3.1 yayımlandı

3.1 sürümünde, topluluk KDE’ye yeni bir görünüm, Keramik adında yeni bir araç takımı teması ve simgeler için Crystal simge paketini kazandırdı.

>>2004

Akademi 2005

Ağustos 2004’te, topluluğun ilk uluslararası toplantısı gerçekleşti. Etkinlik, Almanya’nın Ludwigsburg kentinde oldu ve “Akademy” adındaki bir dizi uluslararası etkinlik olarak yıllardır sürüyor. Etkinliğin adı, kentteki “Filmakademie” film okulundan geliyor.

>>2005

KDE 3.5 yayımlandı

KDE 3.5 yayımlandı. Bu sürüm, aralarında masaüstünüzü uygulamacıklarla özelleştirmeye izin veren SuperKaramba, Amarok ve Kaffeine çalarları/oynatıcıları ve ortam yakıcısı K3B’nin de aralarında olduğu birçok yeni özellikle geldi.

>>2006

KDE Four Core toplantısı

KDE çekirdek kitaplıkları geliştiricileri Norveç’in Trysill kentinde KDE Four Core toplantısı için buluştu. Bu etkinlik, KDE Beta Three Konferansı ve KDE Three toplantısının sürek toplantısıydı ve geliştiriciler KDE 4 geliştirmesi ve proje çekirdek kitaplıklarının kararlılığının artırılması konusunda görüş alışverişinde bulundular.

>>2007

KDE 4 Alpha 1 yayımlandı

“Knut” kod adı verilen KDE 4’ün ilk alfa sürümü duyuruldu. Bu duyuruda, yepyeni bir tema olan Oksijen, Okular ve Dolphin gibi yepyeni uygulamalar ve yeni bir masaüstü kabuğu olan Plasma, yeni bir kullanıcı arayüzüne vurgu yapıldı.

KDE 4 Geliştirme Platformu

Ekim 2007’de, KDE uygulamaları geliştirmek için kullanılan temel kitaplıklar ve araçlardan oluşan geliştirme platformunun sürüm adayını duyurdu.

>>2008

KDE 4 yayımlandı

Topluluk, devrim yaratan KDE 4‘ü duyurdu. Yeni öntanımlı tema Oksijen ve yeni masaüstü arayazü Plasma’ya ek olarak KDE 4, PDF okuyucu Okular, Dolphin dosya yöneticisi ve grafik efektleri destekleyen KWin gibi uygulamaları da kullanıma sundu.

KDE Topluluğu

4.1 sürümünün yayımlanmasından beri, KDE’den bir “proje” değil de bir “topluluk” olarak söz etme yönelimi vardı. Bu değişiklik artık resmen tanındı ve bir sonraki yılda duyurulan yeniden kimliklendirmeyle de doğrulandı.

>>2009

1 milyon işleme(commit)

Topluluk, 1 milyon işleme dönüm noktasına ulaştı. Ocak 2006’da 500.000 ve Aralık 2007’de 750.000 işlemenin ardından, yalnızca 19 ay sonra, katkılar 1 milyon düzeyine ulaştı. Bu katkılardaki artış, aynı zamanda KDE 4’ün çıkışıyla da paralel gitti.

DipNot: Commit Nedir, Ne İşe Yarar ?

Commit, kelime anlamı olarak işlemek” demektir. Git’e eklediğimiz dosyaları kalıcı olarak Git veri tabanına işlemeye commit denir. Projede belli başlı işlemler yapıldıktan sonra dosyaları commit etmek gerekir. Örnek olarak üye kayıt-giriş işlemlerini hallettikten sonra bir commit alabilirsiniz. Daha sonra üyenin yorum yapma özelliği aktifleştikten sonra bir commit alabilirsiniz. Bu tarz çok büyük olmayan ama ufak da olmayan değişikliklerde commit almak son derece sağlıklı bir yoldur.

Marka Yüzü Yenileme

Topluluk, markasını değiştirdiğini duyurdu. “K Masaüstü Ortamı” yerine “KDE” kullanılacağı açıklandı. “KDE” adı, artık yalnızca masaüstü ortamına değil, diğer tüm topluluk ve bu topluluk tarafından desteklenen tüm projeleri kapsıyordu.

KDE Yazılım Derlemesi

Sürüm 4.3.4’ten itibaren, KDE duyuruları tüm projeden ‘KDE Yazılım Derlemesi’ (KDE SC) olarak söz etmeye başladı. Bu eğilim, şu anda sürdürülmemektedir.

>>2010

Oyuna Katılın

Haziran 2010’da, KDE e.V., destekleyici üyelik programı olan “Oyuna Katılın”ı duyurdu. Bu program, topluluğa finansal destek sağlamak için duyuruldu. Bu programa katılarak; KDE e.V.’nin bir üyesi olur ve yıllık düzenli bir tutar yatırarak ayrıca organizasyonun yıllık toplantılarına da katılma olanağı kazanılır.

KDE SC 4.5

Ağustos 2010’da, topluluk, şu ürünlerin 4.5 sürümünü duyurdu: Geliştirme Platformu, Uygulamalar ve Plasma Çalışma Alanları. Her biri için ayrı bir yayım duyurusu yapılmaya başlandı. Bu sürümün en göze çarpan yeniliklerinden bir tanesi, 4.4 sürümünde duyurulan Netbook’lar için Plasma arayüzü oldu.

Calligra Suite

Aralık 2010’da, topluluk, KOffice’in bir yan ürünü olan Calligra Suite‘i duyurdu. KOffice, 2011 yılında sonlandırıldı.

>>2011

Plasma Active

Topluluk, taşınabilir aygıtlar için tasarlanan ilk Plasma arayüzü olan Plasma Active‘in ilk sürümünü yayımladı. Proje, daha sonra Plasma Mobile olarak yeniden adlandırıldı.

>>2012

KDE Manifestosu

Bir KDE projesinin artı yönlerini ve uyması gereken kuralları sunan bir belge olan KDE Manifestosu yayımlandı. Bu belge, aynı zamanda, topluluğun ana ilkelerini de içeriyor: Açık Yönetim, Özgür Yazılım, İçerimcilik, İnovasyon, Ortak İyelik ve Son Kullanıcı Odağı.

Yeni Konqi

Topluluk, Krita kullanarak yeni bir maskot oluşturmak için bir yarışma düzenledi. Yarışmayı kazanan Tyson Tan, Konqi ve Katie için yeni bir görünüm tasarladı.

>>2013

Yayım periyodu değişimi

Eylül 2013’te, topluluk, ürünlerinin sürüm yayım çevrimindeki değişiklikleri duyurdu. Çalışma Alanları, Uygulamalar ve Platform’un artık ayrı sürüm yayım periyotları var. Bu değişiklik, KDE teknolojilerinin yeniden düzenlenmesi çalışmalarının bir meyvesi olarak yerini aldı. Bu değişiklikle, bir sonraki yıl yayımlanacak sonraki kuşak topluluk ürünleri için yer açıldı.

>>2014

Frameworks 5

KDE Platform 4’ün bir sonraki sürümü olan Frameworks 5’in ilk kararlı sürümü yayımlandı. Qt5 tabanlı olan KDE kitaplıklarının bu yeni kuşağı, KDE geliştirme sürecini daha modüler ve çapraz platform geliştirmeye daha da uygun kıldı.

Plasma 5

Plasma 5’in ilk kararlı sürümü yayımlandı. Plasma’nın bu yeni kuşağı, Esinti adında yeni bir tema içeriyor. Değişiklikler arasında, OpenGL(ES) tabanlı, tümüyle donanım ivmelendirmesi kullanan yeni bir grafik yığını da var. Plasma’nın bu yeni sürümü, Qt5 ve Frameworks 5 tabanlıdır.

GCompris, KDE’ye katıldı

Aralık 2014’te, eğitim amaçlı yazılım paketi GCompris joins, KDE topluluğunun proje kuluçka makinesine katıldı. 2000 yılında projeyi yaratan Bruno Coudoin, projeyi, taşınabilir platformlarda kullanımına önayak olmak adına QtQuick ile yeniden yazmaya karar verdi. Proje, önceden GTK+ kullanılarak yazılmıştı.

Plasma Mobile

Topluluk; Qt, Frameworks 5 ve Plasma Shell teknolojilerini kullanan bir akıllı telefon arayüzü olan Plasma Mobile‘i duyurdu.

>>2015

Wayland üzerinde Plasma

Wayland üzerinde Plasma’yı çalıştıran ilk canlı kalıp, indirilmeye açıldı. 2011 yılından beri, topluluk, Plasma’nın pencere yöneticisi olan KWin’i Wayland üzerinde çalıştırmak için uğraşıyor.

Plasma 5.5

Sürüm 5.5, birkaç yeni özellikle birlikte duyuruldu: Breeze simge temasına yeni simgeler eklendi, KWin’de için OpenGL ES desteği eklendi, Wayland desteği iyileştirildi ve yeni bir arayüz tasarımıyla birlikte yeni bir yazıyüzü (Noto) kullanılmaya başlandı.

>>2016

KDE Neon

Topluluk, yeni bir projeyi eklendiğini duyurdu: Ubuntu tabanlı bir dağıtım olan KDE Neon. Geliştiriciler, sınayıcılar, çevirmenler vb. KDE topluluğu tarafından sağlanan git deposundan en yeni kodu alabilirler.

>>2017

KDE Slimbook duyuruldu

Topluluk, İspanyol bir bilgisayar satıcısı olan Slimbook ile işbirliği çerçevesinde, KDE Slimbook’un çıktığını duyurdu. Bu ultrabook, KDE Plasma ve KDE uygulamaları yüklü olarak geliyor.

>>2018

Debian, KDE Danışma Kurulu’na katıldı

Debian, her iki topluluk arasındaki işbirliğini daha da geliştirmek için KDE’nin Danışma Kurulu’na katıldı.

>>2019

KDE, çevrimiçi geliştirme platformu olarak GitLab kullanmaya başladı

KDE, ana geliştirme platformu olarak GitLab kullanmaya başladı. Bu değişiklikle, KDE topluluğu artık daha etkili çalışıyor ve katkıda bulunma eşiği bayağı aşağı çekilmiş oldu.

>>2020

KDE PinePhone duyuruldu

KDE’nin Plasma Mobile geliştiricileri PINE64 ile güçlerini birleştirerek PinePhone KDE Topluluk Sürümü’nü yaratmak için kolları sıvadı. Bu telefon, tümüyle özgür yazılım ile çalışıyor, deşilmesi çok kolay ve gizliliğinizi koruyor.

>>2021

Valve, Steam Deck için KDE Plasma’yı seçti

Valve, Steam’in yaratıcıları, Steam Deck adındaki taşınabilir oyun bilgisayarları için öntanımlı masaüstü ortamı olarak KDE Plasma’yı seçtiklerini duyurdular. Plasma’yı Steam Deck ile uyumlu çalıştırmak için, KDE geliştiricileri Valve ile birlikte çalıştılar.

Kaynak

October 27, 2022

Google Yedek Kod Alma

Google yedek kodları aşağıdaki adımlar takip edilerek alınabilir:

1- Google hesabınızı yönetin

2- Güvenlik

3- İki adımlı doğrulama

4- Yedek kodlar

5- Yedek kodları alma

Arch Linux Neden Bu Kadar Zor? Artı Ve Eksileri Neler?

Arch Linux günümüzünen popüler Linux dağıtımlarından biridir.

İlk olarak 2002 yılında Aaron Griffin tarafından yayınlanmıştır. Arch Linux’un hedefi, kullanımda basitlik ve  minimalizmdir. Hedef kitlesi biraz daha gelişmiş kullanıcılardır.  Arch Linux’un, topluluk katılımını teşvik eden ve kullanıcısının sistemin nasıl çalıştığını anlaması için biraz çaba göstermesini bekleyen bir yapısı vardır.

Bu yazı, Arch Linux’un, artı ve eksileriyle neden zor olduğu konusuna odaklanıyor.

Artı: Arch Linux’la kendi Linux işletim sisteminizi kurabilirsiniz

Diğer popüler Linux işletim sistemleri hazır olarak gelir ve içinde bir kullanıcının ihtiyaç duyacağı temel yazılım/program/uygulamaları barındırır. Buna karşın Arch Linux, işletim sisteminizi zevkinize göre geliştirmenize, istediğiniz gibi şekillendirmenize olanak sağlar. Bunu başarmanız halinde, tam olarak istediğiniz gibi bir sistem elde edersiniz.

Eksi: Kurulumu uğraştırıcıdır

Arch Linux’u kurmak, bir miktar zorlu bir bir süreçtir. İşletim sisteminizi ayarlamak zaman alacaktır. Uçbirim üzerinden vereceğiniz terminal komutları ve işlevlerini anlamanız gerekecektir. Bunun için de Arch Wiki’de zaman geçirmeniz gerektiğini bilmelisiniz.

Artı: Gereksiz yazılımlar  ve gereksiz hizmetler yok

Arch Linux kendi bileşenlerinizi seçmenize izin verdiğinden, sisteminizde istemediğiniz yazılımlarla uğraşmak zorunda kalmazsınız. Buna karşın, Ubuntu ve benzeri işletim sistemleri, kullanıcının ihtiyaç duymayacağı ve kaldırmak isteyecekleri önceden yüklenmiş masaüstü ve arka plan uygulamaları ile birlikte gelir.

Eksi: Neyi nasıl yapacağınızı bilmeniz gerekir

Kurulumdan sonra neye ihtiyacınız olduğunu bilip ona göre ayarlamalar yapmanız gerekecektir. Ancak bu, sistemin şişmesinin önüne geçeceği için, bu aynı zamanda iyi bit şeydir.

Artı: Sistem yükseltmesine gerek yok

Arch Linux, yuvarlanan sürüm(rolling release) modelini kullanır. Böylece, Arch Linux’u yükledikten sonra, güncellemeler sürekli olarak gerçekleştikçe, yeni bir sürüme yükseltme ihtiyacı duymazsınız. Varsayılan olarak, her zaman en son sürümü kullanıyor olursunuz.

Eksi: Bazı güncellemeler sisteminizi bozabilir

Güncellemeler sürekli olarak gerçekleşirken, neler olup bittiğini bilinçli bir şekilde izlemelisiniz. Sizin sistem konfigürasyonunuzu sizden başka kimse bilemez ve sizden başka biri tarafından test edilmez. Dikkatli olmazsanız, sisteminizdeki işleyiş bozulabilir.

Artı: Arch Linux, topluluk temelli bir dağıtımdır

Linux kullanıcılarının temel ortak noktası, özgürlüktür. Buna karşın bazı dağıtımlar; Ubuntu-Canonical ilişkisinde olduğu gibi gibi; şirketlerin verdiği kararlardan etkilenir.

Bilgisayarınız ve sisteminizin kullanımıyla ilgili daha fazla özgürlük istiyorsanız, en iyisi yola Arch Linux ile devam etmektir. Çoğu sistemden farklı olarak, Arch Linux biraz daha fazla toplululuk temelli bir dağıtımdır.

Artı: Arch Wiki; mükemmel bir kaynak ve belgelendirme

Arch Wiki, Linux sistemindeki her bileşenin kurulumu ve yönetimi hakkında bilmeniz gereken her şeyi sağlayan süper bir kütüphanedir. Bu sitenin en güzel yanı, Arch Linux’tan farklı bir Linux dağıtımı kullanıyor olsanız bile, yine de konuyla ilgili işe yarar bilgileri bulabilmenizdir. Bunun nedeni, Arch Linux’un diğer birçok Linux dağıtımıyla aynı bileşenleri kullanmasıdır ki, bu da Arch Wki’deki belge ve bilgileri bazen genele geçerli kılar.

Eksi: Dil bilmek gerekliliği

Arch Wiki müthiş bir kütüphane olsa ve çevirilerle desteklense de, yine de bunları anlayabilmek için en azından okuduğunuzdan bir şeyler anlayabilecek kadar İngilizce bilme zorunluluğunuz vardır.

Artı: Arch Kullanıcı Deposu(AUR)

Arch Kullanıcı Deposu (AUR), topluluk üyelerinin katılımlarıyla oluşturulan büyük bir yazılım paketleri topluluğudur. Arch Linux’un resmi depolarına henüz girmemiş bir Linux programı arıyorsanız, AUR’da mutlaka bulabilirsiniz. AUR, paketleri kaynaktan derleyerek kurar ve bunlar kullanıcılar tarafından sağlanır.

Eksi: AUR’dan derleyeceğiniz paketler sisteminizi kırabilir

Ne yaptığınızı bilmiyorsanız, AUR’dan derleyeceğiniz paketler sisteminizi kırabilir. Bu nedenle Arch Wiki’de ve Arch Linux forumlarında bolca zaman geçirmelisiniz.

Bitirirken: Arch Linux size göre mi?

Arch Linux, bu yazıda listelenenler haricinde de çok daha fazla artı ve eksiye sahip elbette. Ve yine Arch Linux, bu tür bir yükleme işlemine merakı olmayan kullanıcılar için biraz fazla uzun, meşguliyetli, zahmetli ve tekniktir. Ancak yeterli zamanınız, wiki kılavuzlarını ve belgelerini okuyup anlayabilecek kadar İngilizceniz, ortalama düzeyde bir Linux tecrübeniz ve de sabrınız varsa, neden denemeyesiniz?

Arch Linux’u sıfırdan kurduğunuzda, Linux hakkında birçok ayrıntıyı ve işleyişi öğrenmiş olacaksınız ve bir daha bilgisayarınızda neler olup bittiğini göz ardı etmeyeceksiniz.

Python 3.11 Kurulumu Nasıl Yapılır?

Python 3.11 sürümünün, bir önceki Python 3.10 sürümünden %10-60 oranında daha hızlı olduğu iddia ediliyor. Bu yazıda sizlere Python’ın en son sürümü olan 3.11 sürümünün nasıl kurulacağından bahsedeceğim. Python 3.11’deki yenilikleri öğrenmek isterseniz şu sayfadan öğrenebilirsiniz.Linux’te Python 3.11 Nasıl Kurulur? Python 3.11’i kurmak için aşağıdaki komutları

October 24, 2022

KDE Plasma’yı Favori Masaüstü Ortamınız Olarak Kullanmak İçin En İyi 10 Neden

Linux, çok çeşitli masaüstü ortamlarına sahiptir: Gnome, Cinnamon, Mate, Xfce vb. Bu yazımızda, Linux kullanıcıları arasında oldukça popüler olan KDE masaüstü ortamına bir göz atıyoruz ve KDE kullanmak için en iyi on nedeni sıralıyoruz.

KDE, en fonksiyonel Linux masaüstü ortamlarından biridir.

KDE masaüstü ile daha önceki sürümlerinde bir ilişkiniz olduysa, bilirsiniz. 2008’de KDE 4 yayınlandığında, hatalardan düşük kaliteli özelliklere ve düşük performansa kadar birçok sorunla birlikte geldi. Eğer süreç içerisinde geliştirmeler ve bunlara bağlı küçük sürümler olmasaydı, KDE masaüstü belki de yavaş yavaş unutulmaya doğru yol alabilirdi.

Ancak zaman içerisinde KDE öyle güzel geliştirildi ve öyle bir gelişime uğradı ki, en güzel ve kullanışlı masaüstü ortamlarından biri haline geldi. Bu bağlamda, KDE Plasma’yı masaüstü ortamınız olarak kullanmak için öne sürülebilecek en iyi on nedeni sıralayalım istedik.

1. KDE Dosya Yöneticisi (Dolphin)

Cinnamon için Nemo, Gnome için Nautilus, Xfce için Thunar veya MATE için Caja…

KDE masaüstü ortamı için varsayılan dosya yöneticisi de Dolphin’dir. Herhangi bir özelleştirme yapmadan bile güzel bir görünüme sahiptir. Dosyalarınızı, sıkışık görünüm kipi, ayrıntılı görünüm kipi ve simge görünümü kipi şeklinde görüntüleyebileceğiniz üç kip sunar. Ayrıca, pencereyi birden çok bölüme ayırmanıza izin verir. Bu özellik, bir pencerede iki veya daha fazla dizin içeriğini görmenizi sağlar.

2. KDE Bağlantısı(KDE Connect)

KDE Bağlantısı(KDE Connect), bilgisayarınız ile cep telefonunuz arasında iletişim sağlamaya yarayan bir özelliktir. KDE Connect’in yapmanıza izin verdiği şeylerden bazıları:

  • Bilgisayardan, gelen telefon bildirimlerini görme ve kısa mesajları yanıtlama.
  • Telefonda çalan müziği bilgisayardan kontrol eme.
  • Telefonu bilgisayar için bir uzaktan kumanda aracı olarak kullanma.
  • Bağlı cihazlar arasında dosya gönderme ve alma.
  • Bilgisayarın ses seviyesini telefondan uzaktan kontrol etme.

3. Güzel Görünüm

Güzellik göreceli bir kavram olmasına rağmen, çoğu Linux kullanıcısı KDE Plazma’nın en güzel Linux masaüstü ortamlarından biri olduğu konusunda hemfikir olacaktır. Elbette renk tonları, pencereler ve widget’lar, animasyonlar ve çok daha fazlası sayesinde. Tüm bu özelliklerin birleşimi, KDE’ye şahane bir görünümü kazandırır.

4. Özelleştirilme Yeteneği

KDE’ninen güzel yönlerinden biri, hemen hemen her şeyi beğeninize göre özelleştirebilmenizdir. Tüm Linux masaüstü ortamları arasında, KDE özelleştirilebilirlik konusunda ilk sıralarda yer alabilir. İşin güzel yanı, tüm bunların tek bir yerden, Sistem Ayarları’ndan yapılmasıdır.

5. Performans

KDE’nin şu anki performansı, önceki sürümleriyle kıyaslanamayacak kadar iyidir. Geliştirici ekip, KDE performansını geliştirmek için büyük çaba harcadı. Artık diğer tüm masaüstü ortamları kadar hızlı.

6. Kullanım Kolaylığı

Pek çok özelleştirme özelliğine sahip olmasının yanında KDE, yeni başlayanlar için bile kullanımı kolay bir masaüstü ortamı sunar. Basit bir akış sağlayan basit özelliklere sahiptir. Uygulamalarınızı uygulama menüsünden veya Krunner’dan başlatabilirsiniz. Uygulama menüsünden belirli bir uygulama için arama da yapabilirsiniz. Masaüstüne sağ tıklayarak diğer özelliklere de erişebilirsiniz.

7. Widget’lar ve Çoklu Masaüstü

KDE plazma, neredeyse tüm sistem bilgilerini ve süreçlerini gösteren widget’larla birlikte gelir. Böylece KDE, beğeninize ve zevkinize göre özelleştirme yapmanıza olanak sunar. Çoklu masaüstü özelliği de kullanım açısından ayrı bir fonksiyonellik sunar.

8. Entegrasyon(Uyum, Bütünleşme)

KDE, en fazla entegre özelliklere sahip masaüstü ortamlarından birisidir. KDE; Grafik Kullanıcı Arayüzü(GUI), GTK ve QT’nin bir entegrasyonudur. Bu da şüphesiz KDE’nin şahane görünümünün altında yatan nedenlerden biridir. Bir başka entegre özellik, KDE’nin Android ile sorunsuz bir şekilde gösterdiği uyumdur. Bu sayede ek araçlar yüklemeden telefonunuzu KDE Connect ile bilgisayarınıza bağlayabilirsiniz.

9. Konsole(Terminal, Uçbirim)

Konsole, KDE masaüstü ile birlikte gelen varsayılan terminaldir. Konsole birden fazla profille çalışma imkanı, yer işaretlerinin kullanımı, yatay veya dikey olarak bölme, tema kullanımı ve bunlardan çok daha fazlasını sunar.

10. Varsayılan Uygulamalar

Diğer tüm masaüstü ortamlarında olduğu gibi, KDE de bazı arsayılan uygulamarla birlikte gelir. Konsole, Dolphin dosya yöneticisi, KDE Connect, Spectacle (Ekran görüntüsü yardımcı programı), Gwenview resim görüntüleyici, Falkon web tarayıcısı, Konversation IRC sohbet istemcisi, KTorrent torrent istemcisi…Hatta bu uygulamalardan bazıları mevcut olan en iyiler arasındadır(Kdenlive, Krita vb.)

Bitirirken…

KDE Plasma, son haliyle denenmeyi sonuna kadar hak ediyor. Sizce de öyle değil mi?

October 21, 2022

Python’da Sanal Ortamlar Nasıl Oluşturulur ve Yönetilir

Bu yazımda, Virtualenv ve VirtualenvWrapper kütüphanelerini kullanarak Python için Windows’ta, Linux’ta ve Mac OSX’te (ve Unix’te) sanal ortamların nasıl kurulacağını ve kullanılacağını göstereceğim. Neden sanal ortamlar? Python’u ilk kullanmaya başladığınızda, muhtemelen ihtiyacınız olan tüm kütüphaneleri ana ortama yüklediniz. En azından ben böyle yaptım: sonuçta, ihtiyaç duyabileceğiniz her şeye her zaman hazır olmanın en kolay yolu bu şekilde! […]

October 20, 2022

Ubuntu 22.10 “Kinetic Kudu” Sürümü Çıktı

2004'ten beri Ubuntu'nun 37. sürümü olan “Kinetic Kudu” kod adlı Ubuntu 22.10 sürümü çıktı. 9 ay boyunca güvenlik güncellemelerini alabileceğiniz bu yeni sürümde, Linux Kernel 5.19, GNOME 43 Masaüstü, yeni varsayılan ses sistemi, yeni yazı editörü uygulaması gibi yenilikler var. Ayrıca Raspberry Pi için her zamankinden daha iyi bir desteğe sahip.Ubuntu kullanıcıları,

Ubuntu mu, Linux Mint mi? Hangisi Size Göre?

Bu yazımızda Linux Mint ve Ubuntu’nun hangisinin yeni başlayanlar için daha iyi olduğundan söz etmiştik. Şimdi yine bu iki işletim sistemine daha farklı bir pencereden bakıyoruz.

Linux dünyasına adım attığınızda, yüzlerce seçenek olduğunu fark edersiniz. Bununla birlikte, ister yeni başlayan için olsun, ister en deneyimli kullanıcı için olsun,  iki dağıtım hemen ön plana çıkıyor: Ubuntu ve Linux Mint.

Peki bu ikisinden hangisi? En iyi çözüm, her ikisini de denemek ve ihtiyaçlarınıza en uygun olanını seçmek. Bu yazı, biraz da olsa fikir vermek amacıyla hazırlandı.

Başlamadan önce, Linux Mint’in Ubuntu’yu temel aldığını bir kenara not etmekte fayda var. Ancak, bu durum çok farklı olmadıkları anlamına gelmiyor. Sistemlerin görünümü, hissettirdikleri ve yaşattıkları deneyimler çok farklıdır.

Peki, Ubuntu mu, Linux Mint mi? Hangisi size göre?

1. Varsayılan kullanıcı arayüzü

Farkına varacağınız ilk ve en önemli fark, arayüzdeki farklardır: Ubuntu’nun varsayılan arayüzü Gnome iken(Ubuntu’ya göre özelleştirilmiş), Linux Mint varsayılan olarak Gnome üzerine geliştirilmiş Cinnamon’u kullanır. Şüphesiz, Gnome benzersiz bir deneyim sunar. Menüden kısayollara kadar her şey diğer masaüstlerinin sunduğu deneyimlerden oldukça farklıdır. Bu benzersiz Gnome deneyimini yaşamak istiyorsanız, Ubuntu doğru bir tercih olacaktır.

Ancak bazı insanlar için Gnome biraz zorlayıcı olabilir. Öte yandan Cinnamon, tipik bir görev çubuğu/panel ve uygulamalar menüsü ile alışıldık ve tanıdık bir deneyim ve görünüm sunar. Bu, alışkanlıklarından kolay vazgeçemeyecek insanlar için avantajlı olabilecek bir etkendir.

2. Masaüstü ortamları

Bu, bir önceki değindiğimiz noktanın devamı niteliğindedir. Linux Mint, varsayılan olarak Cinnamon, Xfce ve MATE masaüstü ortamlarıyla daha zengin seçenekler sunarken, Ubuntu yalnızca Gnome masaüstüyle birlikte kullanılabilir. (Ancak, Ubuntu’nun farklı masaüstü ortamları için farklı türevleri olduğundan, bu çok da fazla bir anlam ifade etmez: Xfce ile Xubuntu, KDE ile Kubuntu, MATE ile Ubuntu MATE vb.) Aradaki bariz fark, Linux Mint’in daha hafif ve daha hızlı bir ortama odaklanmasıdır. Ubuntu ise, kullandığınız Ubuntu sürümüne göre, olmasını istediğiniz herhangi bir ortama dönüşebilir.

3. Özelleştirme

Burada yalnızca varsayılan sürümlerden bahsediyoruz. Kurulumdan hemen sonra, Ubuntu ve Gnome ortamı çok fazla özelleştirme seçeneği barındırmaz. Gnome minimal ve sorunsuz olacak şekilde üretilmiştir. Diğer yandan Cinnamon Gnome 3’ün bir çatallamasıdır ve şu anki Gnome ile benzerlik göstermez. Cinnamon, biraz Xfce’ye benzer ve tıpkı onun gibi, oldukça özelleştirilebilir bir yapıya sahiptir.

Gnome Tweaks gibi bir araç yükledikten sonra Ubuntu da bazı özelleştirmelere hazır hale gelir. Ancak unutulmamalıdır ki, Gnome demek minimalistlik demektir.

4. Varsayılan yazılım paketi

Hem Ubuntu hem de Linux Mint yeterli bir yazılım desteği sağlamaktadır. Buna tarayıcılar, metin editörleri, belge editörleri, torrent istemcileri, video ve ses oynatıcıları, yazılım mağazası ve diğer önemli yardımcı programlar dahildir.

Linux Mint’in varsayılan yazılım paketinde, Gnome temel uygulamalarından türetilen bazı ‘X-Apps’ uygulaması bulunur: Xed (Gedit tabanlı metin editörü), Xviewer (GNOME Eye Of tabanlı), Xreader (Evince tabanlı) vb.

Ubuntu ise Gedit, EOG(Eye Of Gnome), Evince gibi varsayılan Gnome uygulamalarının çoğunu kullanır.

Her iki dağıtımda da öntanımlı olarak gelen depolar, tek bir komutla kurulabilen çok sayıda program barındırır.

5. Güncelleme Yöneticisi

Ubuntu, başlatıldığında size bir güncelleme olup olmadığını söyleyen ve kurmak istediğinizde tek tıkla güncellemeleri yükleyebileceğiniz ‘Software Updater (Güncelleme Yöneticisi) kullanır. Basit ve yalın.

Linux Mint, güncellenebilen paketleri (bir onay kutusu sistemiyle) gösteren ve en hızlı yansılara geçmek için bir seçenek sunan ‘Update Manager’ (Güncelleme Yöneticisi) kullanır. Ayrıca PPA depolarını, resmi depoları, çekirdek sürümlerini ve ek depoları yönetmek için seçenekler sunar.

Her ne kadar Ubuntu da bunlardan bazılarını ‘Software and Updates’ adı verilen başka bir şekilde yapıyor olsa da, Linux Mint bunu sezgisel bir arayüzle ve tek bir programda bir arada bulundurarak daha fazla kolaylık sağlamış olur.

6. Oyun

Linux’ta oyun oynamak önemli gelişmeler kaydediyor. Teknoloji eleştirmenleri de dahil olmak üzere birçok kişi tarafından desteklenen, kullanılan ve reklamı yapılan Linux oyunları artıyor. Wine, PlayOnLinux, Steam, Proton, vb. programlar Linux’ta oyun oynamayı daha iyi ve daha konforlu hale getiriyor ve bu programlar neredeyse bütün dağıtımlarda kullanılabiliyor.

Oyun oynamayan birisinin oyun konusunda söyleyebilecekleri de bunlarla sınırlı kalıyor.

7. Sistem performansı

Kurulum için Ubuntu 4GB RAM önerirken, Linux Mint 2GB önerir. Buna göre Linux Mint’in daha az donanım gücüne ihtiyaç duyduğu aşikardır. Buna karşın, her iki dağıtım da mükemmel performans sunacaktır.

8. Geliştirme

Bu,bazı kullanıcılar için tercih adımında etkili bir nokta olabilir. Zira Ubuntu şu anda en iyi desteklenen Linux dağıtımı, çünkü arkasında Canonical var. Linux Mint, Ubuntu’yu temel alırken, topluluk destekli bir dağıtımdır.

Ubuntu tabanındaki olası aksaklıklara karşı Linux Mint ekibi, Ubuntu yerine Debian’ı temel alan LMDE (Linux Mint Debian Edition) sürümünü de geliştiriyor. Unutulmamalıdır ki Debian topluluk odaklı bir proje ve hala çok başarılı bir şekilde devam eden en eski Linux dağıtımlarından biri.

9. Sürüm yayınlama döngüsü

Ubuntu ve Linux Mint’in sürüm yayınlama döngüsü farklıdır. Aslında bu durum çoğu insan için büyük bir sorun teşkil etmez. Ubuntu her yıl iki yeni sürüm çıkarır(altı ayda bir) ve her iki yılda bir yayınlanan bir LTS (Uzun Süreli Destek) sürümü yayınlar.

Öte yandan, Linux Mint’in böyle bir bir programı yoktur. Hazır olduğunda yeni bir sürüm yayınlar ki bu genelde Ubuntu sürümlerini takip eden bir süreçte gerçekleşir.

Bitirirken…

Linux Mint ve Ubuntu birçok farklı seviyede benzerlikler göstermelerine karşın, yine de oldukça farklılar. Aslında hangisinin sizin için en iyisi olduğunu bulmanın en iyi yolu, bizzat denemekten geçer.

October 17, 2022

Programlama Dillerinin Evrimi

Programlama dili gerçekten de günümüz teknoloji dünyasının temel birimidir. Belirli bir görevi yerine getirmeleri için makinelere verdiğimiz komutlar ve talimatlar kümesi olarak kabul edilir. Örneğin, iki sayı eklemek için bir dizi talimat verirseniz, makine bunu sizin için yapar ve buna göre doğru cevabı söyler. Ancak Programlama dillerinin evrimlerinin uzun ve zengin bir geçmişine sahip olduğunu […]

October 15, 2022

Cinnamon Ya da Gnome, Hangisi Sana Göre?

Linux tabanlı sistemlerle ilgili en güzel şey, kullanıcıların beğenilerine göre seçeneklerinin çok ve seçme özgürlüklerinin fazla olmasıdır. Kullanıcıların, paket yöneticileri, masaüstü ortamları, uygulamalar ve hatta önyükleyiciler gibi sistemin hemen hemen her alanında seçim yapmak için birçok seçeneği bulunur.

Bunların en önemlilerinden biri masaüstü ortamıdır. Masaüstü ortamı, sistemin temel görünümü ve hissi, uygulamalar seti ve genellikle donanımınızın yapması gereken iş miktarından oluşur.

Bu yazı, Gnome ve Cinnamon gibi iki popüler masaüstü ortamının karşılaştırmasına odaklanıyor.

Gnome; Ubuntu, Fedora ve daha fazla dağıtımın varsayılan masaüstü iken, Cinnamon; Linux Mint’in ‘amiral gemisi’ masaüstü ortamıdır.

Gnome

Gnome, başlangıçta GNU Projesi’nin bir parçası olan, ancak devamında gerçekten büyüyerek şimdi kendi geliştirme ekibi ve sürecine sahip olan masaüstü ortamıdır. Gmome masaüstü ortamı minimalizme odaklanır. Arayüz temiz, şık ve oldukça akıcıdır. Gnome, 3 numaralı sürüme geçmesiyle birlikte zor zamanlar geçirdi, ancak o zamandan beri, özellikle çok yaygın olarak kullanılan Ubuntu 20.04 Focal Fossa ve Fedora 32’de yer alan en son sürümleri Gnome 3.36 ile birlikte çok fazla yeniliğe kavuştu ve oldukça geliştirildi.

Cinnamon

Cinnamon masaüstü ortamı Gnome’a göre, nispeten daha yeni bir oyuncu. Linux Mint ekibi tarafından geliştirildi ve bu nedenle Linux Mint dağıtımının kendisi ile çok iyi bir uyumluluğa sahiptir. Cinnamon, Gnome’un 2011 yılında yeni sürüme geçmesiyle birlikte ortaya çıkan çok sert ve keskin farklılıkların birdenbire kabullenilememesi nedeniyle Gnome 3’ün bir çatalı olarak başladı. Daha sonra Gnome depolarından tamamen ayrıldı. Cinnamon, kullanım kolaylığı, işlevsellik ve görsellik sunarak şaşırtıcı bir şekilde Linux Mint’i bugün en popüler Linux dağıtımlarından biri haline getirdi.

Bu yazı, Arch Linux Gnome 42.4 ve Linux Mint Vanessa Cinnamon 5.4.12 özelinde yazıldı.

1. Varsayılan Görünüm ve His

Masaüstü ortamlarının en önemli faktörlerinden birisi  görünümü ve kullanımında yaşattığı hissiyattır.

Gnome

Gnome ile ilgili olarak herkesin tartışmasız  buluşabileceği ortak nokta, diğer masaüstü ortamlarına kıyasla benzersiz bir görünüme sahip olmasıdır. Sistemi kullanırken bu açıkça göze çarpar. Bu benzersizlik insanlar için ilgi çekici olsa da, bazıları için korkutucu ve ekstra iş anlamına da gelebilir. En basitinden pencereler benzersiz bir kavisli stile sahiptir ve ayarlar, kullanım kolaylığı için verimli bir şekilde sınıflandırılmıştır.

Ayrıca sol üst köşeye tıklamayla uygulamalar/programlara ulaşılırken, yine alt taraftan ortaya çıkan favorilerin sıralandığı bir rıhtım ve ekranın üst kısmında bulunan panelin ortasından beliren arama alanı gibi ilginç özellikler adeta onun benzersizliğini pekiştirmektedir.

Cinnamon

Sağ köşede zamanı gösteren ve solda bir uygulama menüsü içeren bir görev çubuğu vardır. Muhteşem ve akıcı bir arayüze sahiptir ve animasyonlar aracılığıyla etkileyici görünmektedir.

Uygulamaların görünümü gayet şıktır ve üretkenliği hedefledikleri belli oluyor. Aşağıdaki resimde örneğin, ayarlar kategorilerini görebilirsiniz. Minimal ve kullanışlı. Pencere stili oldukça sade ama aynı zamanda modern.

Cinnamon kullanım kolaylığına odaklanır. Böylece potansiyel kullanıcıların sistemlerine alışmaları daha kolay olur. Linux Mint’in bu kadar yaygın kullanılmasının temelinde de bu yatar.

2. Varsayılan Uygulamalar

Gnome

Varsayılan Gnome uygulamaları, her zaman mevcut olan, kendisiyle özdeşleşmiş bazı uygulamalar içerir. Burada önemli olan, bu uygulamaların GNOME ortamıyla çok iyi entegre edilmiş ve olağanüstü iyi çalışıyor olmasıdır. Bu uygulamalardan bazıları:

  • Gnome’un Gözü: Varsayılan fotoğraf görüntüleyici
  • Evince: Belge okuyucu
  • Nautilus: Dosya yöneticisi
  • Yazılım: Gnome Software
  • Haritalar: Harita okuma uygulaması
  • Gedit: Metin editörü
  • Kişiler, Saat ve Takvim

Bu uygulamaların yanı sıra, neredeyse her dağıtımda Firefox tarayıcısı ve LibreOffice paketi vardır. Gnome’un Epiphany adlı bir de tarayıcısı bulunur. Çok yaygın olarak tercih edilmiyor olsa da, Gnome ile yüksek entegrasyona sahiptir.

Cinnamon

Cinnamon da oldukça yeterli bir uygulama paketi ile gelir. Tüm uygulamalar oldukça iyi entegre edilmiştir, ancak Cinnamon’un varsayılan arayüzü diğer birçok masaüstü ortamından çok ta farklı olmadığından fazla fark edilmez. Bildiğimiz gibi, Cinnamon Gnome 3’ün bir çatalıydı, bu yüzden birçok uygulama yine temel olarak GNOME uygulamalarına dayanıyor. Cinnamon uygulamalarından bazıları:

  • Xed: Gedit tabanlı metin editörü
  • Xviewer: EOG tabanlı resim görüntüleyici
  • Xreader: Atril / Evince tabanlı belge görüntüleyici
  • Pix: Resim görüntüleyici
  • Nemo: Dosya yöneticisi

Cinnamon ile gelen dağıtımlarının çoğunda tıpkı Gnome’da olduğu gibin LibreOffice paketi ve Firefox bulunur. Cinnamon, daha hızlı ve daha az kaynak kullanan uygulamalar kullandığından daha hafif olmasıyla dikkat çekicidir.

3. Uygulama Başlatıcılar

Uygulama başlatıcısı en çok kullanılan bileşenlerden biridir. Bu nedenle, temel bir fikir vermesi açısından karşılaştıralım.

Gnome

Gnome’un uygulama başlatıcısı oldukça harika. Süper tuşuna bastığınızda, ya da farenizi ekranın sol üst köşesine(panelin en sol köşesi) götürdüğünüzde Etkinlikler adı altında ekranda tüm uygulamaların döşenmiş bir görünümünü elde edersiniz, ya da istediğiniz herhangi bir uygulamayı aramak için uygulamalar düğmesine tıklayabilirsiniz.

Cinnamon

Cinnamon uygulama başlatıcısı, menü tabanlı bir sistemdir. Süper tuşuna bastığınızda veya panelde en sol köşede menü simgesine tıkladığınızda ortaya çıkar. Daha kolay gezinme için kategoriler halinde güzel bir şekilde düzenlenmiştir.

4. Uygulama Desteği

Gnome

Bu belki çoğu kullanıcı için çok ta önemli bir nokta değilken, bazıları için dikkate değer olabilir. Gnome, Cinnamon’a kıyasla çok daha uzun bir süredir bir çok dağıtım tarafından kabul gördüğü ve kullanıldığı için oldukça istikrarlı bir konuma gelmiştir. Haliyle uygulama desteği de sorunsuzdur ve bazı büyük dağıtımlar Gnome’u öncelikli masaüstü olarak belirlemiş durumdalar. Şunu da unutmamak gerekir ki, Gnome’un arkasında oldukça kallavi bir geliştirici ekibi var.

Cinnamon

Öte yandan Cinnamon daha yeni ve oldukça umut verici bir şekilde yoluna devam ediyor. Cinnamon’un ‘resmi’ dağıtımı Linux Mint diyebiliriz. Bu nedenle neredeyse sorunsuz bir gelişim izliyor. Bu süreçte dağıtımlar arasında tabiri caizse ‘yayılıyor’. Masaüstü ortamlarının en önemli faktörlerinden birisi de görünümü ve kullanımında yaşattığı hissiyattır. Cinnamon bazı büyük dağıtımlar tarafından bir seçenek olarak sunuluyor. Uygulama desteği konusunda çok sıkıntılar yaşanmasa da, gelecekte daha iyi bir konuma geleceği konusunda şüpheye yer bırakmıyor.

5. Özelleştirme

Gnome

Gnome, amaçladığı basitlikten ödün vermemek uğruna, varsayılan olarak minimum kişiselleştirme seçenekleri sunar. Gnome uzantıları(Gnome extensions) ve İnce Ayar Aracı kullanarak, temalar ve simge paketleri ve  üst panel gibi bazı şeyler için sınırlı ve belirli değişikliklere izin verir. Daha ötesine geçebilmek mümkün olsa da, bu oldukça çaba sarfetmeyi gerektirir. Her kullanıcı bunu göze alamayabilir.

Cinnamon

Cinnamon ise varsayılan olarak çok esnektir. Bu konuda Xfce ile benzer şekilde bir sürü özelleştirme seçeneği sunar. Temaları, simge paketlerini, pencere stillerinideğiştirme vb.

Değiştirme araçları varsayılan olarak sunulur. Panel çok esnektir ve başlat menüsü uygulamalarla yapılandırılabilir. Ayrıca Cinnamon resmi sitesinde eklentiler uzantılar mevcuttur. Sonuç olarak Cinnamon’un, daha iyi özelleştirme seçeneklerine sahip olduğu ortadadır.

6. Kullanıcı Kitlesi

Gnome

Gnome’un birçok dağıtım tarafından tercih edilmesi hasebiyle daha fazla desteğinin olduğunu söyleyebiliriz. Bu nedenle daha büyük bir kullanıcı kitlesine sahip. Bu, karşılaşacağınız olası sorunlar için daha kolay yardım alabileceğiniz anlamına gelir.

Cinnamon

Cinnamon Linux Mint’in ‘amiral gemisi’ konumundadır demiştik. Aslında bu kötü bir şey değil. Bu, Linux Mint’in ‘amiral gemisi’ olan dağıtımına daha fazla odaklandığı anlamına geliyor ve bu harika bir şey, çünkü Linux Mint, dolayısıyla da Cinnamon geniş ve aktif bir kullanıcı kitlesine sahip. Bu yüzden, herhangi bir sorunla karşılaşma olasılığınız oldukça düşükken, yardım alma olasılığınız oldukça yüksek.

7. Masaüstü Ortamına Özgü Özellikler

Bazı özellikler masaüstü ortamına özgüdür, bu yüzden karşılaştırma yapmak çok ta mantıklı değildir.

Gnome

  • Arama: Gome’un alamet-i farikalarından biri de arama özelliğidir. Süper tuşuna bastığınızda, ya da sol üst köşeye farenizi götürdüğünüzde, Etkinlikler açılır. Arama kutucuğuna yazmaya başladığınızda, Gnome aramaya başlayacaktır. Bu özellik, uygulamalar veya dosyalar olsun, her şeyi araştırdığı için mükemmeldir. Oldukça hızlı, oldukça etkileyici.
  • Kabuk Uzantıları: Gnome, sisteminizdeki uygulamalara bazı ekstra özellikler ve erişilebilirlik seçenekleri ekleyebilen kabuk uzantıları sunar. Bu sayede Gnome’u zevkinize göre biraz daha özelleştirilmiş bir hale getirebilirsiniz.

Cinnamon

  • Uygulamacıklar – Masaüstü Uygulamacıkları: Gnome uzantılarına benzer şekilde, Cinnamon da sisteme küçük uygulama özellikleri eklemek için eklentiler kullanır.
  • Eklentiler: Cinnamon için uzantılar küçük görsel ilaveler ve kullanılabilirlik sağlamaya yarar eklentilerdir. Bu, Cinnamon kullanıcıları için, daha iyi üretkenlik ve kullanılabilirlik adına çeşitli seçenekler ekler.

Bitirirken…

Hiçbir masaüstü ortamının bir diğerinden daha iyi olduğunu net olarak söyleyebilmek mümkün değildir. Hepsi özneldir ve daha iyi olup olmaması büyük ölçüde kullanıcıya bağlıdır. Dolayısıyla, sizin için hangi masaüstü ortamının daha iyi olduğunu anlamanın en iyi yolu birebir deneyimlemektir.

October 14, 2022

Chrome’da önbelleği devre dışı bırakma

1- ctrl+shift+i ile geliştirici seçenekleri açılır

2- Network sekmesindeki Disable cache seçeneğine tik koyulur.

Feeds